درمان فوری درد دنبالچه در خانه (از بالش مخصوص تا کمپرس گرم)

درمان فوری درد دنبالچه در خانه کار چندان سختی نیست، فقط کافی است چند ترفند ساده را بلد باشید. آنقدرها هم که فکر می‌کنید این درد پیچیده نیست؛ اغلب اوقات خودمان با نشستن غلط یا فشار طولانی به آن ناحیه، مزاحم استخوان کوچک ته ستون فقراتمان می‌شویم. آیا از دردی که هنگام نشستن به ته ستون فقراتتان می‌زند خسته شده‌اید؟ در این مطلب روش‌های ساده و خانگی برای کاهش سریع درد دنبالچه را یاد می‌گیرید. نیازی به عجله برای مراجعه به پزشک نیست، ابتدا این راهکارها را امتحان کنید.

درمان فوری درد دنبالچه در خانه

درد دنبالچه یا کوکسیدینی، در انتهای ستون فقرات که گاهی نشستن را غیرممکن می‌کند. بسیاری از افراد این درد را تجربه کرده‌اند. شاید بعد از یک زمین خوردن ساده روی سطح سفت، یا حتی بعد از ساعت‌ها نشستن روی صندلی نامناسب. خبر خوب این است که اغلب این دردها بدون نیاز به پزشک و با چند کار ساده در خانه آرام می‌شوند.

تغییر نحوه نشستن

اولین و مهم‌ترین کاری که باید انجام دهید، کاهش فشار مستقیم روی استخوان دنبالچه است. یک بالش طبی مخصوص دنبالچه که به بالش دونات یا گودی معروف است تهیه کنید. این بالش‌ها وسطشان خالی است و وقتی روی آن می‌نشینید، دنبالچه شما در فضای خالی قرار می‌گیرد و دیگر به صندلی فشار نمی‌آورد. اگر بالش مخصوص ندارید، یک بالش معمولی را طوری بچرخانید که زیر ران‌ها قرار بگیرد و ناحیه دنبالچه صندلی را لمس نکند. علاوه بر این سعی کنید به یک سمت خم شوید و وزن بدن را روی یک طرف باسن بیندازید.

کمپرس یخ و گرما

در دو روز اول که درد تازه و ملتهب است، کمپرس یخ معجزه می‌کند. یک کیسه یخ را در حوله نازکی بپیچید و به مدت ۱۰ الی ۱۵ دقیقه روی ناحیه دنبالچه بگذارید. این کار سه تا چهار بار در روز، التهاب و تورم را پایین می‌آورد. از روز سوم به بعد، نوبت کمپرس گرم است. یک کیسه آب گرم یا حوله گرم شده روی ناحیه بگذارید. گرمای ملایم جریان خون را بیشتر می‌کند و سفتی عضلات اطراف دنبالچه را از بین می‌برد. حواستان باشد کمپرس داغ نباشد که پوست را بسوزاند.

حرکت‌های کششی ساده برای شل کردن عضلات

بسیاری از دردهای دنبالچه از عضلات سفت اطراف آن ناشی می‌شوند. روی یک تشک به پشت دراز بکشید، زانوها را خم کنید و کف پاها را روی زمین بگذارید. حالا هر دو زانو را آرام به سمت قفسه سینه بکشید و ۲۰ ثانیه نگه دارید. این حرکت را پنج بار تکرار کنید. حرکت دیگر: به پشت دراز بکشید و مچ پای راست را روی زانوی چپ بگذارید (حالت چهارزانوی درازکش)، سپس زانوی چپ را به سمت سینه بیاورید. این کشش را برای هر پا ۳۰ ثانیه انجام دهید. در حین حرکت اصلاً به خودتان فشار نیاورید. اگر درد گرفتید، ورزش را متوقف کنید.

