سندروم مرگ ناگهانی نوزاد چیست؟ (علل و پیشگیری)

آیا هیچ اطلاعاتی از سندروم مرگ ناگهانی نوزاد دارید؟ می‌دانید سندروم مرگ ناگهانی نوزاد چیست؟ سندروم مرگ ناگهانی نوزاد (SIDS) یکی از ترسناک‌ترین و ناشناخته‌ترین اتفاقات برای والدین است.

این مشکل معمولاً در خواب نوزاد و بدون هیچ علائم هشدار قبلی رخ می‌دهد. با اینکه دلیل قطعی آن هنوز مشخص نشده، اما تحقیقات زیادی نشان داده‌اند با رعایت نکات ساده‌ای در مراقبت از نوزاد می‌توان خطر بروز SIDS را به طور چشمگیری کاهش داد. در این محتوا به بررسی دقیق این موضوع می‌پردازیم.

  SIDS چیست؟

سندروم مرگ ناگهانی نوزاد (Sudden Infant Death Syndrome) به مرگی ناگهانی و بدون علت دقیق در نوزادان زیر یک سال گفته می‌شود که اغلب در هنگام خواب اتفاق می‌افتد.

معمولاً این پدیده در نوزادانی رخ می‌دهد که کاملاً سالم به نظر می‌رسند و هیچ نشانه قبلی از بیماری ندارند. این اتفاق معمولاً در فاصله ۲ تا ۶ ماهگی بیشتر دیده می‌شود و آمار نشان می‌دهد که بیشتر در هنگام شب و در خواب رخ می‌دهد.

عوامل  SIDS

در واقع عوامل فیزیکی و خواب، هر دو، نوزاد را در معرض خطر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد قرار می‌دهند. این عوامل از کودکی به کودک دیگر متفاوت است.

سبب فیزیکی

عوامل فیزیکی مرتبط با SIDS عبارت‌اند از:

• نقص‌های مغزی: برخی از نوزادان با مشکلاتی متولد می‌شوند که احتمال مرگ آن‌ها را در اثر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد افزایش می‌یابد. در بسیاری از این نوزادان، بخشی از مغز که تنفس و بیدار شدن از خواب را کنترل می‌کند، به‌اندازه کافی رشد نکرده تا به‌درستی کار کند.
• وزن کم هنگام تولد: تولد زودرس یا چندقلویی احتمال عدم رشد کامل مغز نوزاد در هنگام تولد را افزایش می‌دهد. نوزاد ممکن است کنترل کمتری بر فرایندهای خودکار مانند تنفس و ضربان قلب داشته باشد.
• عفونت تنفسی: بسیاری از نوزادانی که بر اثر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد فوت کرده‌اند، اخیراً سرماخوردگی داشته‌اند. سرماخوردگی ممکن است منجر به مشکلات تنفسی شود.

عوامل خواب

وضعیت خواب نوزاد، وسایل موجود در گهواره و سایر شرایط ممکن است خطر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد را افزایش دهد. این موارد عبارت‌اند از:

• خوابیدن به شکم یا پهلو: نوزادانی که در این حالت‌ها برای خواب قرار می‌گیرند، ممکن است نسبت به نوزادانی که به پشت قرار می‌گیرند، مشکلات تنفسی بیشتری داشته باشند.
• خوابیدن روی سطح نرم: دراز کشیدن به‌صورت روبه‌پایین روی لحاف نرم، تشک نرم یا تخت آبی می‌تواند راه هوایی نوزاد را مسدود کند.
• خوابیدن در یک تخت مشترک: اگر نوزاد در یک تخت با والدین، خواهر و برادر یا حیوانات خانگی بخوابد، خطر ابتلا به SIDS افزایش می‌یابد.
• گرمای بیش از حد: گرم بودن بیش از حد هنگام خواب می‌تواند خطر ابتلای نوزاد به سندروم مرگ ناگهانی نوزاد را افزایش دهد.

موارد مورد احتیاطی دیگر

 SIDS می‌تواند برای هر نوزادی اتفاق بیفتد. اما محققان عوامل متعددی را یافته‌اند که ممکن است خطر ابتلا را افزایش دهند. این عوامل عبارت‌اند از:

• جنسیت: پسران کمی بیشتر از دختران احتمال دارد که بر اثر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد بمیرند.
• سن: نوزادان بین ماه‌های دوم تا چهارم زندگی در معرض خطر بیشتری هستند.
• نژاد: به دلایلی که به‌خوبی درک نشده‌اند، SIDS بیشتر در نوزادان سیاه‌پوست، بومیان آمریکا و بومیان آلاسکا رخ می‌دهد.
• سابقه خانوادگی: نوزادانی که خواهر و برادرشان بر اثر سندروم مرگ ناگهانی نوزاد فوت کرده‌اند، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این سندروم هستند.
• دود سیگار: نوزادانی که با افراد سیگاری زندگی می‌کنند، خطر ابتلا به SIDS بیشتری دارند.
• زایمان زودرس: تولد زودرس و وزن کم هنگام تولد، احتمال ابتلای نوزاد به سندروم مرگ ناگهانی نوزاد را افزایش می‌دهد.

خطر در مادران

در دوران بارداری، مادران نیز بر خطر ابتلای نوزادان خود به سندروم مرگ ناگهانی نوزاد تأثیر می‌گذارند، به‌خصوص اگر:

• کمتر از ۲۰ سال سن دارند.
• سیگار بکشند.
• از مواد مخدر یا الکل استفاده کنند.
• در دوران بارداری مراقبت‌های پزشکی خوبی دریافت نکنند.

پیشگیری از SIDS

رعایت برخی نکات ساده ولی حیاتی می‌تواند به طور قابل‌توجهی خطر سندروم مرگ ناگهانی را کاهش دهد:

• نوزاد را همیشه به پشت بخوابانید (نه به شکم یا پهلو).
• از تشک سفت و بدون پتو، بالش یا عروسک استفاده کنید.
• دمای اتاق را معتدل نگه دارید. نه خیلی گرم، نه خیلی سرد باشد.
• از لباس‌های سبک برای خواب نوزاد استفاده کنید.
• سیگار نکشید و اجازه ندهید کسی در محیط اطراف نوزاد سیگار بکشد.
• شیر دادن با شیر مادر تا حدی باعث کاهش خطر SIDS می‌شود.
• استفاده از پستانک هنگام خواب شبانه (در برخی مطالعات نشان داده شده که تأثیر محافظتی دارد).

چه کسانی در معرض خطر بیشتری هستند؟

بر اساس تحقیقات و آمار جهانی نوزادان متولدشده در خانواده‌های کم‌درآمد می‌توانند خطر بیشتری داشته باشند. همچنین نوزادان باسابقه خانوادگی SIDS بیشتر درگیر این موضوع خواهند بود.

سعی کنید نوزاد را در محیطی با دود سیگار قرار ندهید؛ چون نوزادان در این شرایط زندگی می‌کنند در معرض خطر بیشتری خواهند بود. همچنین نوزادانی که به طور مشترک با والدین در یک تخت می‌خوابند نیز جز موارد در معرض خطر هستند.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر نوزاد دچار هر کدام از این موارد شد بلافاصله با اورژانس یا پزشک تماس بگیرید. این موارد شامل:

• وقفه تنفسی هنگام خواب
• پوست کبود یا رنگ‌پریده در هنگام خواب
• عدم واکنش یا بی‌حالی غیرعادی