کرینج یعنی چه؟ معنی کرینج شدن + چرا از سوتی دیگران خجالت می‌کشیم

آخرین به‌روزرسانی: ۱۱ آبان ۱۴۰۵

کرینج (Cringe) یعنی چیزی آن‌قدر ناجور، بی‌مزه یا خجالت‌آور که دیدنش آدم را معذب می‌کند؛ همان حسی که با دیدنش می‌گوییم «وای نه!» و دلمان می‌خواهد صورتمان را بپوشانیم. «کرینج شدن» یعنی همین حس معذب شدن، و «کرینج بودن» یعنی چیزی یا کسی این حس را ایجاد کند. در این مطلب معنی کرینج، مثال‌ها، فرقش با خجالت و یافته‌های یک پژوهش مغزی درباره‌ی اینکه چرا از سوتی دیگران خجالت می‌کشیم را آورده‌ایم.

کرینج یعنی چه؟

Cringe در انگلیسی در اصل یعنی «جمع شدن از ترس یا خجالت». در زبان شبکه‌های اجتماعی سه کاربرد اصلی دارد:

• کرینج (صفت): «این ویدیو خیلی کرینجه» یعنی خیلی ناجور و خجالت‌آور است.
• کرینج شدن: «کرینج شدم» یعنی از دیدن چیزی معذب شدم.
• کرینج کردن: «منو کرینج کرد» یعنی کاری کرد که معذب شوم.

چند مثال از چیزهای کرینج

• تبریک تولد عاشقانه و طولانی زیر پست عمومی یک نفر
• جوک بی‌مزه‌ای که هیچ‌کس به آن نمی‌خندد و گوینده منتظر خنده است
• دیدن عکس‌ها و پست‌های چند سال پیش خودت
• تلاش زیاد برای بامزه یا «باحال» به نظر رسیدن
• تبلیغی که با کلمه‌های نسل جوان، ولی اشتباه، حرف می‌زند

چرا از سوتی دیگران کرینج می‌شویم؟ (یک پژوهش)

به این حس در روان‌شناسی «خجالت جانشینی» (Vicarious Embarrassment) می‌گویند؛ یعنی خجالت کشیدن به جای کس دیگر. پژوهشگران دانشگاه ماربورگ آلمان به سرپرستی سورن کراخ و فریدر پاولوس، در پژوهشی که سال ۲۰۱۱ در مجله‌ی PLoS ONE با عنوان «Your Flaws Are My Pain» (نقص‌های تو، درد من است) منتشر شد، این حس را با آزمون‌های رفتاری و تصویربرداری مغزی (fMRI) بررسی کردند:

• دیدن موقعیت‌های خجالت‌آور دیگران، نواحی قشر کمربندی قدامی و اینسولای قدامی چپ را فعال کرد؛ بخش‌هایی از شبکه‌ای که در درک درد هم نقش دارند.
• شرکت‌کنندگان حتی وقتی آدم داخل موقعیت از سوتی خودش خبر نداشت هم به جای او خجالت کشیدند.
• هرچه افراد خودشان را همدل‌تر می‌دانستند، فعالیت این نواحی بیشتر بود.

یعنی کرینج شدن تا حدی نشانه‌ی همدلی است: مغز ما خودش را جای آدم دیگر می‌گذارد.

فرق کرینج با خجالت و شرم

کرینج بودن بد است؟

نه لزوماً. خیلی از کارهایی که «کرینج» می‌دانیم، فقط صادقانه، ذوق‌زده یا کمی ناشیانه‌اند. گاهی ترس از کرینج به نظر رسیدن باعث می‌شود آدم‌ها کاری که دوست دارند، مثل خواندن، رقصیدن یا ابراز احساسات، را انجام ندهند. بعضی‌ها حتی شعار «کرینج باش ولی آزاد باش» را برای خودشان انتخاب کرده‌اند. فقط مراقب باش تمسخر کسی به اسم «کرینج» به آزار و تحقیر تبدیل نشود.

اصطلاحات نزدیک به کرینج

• سکند هند امبرسمنت (Second-hand embarrassment): همان خجالت جانشینی؛ خجالت کشیدن به جای دیگری.
• آکورد (Awkward): موقعیت معذب و ناجور، مثل سکوت ناگهانی وسط جمع.
• سوتی: اشتباه بامزه یا خجالت‌آور؛ معادل فارسی رایج برای چیزهایی که کرینج می‌سازند.
• دلولو: خیال‌بافی شوخی‌وار؛ گاهی دلولوها هم کرینج می‌شوند!

سؤال‌های پرتکرار

کرینج یعنی چی به فارسی؟

یعنی چیزی که آدم را معذب کند و از دیدنش خجالت بکشد؛ تقریباً «ضایع» یا «خجالت‌آور».

کرینج شدم یعنی چه؟

یعنی از دیدن یا شنیدن چیزی معذب شدم و به جای کسی خجالت کشیدم.

چرا با دیدن پست‌های قدیمی خودم کرینج می‌شوم؟

چون حالا عوض شده‌ای و از دید آدم امروز به خود دیروزت نگاه می‌کنی. این حس معمولاً نشانه‌ی رشد است، نه چیز بدی.

منابع

• ScienceDaily – Your flaws are my pain: Linking empathy to vicarious embarrassment (April 2011)
• Krach, S. et al. (2011). Your Flaws Are My Pain: Linking Empathy To Vicarious Embarrassment. PLoS ONE 6(4): e18675

این مطلب را تحریریه‌ی جوان ایرانی با مرور منابع بالا نوشته است. اینفوگرافیک یافته‌ها، جدول مقایسه و مثال‌ها را خودمان آماده کرده‌ایم.