پرهیز از نشستن طولانی و استفاده از سطوح نرم

هر ۲۰ دقیقه یک بار از جای خود بلند شوید و چند قدم راه بروید. حتی یک دقیقه راه رفتن ساده، فشار را کاهش می‌دهد. در خانه تا جایی که می‌توانید روی مبل یا تشک نرم بنشینید، نه روی صندلی چوبی یا فلزی. اگر مجبور هستید روی صندلی سفت کار کنید، یک بالش ضخیم و نرم زیر خود بگذارید و هر چند دقیقه یک بار کمی جلو یا عقب تر بنشینید تا نقطه تماس دنبالچه عوض شود. شب‌ها به پهلو بخوابید با یک بالش کوچک بین زانوها قرار دهید. این کار ستون فقرات را در راستای طبیعی نگه می‌دارد.

داروهای بدون نسخه برای کنترل التهاب و درد

اگر درد واقعاً آزاردهنده است، می‌توانید از مسکن‌های ساده بدون نسخه مثل استامینوفن برای درد یا ایبوپروفن برای کاهش التهاب استفاده کنید. اما توجه کنید: این داروها فقط علائم را کم می‌کنند و نباید بیش از سه روز پشت سر هم بدون مشورت پزشک مصرف شوند. همیشه روی جلد دارو را بخوانید و از دوز مجاز روزانه بیشتر نکنید. در صورتی که بیماری خاصی مانند زخم معده یا مشکلات کلیوی دارید، قبل از مصرف هر داروی ضدالتهابی حتماً با پزشک تماس بگیرید.

مراجعه به توالت به روش اصولی و نرم کردن مدفوع

شاید عجیب به نظر برسد، اما یبوست و زور زدن هنگام اجابت مزاج درد دنبالچه را چند برابر می‌کند. برای چند روز که درد دارید، حتماً آب زیاد بنوشید، روزی هشت لیوان و از مواد غذایی فیبردار مثل سبزیجات، میوه‌ها و غلات کامل استفاده کنید. در صورت لزوم از نرم‌کننده‌های مدفوع بدون نسخه مثل سنا یا پسیلیوم کمک بگیرید. وقتی روی توالت می‌نشینید، یک چهارپایه کوچک زیر پاهایتان بگذارید تا زانوها بالاتر از لگن قرار بگیرند. این حالت فشار روی دنبالچه را کم می‌کند. هیچ‌وقت بیش از پنج دقیقه روی توالت نمانید و زور نزنید.

با درمان درد مفصل ساکروایلیاک بدون جراحی به همراه ورزش‌های مؤثر در این مطلب آشنا شوید:

درمان درد مفصل ساکروایلیاک

نحوه تشخیص درد استخوان دنبالچه

برای تشخیص این درد در خانه، ابتدا بنشینید و متوجه شوید که آیا فشار مستقیم روی ناحیه‌ای که در انتهای ستون فقرات قرار دارد، باعث تیزتر شدن درد می‌شود یا خیر. گاهی افراد هنگام خم شدن به سمت جلو یا بلند شدن از روی صندلی، دردی عمیق و مبهم حس می‌کنند که شبیه کوفتگی است. در بسیاری از موارد، این درد پس از زمین‌خوردن یا نشستن طولانی روی سطوح سخت خودش را نشان می‌دهد. اگر برای چند روز روی یک بالشتک دونات شکل بنشینید و درد کاهش پیدا کند، احتمالاً مشکل از همان ناحیه است. لمس آرام ناحیه با نوک انگشتان نیز می‌تواند مشخص کند که حساسیت موضعی وجود دارد یا نه. برخلاف کمردرد معمولی، این درد معمولاً با حرکت روده یا نشستن طولانی تشدید می‌شود و با ایستادن یا راه رفتن سبک می‌گردد. البته باید توجه داشت که تب، قرمزی یا بی‌اختیاری در کار نباشد، زیرا آن نشانه‌های دیگری است. در خانه نمی‌توان شکستگی یا عفونت را رد کرد، ولی الگوی درد سرنخی خوبی می‌دهد. بسیاری از این دردها خودبه‌خود طی چند هفته خوب می‌شوند.

