علت خمیازه زیاد (چرا زیاد خمیازه میکشیم و نشانه چیست؟)
علت خمیازه زیاد درمان خمیازه زیاد
به نظرتان علت خمیازه زیاد چه چیزی میتواند باشد؟ خستگی، کمبود خواب یا مصرف برخی داروها معمولاً باعث بروز این مشکل میشوند. اگر متوجه شدید که روزانه خیلی بیشتر از حد معمول خمیازه میکشید، ممکن است چیزی بیش از خستگی یا کسالت در میان باشد.
اگرچه هیچ دلیل دقیقی وجود ندارد، اما اغلب بهعنوان یک پاسخ طبیعی به خستگی در نظر گرفته میشود. در واقع، خوابآلودگی یا خستگی معمولاً آن را تحریک میکند.
این اتفاق در اواخر روز، زمانی که خسته میشوید یا شاید وقتی حوصلهتان سر میرود، طبیعی است. بااینحال، عوامل یا شرایط سلامتی دیگری نیز ممکن است باعث آن شوند. برای آشنایی با علل احتمالی و اینکه چه زمانی مراجعه به پزشک ایده خوبی است، تا انتها همراه ما باشید.
خمیازه چیست؟
در واقع خمیازه حرکتی است که طی آن دهان باز میشود، نفس عمیقی کشیده میشود و پس از چند ثانیه بازدمی آرام صورت میگیرد. این عمل باعث ورود هوای بیشتر به ریهها و افزایش اکسیژن خون میشود.
محققان دقیقاً مطمئن نیستند که چرا اتفاق میافتد، اما عوامل محرک رایج آن شامل خستگی و کسالت هستند. همچنین ممکن است وقتی در مورد این اتفاق صحبت میکنید یا خمیازه کشیدن شخص دیگری را میبینید یا میشنوید، خمیازه بکشید.
میتوان گفت بعضی خمیازهها کوتاه هستند و برخی قبل از بازدم با دهان باز، چند ثانیه طول میکشند. آبریزش چشم، کشش یا آههای قابل شنیدن ممکن است با خمیازه کشیدن نیز همراه باشند.
دلایل خمیازه زیاد
درحالیکه این مشکل اغلب به خوابآلودگی یا کسالت نسبت داده میشود، ممکن است نشانه یک بیماری زمینهای نیز باشد.
در ادامه برخی از رایجترین عللی که باید در نظر گرفته شوند را شرح دادهایم. علت دقیق مشخص نیست. بااینحال، ممکن است در نتیجه موارد زیر رخ دهد:
- خوابآلودگی، خستگی یا کوفتگی
- کمبود خواب به دلیل بیخوابی، استرس یا شیفت کاری
- اختلالات خواب، مانند آپنه خواب یا نارکولپسی
- عوارض جانبی داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی یا اضطراب، مانند مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین
- کاهش اکسیژن در بدن زمانی که میزان اکسیژن در خون کاهش یابد.
- اضطراب و استرس: خمیازه گاهی در شرایط استرسی و اضطراب هم رخ میدهد. سیستم عصبی برای آرام کردن بدن، خمیازه را تحریک میکند تا تنفس عمیقتر شود.
- گرمای بیش از حد: در دمای بالا، مغز داغتر از حالت معمول میشود. خمیازه به بدن کمک میکند تا دمای مغز را کاهش داده و آن را خنک نگه دارد.
سایر علل احتمالی
اگرچه این موارد کمتر رایج هستند، اما میتواند نشانه بیماریهایی باشد که شامل موارد زیر هستند:
- حمله قلبی، بهخصوص اگر با علائمی همچون درد یا ناراحتی قفسه سینه، ناراحتی قسمت بالای بدن، سبکی سر و تنگی نفس همراه باشد.
- اختلالات عصبی، مانند مولتیپل اسکلروزیس (MS) داشته باشید.
- نارسایی کبد که ممکن است بهصورت خستگی تجربه شود.
- بیماریهای مغزی، مانند صرع، تومور یا سکته مغزی در لوبهای پیشانی یا گیجگاهی وجود داشته باشد.
