علت خارش سر (دلایل، علائم و روشهای درمان قطعی)
علت خارش سر بررسی کامل دلایل و پیشگیری
وقتی پوست سرتان میخارد، یافتن علت خارش سر میتواند کار آسانی نباشد. ممکن است احساس کنید که خارش هرگز متوقف نمیشود، اما تسکین آن امکانپذیر است.
برخی مواقع این خارش خفیف است و گاهی به حدی آزاردهنده میشود که آرامش فرد را مختل میکند. خلاص شدن از شر خارش با فهمیدن دلیل خارش پوست سرتان شروع میشود. در ادامه به بررسی دلایل، علائم، روشهای درمان خانگی و پزشکی میپردازیم.
دلایل خارش سر
خارش پوست سر میتواند دلایل متعددی داشته باشد. برخی ساده و موقتیاند، اما بعضی دیگر ممکن است نشاندهندة بیماری پوستی یا واکنش آلرژیک باشند.
خشکی پوست سر
یکی از دلایل رایج خارش سر، خشکی پوست است. وقتی پوست سر رطوبت کافی ندارد، سلولهای سطحی خشک میشوند و باعث خارش و پوستهپوسته شدن میگردند.
شوره سر (سبوره)
اگر پوست سر شما خشک و خارشدار است و پوستههایی روی مو یا لباس خود میبینید، ممکن است شوره سر داشته باشید. درصورتیکه شوره سر دارید، استفاده از شامپوی ضدشوره و درمانهای پوست سر میتواند کمککننده باشند.
در واقع شوره سر یا درماتیت سبورئیک یکی از مهمترین علل خارش است. در این حالت، پوست سر چرب یا خشک میشود و پوستههای سفید یا زردرنگ ایجاد میکند.
آلرژی یا حساسیت به محصولات مو
برخی شامپوها، رنگ موها و مواد حالتدهنده ممکن است باعث واکنش آلرژیک شوند. مواد شیمیایی مانند سولفاتها و پارابنها در این محصولات از عوامل تحریککننده پوست سر هستند.
کهیر
برآمدگیهای قرمز، برجسته و خارشداری هستند که میتوانند در هر جایی از پوست، از جمله پوست سر، ایجاد شوند. کهیر معمولاً ظرف چند ساعت ظاهر و ناپدید میشود.
در نظر داشته باشید که گاهی اوقات، کهیر از بین میرود و دوباره برمیگردد. اگر کهیر بیش از 6 هفته ظاهر و ناپدید شود، کهیر مزمن (طولانی مدت) نامیده میشود.
عفونت قارچی (شپش یا قارچ پوست سر)
قارچها و شپشها از دلایل شایع خارش شدید سر هستند. در واقع قارچها باعث التهاب و پوسته ریزی میشوند، درحالیکه شپشها معمولاً با خارش شدید در نواحی پشتگوش و گردن همراهاند.
اگر گمان میکنید که شپش سر باعث خارش میشود، از کسی بخواهید که پوست سر و موهای شما را از نزدیک برای یافتن نشانههایی از این حشرات ریز بررسی کند.
گال
میتوان گفت گال توسط یک حشره کوچک به نام مایت باعث خارش میشود. اگر این مایتها به پوست سر شما نفوذ کنند، پوست سر شما میتواند کاملاً خارش را حس کند. خارش شایعترین علامت گال است و میتواند آنقدر شدید باشد که شما را در شب بیدار نگه دارد.
درماتیت آتوپیک
این عارضه میتواند روی پوست سرتان ایجاد شود. وقتی این اتفاق میافتد، ممکن است قرمزی و پوستهپوسته شدن روی پوست سرتان داشته باشید. برخی افراد میگویند پوست سرشان میسوزد و اغلب خارش دارد.
استرس و اضطراب
تحقیقات نشان دادهاند که استرس روانی میتواند باعث تحریک اعصاب پوست و افزایش خارش شود. در این موارد، درمان روانی و آرامسازی نیز به بهبود کمک میکند.
مشکلات پوستی خاص
برخی بیماریهای پوستی مانند پسوریازیس، اگزما و فولیکولیت نیز باعث خارش مزمن سر میشوند و نیاز به درمان تخصصی دارند.
حدود %50 از افرادی که پسوریازیس پلاکی دارند، در مقطعی از زندگی خود، دچار عود بیماری در پوست سر میشوند. در این مواقع پوست سر، ممکن است لکههای قرمز، پوستهریزی شبیه شوره سر، پوستههای سفید نقرهای و خشکی پوست سر دیده شود.
علائم همراه خارش سر
اگر خارش سر با علائم زیر همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کنید:
- ریزش مو یا زخمهای پوستی
- قرمزی یا التهاب شدید
- پوستهپوسته شدن زیاد و ضخیم
- خارش شبانه و مداوم
درمانهای خانگی برای خارش سر
شما میتوانید با روغن نارگیل که مرطوبکنندهای طبیعی است، به رفع خشکی پوست سر خود کمک کنید. مورد دیگر سرکه سیب است. سرکه سیب دارای خاصیت ضدقارچ و ضدباکتری است. میتوانید آن را با آب رقیق کرده و هفتهای یکبار استفاده کنید.
همچنین ژل آلوئهورا خاصیت ضدالتهابی دارد و خارش ناشی از حساسیت یا آفتابسوختگی را کاهش میدهد. مورد آخر نیز روغن درخت چای است که، دارای خواص ضدقارچ و ضدالتهاب است؛ چند قطره از آن را در شامپو خود بریزید.
روشهای درمان پزشکی خارش سر
در صورت شدید بودن خارش:
- شامپوهای ضدقارچ یا ضدشوره (حاوی کتاکونازول، زینک پریتیون یا سلنیوم سولفید)
- کرم یا محلولهای ضدالتهاب (کورتیکواستروئیدها)
- داروهای ضد حساسیت یا ضدقارچ خوراکی در موارد مزمن
عوارض خارش پوست سر
اگر علت خارش پوست سر شما درمان نشود، میتواند عوارضی ایجاد کند. این عوارض ممکن است شامل:
- آلوپسی (ریزش مو)
- تب
- بثورات یا سوزش در سایر نواحی بدن
- عفونت ثانویه پوست
خارش پوست سر همچنین ممکن است خواب، روال عادی زندگی و اعتمادبهنفس شما را مختل کند.
پیشگیری از خارش سر
- استفاده از شامپوی ملایم و بدون سولفات
- شستوشوی موها ۲ تا ۳ بار در هفته
- کاهش استفاده از مواد شیمیایی مانند رنگ یا اسپری مو
- مصرف آب کافی و تغذیه غنی از ویتامینهای A و E
- کنترل استرس و خواب کافی