زمان مراجعه به پزشک

درد دنبالچه معمولاً خودبه‌خود خوب می‌شود، مخصوصاً اگر نشستن روی بالشتک مخصوص یا استفاده از کمپرس گرم را امتحان کرده باشید. اما گاهی نباید منتظر بمانید. مثلاً اگر درد آن‌قدر شدید است که نمی‌توانید راحت روی صندلی ماشین بنشینید یا خوابیدن برایتان سخت شده است. یا اگر بعد از زمین‌خوردن یا ضربه مستقیم به آن ناحیه، درد مدام بدتر می‌شود. برخی افراد تصور می‌کنند هر دردی در این ناحیه حتماً از نشستن طولانی سر کار است، اما گاهی یک ترک کوچک در استخوان دنبالچه وجود دارد که بدون عکس مشخص نمی‌شود. اگر به همراه درد، تب داشتید، یا بی‌حسی در پاها احساس کردید، یا بعد از دو هفته خودمراقبتی هیچ تغییری مشاهده نکردید، وقتش است که به پزشک مراجعه کنید. بهتر است زودتر بروید تا بعداً مجبور نباشید هفته‌ها به پهلو بخوابید.

عوارض درمان نکردن درد مزمن دنبالچه

واقعیت این است که اگر این درد درمان نشود، روزبه‌روز می‌تواند زندگی را سخت‌تر کند. در ادامه بررسی می‌کنیم که چه اتفاقی می‌افتد وقتی کسی درد مزمن دنبالچه را نادیده می‌گیرد.

نشستن عذاب‌آور می‌شود

شاید اولش فقط موقع نشستن روی صندلی سفت کمی اذیت می‌شوید. اما با گذشت زمان و بدون درمان، حتی نشستن روی مبل نرم یا صندلی ماشین هم حس فرو رفتن سوزن در انتهای ستون فقرات را به شما می‌دهد. کم کم از هر جلسه کاری، هر مهمانی، هر وعده غذایی که مجبور باشید بنشینید فراری می‌شوید. برخی از بیماران مجبور می‌شوند بالشتک‌های مخصوص بخرند یا در محیط کار ایستاده کار کنند. به این شکل زندگی روزمره مختل می‌شود و دیگر خبری از تمرکز روی کار یا لذت بردن از دورهمی‌ها نیست.

راه رفتن سخت می‌شود

شاید تصور کنید این نوع درد فقط به نشستن مربوط است، اما بعد از مدتی وقتی راه می‌روید، از پله بالا می‌روید یا حتی از رختخواب بلند می‌شوید، یک درد مبهم و عمیق را در ته ستون فقرات حس می‌کنید. بدن شما برای کم کردن فشار، الگوی راه رفتن را تغییر می‌دهد. این تغییر ممکن است به مرور به زانو، لگن یا کمر آسیب بزند. بدون درمان، این وضعیت ماه‌ها یا سال‌ها طول می‌کشد و دیگر نمی‌توانید مثل قبل پیاده‌روی کنید یا ورزش مناسب داشته باشید.

مشکلات گوارشی و لگنی

درد مزمن دنبالچه که درمان نشده، به اعصاب اطراف لگن فشار می‌آورد. بسیاری از افراد متوجه می‌شوند موقع دفع مدفوع یا ادرار درد شدیدتری حس می‌کنند. برای بعضی از خانم‌ها، نزدیکی جنسی هم به دلیل این درد غیرممکن می‌شود. یبوست یکی از مشکلات رایج در این بیماران است، چون فرد از ترس درد، اجابت مزاج را عقب می‌اندازد و این خودش یک چرخه معیوب و آزاردهنده ایجاد می‌کند. بدون درمان، این علائم گوارشی می‌توانند مزمن شوند و حتی بعد از رفع مشکل اصلی هم باقی بمانند.

خواب به کابوس تبدیل می‌شود

وقتی درد دنبالچه درمان نمی‌شود، شب‌ها پیدا کردن یک وضعیت راحت برای خوابیدن سخت می‌شود. به پشت که می‌خوابید، فشار می‌آید به همان نقطه دردناک. به پهلو که می‌خوابید، باز هم ستون فقرات تحت فشار است. بسیاری از این بیماران شب‌ها چند بار از خواب بیدار می‌شوند یا صبح با کمر و لگن خشک و دردناک از خواب بلند می‌شوند. کمبود خواب مزمن خودش خستگی روزانه، تحریک‌پذیری، ضعف حافظه و کاهش عملکرد کاری به دنبال می‌آورد.

