علت ترک پا (درمان ترک پاشنه پا و روش‌های خانگی پیشگیری)

ترک پاشنه پا یک مشکل رایج در افراد است. این مشکل زمانی رخ می‌دهد که پوست خشک و ضخیم در قسمت پایین پاشنه پا ترک می‌خورد و شکافته می‌شود. حال به نظرتان علت ترک پا چیست؟ چه چیزی باعث به‌وجودآمدن این اتفاق می‌شود؟

در بیشتر موارد، اگر ترک‌ها جزئی باشند، صرفاً یک مزاحمت هستند و ممکن است ظاهر زیبایی نداشته باشند، اما اگر درمان نشوند و ترک‌های پاشنه عمیق‌تر شوند، راه رفتن می‌تواند دردناک باشد و ممکن است عفونی شود.

در واقع ترک پا بیشتر به دلیل خشکی پوست و مراقبت نکردن از پاها ایجاد می‌شود، اما گاهی نشانة بیماری‌های داخلی نیز است. با رعایت بهداشت پا، مرطوب کردن منظم و انتخاب کفش مناسب می‌توان به‌راحتی از بروز ترک پا جلوگیری کرد.

دلایل ترک پا

ترک پاشنه پا ممکن است ناشی از کم‌آبی بیش از حد یا کمبود رطوبت در ناحیه پاشنه باشد. بااین‌حال، همه موارد تحت‌تأثیر این دو عامل نیستند.

علل دیگر نیز می‌توانند شامل کمبود مواد مغذی یا ویتامین‌ها باشد. در ادامه دلایل مختلف ترک پا را به‌صورت جداگانه بررسی می‌نماییم.

خشکی پوست و کم‌آبی

در واقع خشکی پوست، شایع‌ترین دلیل ترک پا است. در فصل‌های سرد یا در افرادی که پاهایشان زیاد در معرض هوا یا مواد شوینده قرار می‌گیرد، رطوبت پوست کاهش می‌یابد و ترک ایجاد می‌شود.

کم‌آبی بدن می‌تواند عوارض شدیدی در بدن ایجاد کند و منجر به خستگی و کاهش عملکرد متابولیک شود. کمبود آب بدن، همراه با دمای پایین هوا، پوست پاها را بیشتر مستعد خشکی و ترک‌خوردگی می‌کند.

ایستادن طولانی‌مدت

افرادی که مدت زیادی روی پا می‌ایستند مثل معلمان یا فروشندگان بیشتر دچار فشار روی پاشنه و در نتیجه ترک پا می‌شوند. برای جلوگیری از ترک خوردن پاشنه پا، اگر نیاز به ایستادن طولانی‌مدت دارید، سعی کنید به پاهای خود استراحت سریع بدهید.

اگر شغل شما مستلزم ایستادن طولانی‌مدت است، می‌توانید تمرینات ساده‌ای را برای توزیع یکنواخت نیرو در سراسر پاهای خود انجام دهید و از فشار بیش از حد روی کف پا و پاشنه‌ها جلوگیری کنید.

کفش نامناسب

یکی از دلایل ترک خوردن پاشنه پا می‌تواند پوشیدن کفش‌هایی باشد که به‌درستی اندازه پا نیستند. از طرف دیگر، استفاده از دمپایی‌انگشتی یا کفش‌های پاشنه‌بلند با پاشنه‌های باز، باعث می‌شود که چربی پاشنه پا پخش شود تا وزن بدن متعادل شود.

درحالی‌که کفش‌های پاشنه‌بلند ممکن است در ترک خوردن پاشنه پا نقش داشته باشند، می‌توانید کفش‌های پاشنه‌بلند با جلوبسته را انتخاب کنید تا این مشکل را به حداقل برسانید.

کمبود ویتامین‌ها

کمبود ویتامین‌های A، E و C و همچنین روی (Zinc) باعث کاهش انعطاف و نرمی پوست شده و احتمال ترک‌خوردگی را افزایش می‌دهد.

چاقی

افزایش وزن، فشار بیشتری روی کف پا ایجاد می‌کند که می‌تواند باعث شکاف در پوست پاشنه فرد شود. در واقع اضافه‌وزن یا چاقی می‌تواند فشار روی پاها و بافت چربی زیر پاشنه‌ها را افزایش دهد.