برخی شرایط میتوانند باعث واکنش وازوواگال شوند که علاوه بر سایر علائم، میتواند منجر به خمیازه کشیدن بیش از حد شود. در طول واکنش وازوواگال، ضربان قلب و فشارخون به طور قابلتوجهی کاهش مییابد. سایر محرکها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- سرفه شدید
- درد
- گرمازدگی
- خیلی سریع بلند شدن
- کمآبی بدن
- ترس یا سایر احساسات شدید
تشخیص خمیازه کشیدن بیش از حد
برای شناسایی علت، پزشک ممکن است ابتدا از شما در مورد داروهایی که مصرف میکنید و همچنین عادات خواب شما سؤال کند.
دانستن میزان خواب میتواند به پزشک کمک کند تا تشخیص دهد که آیا بروز این اتفاق بیش از حد ممکن است در نتیجه خستگی یا اختلال خواب رخ دهد.
اگر مشکلات خواب را رد کنند، پزشک ممکن است آزمایشهای تشخیصی را برای یافتن علت احتمالی دیگر انجام دهد. EEG یکی از آزمایشهایی است که پزشک ممکن است تجویز کند. در واقع EEG فعالیت الکتریکی مغز را اندازهگیری میکند. این راه میتواند به تشخیص برخی از شرایطی که ممکن است بر مغز تأثیر بگذارند، از جمله موارد زیر کمک کند:
- صرع
- پاراسومنیا، مانند راه رفتن در خواب
- آسیبهای مغزی
- سکته مغزی
- زوال عقل
پزشک همچنین ممکن است اسکن MRI نیز را تجویز کند. تصاویر MRI اغلب برای تشخیص شرایطی استفاده میشوند که میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- اختلالات نخاع و مغز، مانند تومورها و ام اس
- مشکلات قلبی
- ناهنجاریهای کبد و سایر اندامهای اصلی
- آسیبها یا سایر مشکلات مفاصل
خمیازه زیاد در روز چه زمانی نگرانکننده است؟
اگر خمیازههای شما همراه با یکی از علائم زیر باشد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:
- خواب زیاد یا بیخوابی شدید
- سرگیجه و بیحالی
- تنگی نفس
- تعریق زیاد یا درد قفسه سینه
- تغییر در سطح هوشیاری یا تمرکز
درمان و کاهش خمیازه زیاد
اگر داروها باعث این اتفاق میشوند، پزشک ممکن است دوز پایینتری را توصیه کند. قبل از ایجاد هرگونه تغییر در داروهای خود، حتماً با پزشک مشورت کنید. هرگز بدون تأیید پزشک، مصرف داروها را قطع نکنید.
همچنین اگر این مشکل در نتیجه اختلال خواب رخ میدهد، پزشک ممکن است در صورت لزوم مکملهای کمکی مانند ملاتونین یا سایر داروها را توصیه کند. مورد دیگر اینکه پزشک ممکن است تکنیکهایی را برای داشتن خواب آرامتر پیشنهاد کند، مانند:
- رعایت یک برنامه خواب منظم که در آن هر روز تقریباً در یک ساعت مشخص به رختخواب میروید و از خواب بیدار میشوید.
- ورزش منظم برای کاهش استرس و کمک به سوزاندن انرژی در طول روز تا شبها بهتر بخوابید.
- اجتناب از کافئین، الکل و وعدههای غذایی حجیم قبل از خواب پیشنهاد خواهد شد.
- تاریک، خنک و ساکت نگهداشتن اتاق برای کمک به خواب سریع باید صورت بگیرد.
- تنفس عمیق اگر در محیطهای بسته هستید، چند نفس عمیق بکشید تا سطح اکسیژن در خون افزایش پیدا کند.
- حذف دستگاههای الکترونیکی از اتاقخواب برای جلوگیری از حواسپرتی و نور آبی احتمالی که خواب را مختل میکند.
- تغذیه مناسب: مصرف غذاهای سرشار از ویتامینهای B، C و آهن به حفظ انرژی و عملکرد مغز کمک میکند.
چرا هنگام خمیازه دیگران، ما هم خمیازه میکشیم؟
این پدیده به دلیل همدلی عصبی (Empathy Response) در مغز است؛ یعنی مغز ما رفتار فرد مقابل را بهصورت ناخودآگاه تقلید میکند.