حال روحی بدتر می‌شود

این مورد را جدی بگیرید. دردی که ماه‌ها طول بکشد و کسی هم نفهمد شما چه می‌کشید، واقعاً فرسایشی است. بسیاری از افرادی که درمان نکرده‌اند، بعد از مدتی دچار افسردگی، اضطراب یا انزوای اجتماعی می‌شوند. از مهمانی و سفر و دورهمی فرار می‌کنند چون می‌ترسند نتوانند بنشینند. بعضی به دلیل مصرف خودسرانه مسکن‌های قوی دچار عوارض معده یا کلیه می‌شوند. این آسیب‌های روحی و جسمی گاهی حتی بعد از اینکه خود درد دنبالچه درمان شود هم باقی می‌ماند. پس اگر مدتی است در انتهای ستون فقراتتان احساس ناراحتی می‌کنید، بهتر است زودتر به پزشک مراجعه کنید تا گرفتار این زنجیره بلندمدت نشوید.

علت درد استخوان لگن و باسن چیست؟ بهترین درمان‌های آن را در این مطلب بخوانید:

علت درد استخوان لگن و باسن چیست؟

نحوه پیشگیری از عود مجدد این بیماری

• برای پیشگیری، بهتر است هنگام نشستن، فشار مستقیم از روی این ناحیه برداشته شود. استفاده از یک بالشتک مخصوص با بریدگی عقب، یا حتی یک حوله لوله شده که زیر ران‌ها قرار گیرد، می‌تواند کمک زیادی بکند.
• در طول روز، هر سی تا چهل دقیقه یک بار از جای خود بلند شوید و چند قدم کوتاه بزنید، چون ماندن طولانی در یک وضعیت، استخوان را تحریک می‌کند.
• هنگام خوابیدن نیز به پهلو بخوابید و یک بالش نرم بین زانوها بگذارید تا گودی کمر کمتر شود.
• اگر مجبور به ایستادن طولانی هستید، وزن خود را به طور متناوب روی هر دو پا بیندازید.
• انجام حرکات ملایم کف لگن مانند جمع کردن آرام عضلات نشیمنگاه به مدت پنج ثانیه و سپس رها کردن است، ولی زیاده‌روی نکنید.
• از نشستن روی سطوح خیلی سفت مثل صندلی چوبی یا زمین کاشی خودداری کنید.
• گاهی خود نگرانی از درد، بیش از خود درد، فرد را خسته می‌کند.

تفاوت درد دنبالچه با دیسک کمر

درد دنبالچه معمولاً در نشستن طولانی یا فشار مستقیم به قاعده ستون فقرات حس می‌شود. این درد وقتی از صندلی بلند می‌شوید یا به پشت خم می‌شوید تیزتر می‌شود. اما دیسک کمر دردی است که از پایین کمر به سمت باسن و پشت ران تیر می‌کشد. برای مثال، فردی با دیسک کمر هنگام خم شدن به جلو برای بستن بند کفش دچار شوک عصبی می‌شود. در حالی که بیمار دنبالچه چنین دردی هنگام خم شدن ندارد. گاهی هم این دو مشکل با هم اشتباه گرفته می‌شوند. درد دنبالچه با فشار روی استخوان دنبالچه بدتر می‌شود. اما درد دیسک کمر با عطسه یا سرفه شدیدتر می‌گردد. این تفاوت‌ها گاهی آن‌قدر ظریف هستند که خود بیمار هم متوجه نمی‌شود.