در نتیجه، پاشنه‌ها ممکن است برای تحمل وزن بدن منبسط شده و منجر به ترک خوردن شوند. برای حفظ وزن سالم و کاهش فشار روی پاها، یک رژیم غذایی متعادل را دنبال کنید و به طور منظم ورزش کنید.

بیماری‌های پوستی و زمینه‌ای

برخی بیماری‌ها نیز در ایجاد ترک پا نقش دارند، از جمله اگزما یا پسوریازیس، دیابت، مشکلات تیروئید و اختلالات گردش خون اثرگذار هستند.

بهداشت ضعیف پا

استفاده از دمپایی، پابرهنه راه رفتن، پوشیدن صندل یا خیساندن مکرر پاها در آب می‌تواند پاهای شما را در معرض آلودگی، از جمله باکتری‌ها قرار دهد.

باگذشت زمان، این آلودگی روی پوست جمع می‌شود و به لایه بیرونی سلول‌های مرده پوست نفوذ می‌کند و در صورت عدم تمیز کردن صحیح، باعث ترک خوردن پاشنه پا می‌شود.

عفونت‌های قارچی

یکی دیگر از علل شایع پوسته‌پوسته شدن و ترک خوردن پوست عفونت‌های قارچی پا است. بااین‌حال، برای تعیین دقیق این موضوع، مشورت با یک متخصص پوست ضروری است.

یائسگی

زنانی که وارد دوران یائسگی می‌شوند ممکن است نگران ترک پاشنه پا باشند. در این مرحله، زنان اغلب کراتودرمای اکتینیک را تجربه می‌کنند که باعث خشکی و ترک پوست، از جمله روی پاشنه پا می‌شود. برای تسکین ترک پاشنه پا در زنان یائسه، می‌توان پمادهای حاوی استروژن را روی پاشنه پا مالید.

علائم ترک پا

• پوست خشک و زبر در پاشنه
• خطوط سفید یا زرد روی پوست
• ترک‌های عمیق و دردناک
• گاهی خونریزی یا عفونت در ترک‌ها
• احساس سوزش یا خارش در کف پا

درمان و بهبود ترک پا

بهترین کار این است که هر شب قبل از خواب پاها را شسته، خشک کنید و از کرم‌های ترک پا، نرم‌کننده و یا وازلین استفاده کنید.

برای اینکه خشکی و ترک پاشنه پا خود را کاهش دهید و یا از بدتر شدن آن جلوگیری نمایید راه‌هایی وجود دارند. در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

خیساندن پاها با مواد طبیعی

در واقع خیساندن منظم پاهایتان با داروهای طبیعی می‌تواند به تسکین ترک پاشنه پا کمک کند. خیساندن پاها در مخلوطی از آب رقیق شده و لیسترین، پوست مرده روی پاشنه‌های شما را نرم می‌کند و از بین بردن آن‌ها را آسان‌تر می‌نماید.

لیسترین به دلیل داشتن فیتوشیمیایی و تیمول که خواصی مشابه روغن نعناع دارند، یک ضدعفونی‌کننده مناسب پوست است. استفاده از این روش می‌تواند به طور مؤثر علل اصلی ترک پاشنه پا، به‌ویژه در ناحیه پاشنه را برطرف کند.

استفاده از روغن کنجد

روغن کنجد به‌عنوان یک لایه‌بردار طبیعی عمل می‌کند و درعین‌حال پوست را مرطوب و نرم می‌نماید. علاوه بر این، به از بین بردن سلول‌های مرده پوست از پاشنه پا کمک می‌کند و پوست را صاف می‌کند.

پس از تمیز کردن پاشنه‌ها با آب گرم، آن‌ها را با یک پارچه نرم خشک کنید. سپس، روغن کنجد را روی پاشنه‌های خود بمالید و حدود ۵ دقیقه ماساژ دهید تا گردش خون در این ناحیه افزایش یابد.

جوش‌شیرین

می‌توان گفت جوش‌شیرین به طور طبیعی پوست را لایه‌برداری کرده و آن را مرطوب می‌کند. علاوه بر این، جوش‌شیرین به از بین بردن پوست مرده از پاشنه پا کمک کرده و پوست را صاف می‌نماید.