درمان خانگی پوکی استخوان چگونه است؟ بررسی غذاهای مضر در این مطلب:

درمان خانگی پوکی استخوان

مکمل‌های مؤثر برای کاهش التهاب دنبالچه

التهاب دنبالچه یا کوکسی‌دینیا می‌تواند نشستن طولانی و حتی راه رفتن را برای فرد دشوار کند. بسیاری از افراد به دنبال روش‌های غیرتهاجمی برای کاهش این درد هستند. در ادامه به چند مکمل مؤثر اشاره می‌کنم که می‌توانند در کنار درمان پزشکی به شما کمک کنند.

کورکومین یا زردچوبه

کورکومین ماده فعال موجود در زردچوبه است و خاصیت ضدالتهابی بالایی دارد. تحقیقات نشان داده‌اند که کورکومین می‌تواند تورم و حساسیت این ناحیه را کاهش دهد. توصیه می‌شود مکمل‌های استاندارد کورکومین را همراه با کمی فلفل سیاه مصرف کنید تا جذب آن در بدن افزایش یابد. دوز معمول روزانه بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم است، اما قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.

منیزیم و آرامش عضلات

منیزیم به شل شدن عضلات کف لگن و ناحیه اطراف دنبالچه کمک می‌کند. وقتی عضلات این ناحیه منقبض و سفت باشند، درد تشدید می‌شود. مصرف مکمل منیزیم از نوع سیترات یا گلیسینات می‌تواند این انقباضات را کاهش دهد. دوز پیشنهادی معمولاً ۲۰۰ تا ۴۰۰ میلی‌گرم در روز است. بهتر است شب‌ها مصرف شود؛ چون به بهبود کیفیت خواب هم کمک می‌کند.

اسیدهای چرب امگا-۳

امگا-۳ موجود در روغن ماهی یا روغن جلبک یکی از شناخته‌شده‌ترین مکمل‌های ضدالتهاب است. این ماده التهابات مزمن بافت نرم اطراف دنبالچه را هدف قرار می‌دهد. برای نتیجه بهتر، مکملی را انتخاب کنید که حاوی نسبت بالایی EPA و DHA باشد. حدود ۱۰۰۰ میلی‌گرم ترکیب این دو در روز. مصرف منظم امگا-۳ طی چند هفته اثر خود را نشان می‌دهد، پس صبور باشید.

ویتامین ث و بیوفلاونوئیدها

ویتامین ث برای ترمیم بافت همبند و کاهش التهاب ضروری است. این ویتامین به همراه بیوفلاونوئیدها یا ترکیبات موجود در مرکبات و انواع توت‌ها نفوذپذیری عروق خونی را کاهش داده و ورم ناحیه دنبالچه را کمتر می‌کند. دوز روزانه ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم ویتامین ث همراه با ۵۰۰ میلی‌گرم بیوفلاونوئید توصیه می‌شود. این ترکیب به افرادی که دنبالچه‌شان بر اثر زمین خوردن یا نشستن طولانی ملتهب شده، کمک زیادی کرده است.

بروملین و آنزیم ضدالتهاب از آناناس

بروملین آنزیمی است که در ساقه آناناس یافت می‌شود و خاصیت ضدالتهاب و ضدتورم قابل توجهی دارد. این مکمل مخصوصاً برای التهابات حاد ناحیه دنبالچه که به تازگی ایجاد شده، مفید است. نکته مهم اینکه بروملین را با معده خالی برای کاهش التهاب مصرف کنید و از ترکیب آن با داروهای رقیق‌کننده خون بدون نظر پزشک بپرهیزید. دوز معمول روزانه ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌گرم است.

نکته مهم:

هیچ مکملی جای مراجعه به پزشک متخصص را نمی‌گیرد. التهاب دنبالچه گاهی می‌تواند نشانه یک مشکل ساختاری یا آسیب جدی‌تر باشد. این مکمل‌ها را حتماً پس از مشورت با پزشک و در کنار درمان‌هایی مانند فیزیوتراپی، اصلاح نحوه نشستن یا استفاده از بالش‌های مخصوص دنبالچه به کار ببرید.

رژیم غذایی ضدالتهاب برای کمک به بهبود

برای بهبود این درد، رژیم غذایی ضدالتهاب می‌تواند همراه مناسبی باشد. خوردن مواد خوراکی طبیعی مانند ماهی سالمون، گردو و دانه کتان کمک می‌کند تا ورم در بدن پایین بیاید. بهتر است از خوراکی‌های فرآوری‌شده، شکر سفید و روغن‌های جامد دوری کنید. سبزیجات برگ سبز مثل اسفناج و کلم پیچ هم گزینه‌های خوبی هستند. اضافه کردن زردچوبه به غذا، آن هم با کمی فلفل سیاه، تأثیر ضدالتهابی دارد. گاهی نوشیدن چای زنجبیل یا دمنوش بابونه هم در طول روز آرامش‌بخش است. این کارها به تنهایی مشکل دنبالچه را حل نمی‌کنند، اما می‌توانند روند بهبود را آسان‌تر کنند. برخی از افراد متوجه می‌شوند که با حذف لبنیات پرچرب یا نان سفید، دردشان کمتر شده است. خلاصه که اگر قرار باشد یک تغییر ساده پیشنهاد بدهم، آن هم خوردن بیشتر غذاهای گیاهی و کمتر کردن خوراکی‌های کارخانه‌ای است.

ورزش‌های ممنوعه هنگام این عارضه

وقتی دنبالچه درد می‌کند، بعضی ورزش‌ها نه تنها کمکی نمی‌کنند، بلکه اوضاع را بدتر هم می‌کنند. مثلاً دویدن روی سطح سفت، هر قدم شوکی به پایین ستون فقرات می‌زند که اصلاً خوشایند نیست. حرکاتی مثل دراز و نشست معمولی هم فشار عجیبی به استخوان دنبالچه وارد می‌کنند. ورزش‌هایی که نیاز به خم شدن زیاد به جلو دارند، مثل بعضی حالت‌های یوگا، معمولاً توصیه نمی‌شوند. حتی رکاب زدن سنگین روی دوچرخه ثابت هم گاهی درد را تحریک می‌کند. حرکات تعادلی روی یک پا هم بد نیستند، اما وقتی ناگهانی انجام شوند، فشار ناخواسته‌ای ایجاد می‌کنند. شناهای تند کرال سینه با ضربات محکم پا هم می‌توانند مشکل‌ساز شوند. خلاصه، هر ورزشی که لگن را مدام تکان بدهد یا وزن بدن روی دنبالچه بیفتد، مضر است.

سخن پایانی

بیشتر این مشکلات با چند تغییر ساده مثل یک بالش دوناتی شکل، کمپرس یخ و گرما در زمان مناسب و بلند شدن هر نیم ساعت یک بار از جای خودتان، ظرف چند روز تا دو هفته آرام می‌شوند. تجربه بسیاری از افرادی که این مشکل را داشته‌اند نشان می‌دهد که نادیده گرفتن درد یا نشستن طولانی روی صندلی سفت بدون هیچ بالشی، فقط قضیه را پیچیده‌تر می‌کند و ممکن است همان عوارضی را به بار بیاورد که درباره‌اش خواندید، از اختلال خواب گرفته تا مشکلات روحی و گوارشی. برای بسیاری از آدم‌ها، همین رعایت چند نکته ساده در نشستن و خوابیدن و کمی حوصله به خرج دادن برای استفاده از کمپرس‌ها و حرکات کششی آرام، کار را راه می‌اندازد. پس اگر این روزها ته ستون فقراتتان شما را اذیت می‌کند، قبل از هر چیز نگرانی را کنار بگذارید و از همین امروز یکی دو تا از این روش‌هایی که خواندید را امتحان کنید. شاید فردا صبح با تعجب مشاهده کنید که آن فشار همیشگی موقع بلند شدن از صندلی، دیگر خبری نیست. اگر شما هم تجربه مشابهی با این نوع درد داشته‌اید، یا روش دیگری غیر از آنچه در این مقاله گفته شد برای کاهش التهاب یا ناراحتی به کار گرفته‌اید، نوشتن آن در بخش نظرات می‌تواند راهگشای بسیاری از افرادی باشد که همین حالا با این مشکل دست‌وپنجه نرم می‌کنند.