سه قاشق غذاخوری جوش‌شیرین را با ۴ لیتر آب گرم مخلوط کنید و پاهای خود را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه در این محلول خیس کنید.

به‌آرامی پاهای خود را بشویید و کاملاً تمیز کنید. پاهای خود را با یک پارچه نرم خشک کرده و کرم مرطوب‌کننده را روی پاها و پاشنه‌های خود بمالید.

استفاده از نمک و لیمو

نمک و لیمو خاصیت لایه‌برداری دارند و به حفظ رطوبت پوست کمک می‌کنند. ویتامین C و اسیدهای آمینه موجود در لیمو به بهبود سلول‌های پوست و جلوگیری از خشکی و ترک‌خوردگی کمک می‌کنند و درعین‌حال رشد سلول‌های جدید پوست را تقویت می‌نمایند.

از یک لگن آب گرم مخلوط با سه قاشق غذاخوری نمک، سه قاشق غذاخوری گلیسیرین، آب‌لیمو و چند قطره گلاب استفاده کنید. پاهای خود را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در این مخلوط خیس کنید.

سپس با استفاده از یک برس، پاشنه‌های ترک‌خورده را به‌آرامی به مدت ۲ تا ۳ دقیقه بمالید. در نهایت، پاهای خود را با آب گرم بشویید، آن‌ها را با یک حوله نرم خشک کنید و کرم مرطوب‌کننده را روی پاشنه‌های خود بمالید.

روغن‌های ضروری

در واقع روغن‌های مانند روغن نارگیل، زیتون و بادام سرشار از ویتامین E و مواد معدنی هستند که برای حفظ رطوبت پوست و تغذیه آن برای نرم‌تر شدن و کاهش ترک‌خوردگی ضروری خواهند بود.

می‌توانید یکی از این روغن‌ها را به مدت ۲ تا ۳ دقیقه روی پاشنه‌های ترک‌خورده خود بمالید. پس از آن، با آب گرم بشویید، با یک حوله نرم خشک کنید و یک لایه کرم مرطوب‌کننده بمالید.

موز و آووکادو

آووکادو سرشار از ویتامین E است، درحالی‌که موز سرشار از ویتامین B است. این دو ویتامین در درمان ترک پاشنه پا مؤثر هستند.  

می‌توانید یک موز را با نصف آووکادو مخلوط کنید تا خمیری درست شود. این خمیر را روی پاشنه‌های خود بمالید، آن را با یک پارچه به مدت حدود 30 دقیقه محکم کنید، سپس با آب گرم بشویید.

استفاده از آرد برنج، عسل و سرکه

آرد برنج به طور مؤثری پوست را لایه‌برداری، تمیز و بازسازی می‌کند. در کنارش عسل دارای خواص ضدالتهابی است که به بهبود زخم‌های ناشی از ترک پاشنه پا کمک می‌کند.

سرکه سیب نیز حاوی اسیدهایی است که پوست را نرم کرده و به طور مؤثری لایه‌برداری می‌کند. آرد برنج، عسل و سرکه را با هم مخلوط کنید، آن را روی پاشنه‌های تمیز خود بمالید، حدود 10 دقیقه بگذارید بماند، سپس با آب تمیز بشویید.

روش‌های پیشگیری دیگر

• مصرف مایعات کافی در طول روز
• پوشیدن کفش مناسب و با پاشنه بسته
• جلوگیری از تماس مستقیم پا با مواد شوینده
• استفاده از کرم مرطوب‌کننده بعد از حمام
• حفظ وزن ایدئال

بهترین کرم برای درمان ترک پا چیست؟

کرم‌های حاوی اوره، گلیسیرین یا شی‌باتر مؤثرترین گزینه‌ها هستند. در برندهای ایرانی، کرم ترک پای نئودرم، کامان و آردن عملکرد خوبی دارند.

چطور می‌توان از ترک پا در زمستان جلوگیری کرد؟

شما می‌توانید با مرطوب‌سازی روزانه، استفاده از جوراب در منزل و پرهیز از راه رفتن با پای‌برهنه بهترین مراقبت را از پوست پای خود نمایید.