علت سوزش چشم چیست؟ (دلایل، درمان و پیشگیری از سوزش چشم)

سوزش چشم می‌تواند ناشی از خشکی، آلرژی، عفونت یا مشکلات بینایی باشد که امروزه به یک مشکل شایع تبدیل شده است. گاهی ممکن است باعث خارش، کاهش دید و قرمزی نیز شود. حال می‌خواهیم در این مقاله به بررسی این مشکل پرداخته و ببینیم علت سوزش چشم چیست؟

دلایل سوزش چشم

علل مختلفی وجود دارند که باعث سوزش چشم می‌شوند. در ادامه به بررسی تک‌تک این دلایل به‌صورت جداگانه می‌پردازیم.

خشکی چشم

کمبود رطوبت سطح چشم باعث احساس سوزش، قرمزی و خستگی چشم می‌شود. در این مورد عواملی مانند استفاده طولانی از موبایل و کامپیوتر، هوای خشک و عدم پلک زدن کافی تأثیر به سزایی دارند.

آلرژی‌ها

حساسیت به گرده گل، گردوغبار، موی حیوانات و یا مواد شیمیایی باعث خارش و سوزش چشم می‌شوند. اگر رینیت آلرژیک یا سایر آلرژی‌ها را دارید، ممکن است وقتی در معرض کپک، گرده یا سایر آلرژن‌ها هستید، چشمانتان بسوزد.

لمس یک آلرژن مانند گردوغبار یا شوره حیوانات خانگی و سپس لمس چشمانتان نیز می‌تواند باعث سوزش چشم شما شود.

استفاده از لنز

لنزهای کهنه، نامناسب یا استفاده طولانی باعث کاهش اکسیژن‌رسانی به چشم و سوزش می‌شوند. در استفاده از این وسایل دقت نمایید.

مشکلات پزشکی زمینه‌ای

بیماری‌های تیروئید، دیابت، گلوکوم (آب‌سیاه) یا التهاب لبه پلک می‌توانند باعث سوزش چشم شوند. برای درمان حتماً با یک متخصص مشورت نمایید.

التهاب پلک‌ها

بلفاریت همان سوزش لبه‌های پلک‌های شماست. اگر بلفاریت دارید، ممکن است علائم دیگری را همراه با سوزش چشم، مانند پوسته‌پوسته شدن اطراف چشم یا قرمزی و تورم پلک‌ها، مشاهده کنید.

مواد محرک

چشمان شما ممکن است به مواد شیمیایی خاصی که در محصولات روزمره هستند حساس باشند. قرار گرفتن در معرض این مواد می‌تواند باعث سوزش و تحریک شود.

مواد محرک رایج چشم شامل کلر، دود سیگار، عطرها یا مواد نگهدارنده در محصولات شخصی مانند آرایش یا پاک‌کننده‌های صورت و پاک‌کننده‌های خانگی است.

رطوبت کم

هوای خشک داخل خانه می‌تواند باعث شود مو و پوست شما خشک به نظر برسد و همین امر می‌تواند همین کار را با چشمان شما انجام دهد. اگر متوجه شدید که وقتی در محیط گرم و داخل خانه هستید، چشمانتان بیشتر می‌سوزد، ممکن است هوا مقصر باشد.

لازم به ذکر است که خشکی فصلی چشم با خشکی مزمن چشم یکسان نیست. اگر خشکی هوای داخل خانه عامل آن باشد، وقتی در محیط مرطوب‌تری هستید، چشمان شما احساس خوبی دارند.

روزاسه چشمی

این مشکل باعث التهاب چشم‌ها و پوست اطراف آن‌ها می‌شود. این بیماری می‌تواند باعث سوزش چشم، تورم، قرمزی و ترشحات پوسته‌پوسته شود.

فوتوکراتیت

نوعی آفتاب‌سوختگی چشم است. این عارضه می‌تواند پس از قرار گرفتن چشم در معرض اشعه ماورای‌بنفش خورشید یا تخت‌های برنزه کننده رخ دهد.

همچنین ممکن است در اثر انواع خاصی از لیزر، لامپ و تجهیزات ساختمانی به فوتوکراتیت مبتلا شوید. حتی قرار گرفتن طولانی در معرض نور مصنوعی شدید مثل صفحه کامپیوتر نیز باعث سوزش چشم می‌شود.

قرمزی چشم (التهاب ملتحمه)

این بیماری چشمی باعث التهاب ملتحمه می‌شود که سطح چشم و داخل پلک شما را می‌پوشاند. آلرژن‌ها، ویروس‌ها یا باکتری‌ها می‌توانند این بیماری را تحریک کنند.

اگر به قرمزی چشم مبتلا هستید، ممکن است پوسته‌پوسته شدن پلک‌ها یا مژه‌ها، احساس وجود شن و ماسه و قرمزی نیز داشته باشید.

ناخنک چشم

رشد بیش از حد بافت روی سطح چشم است. در مراحل اولیه، می‌تواند باعث سوزش، خشکی و احساس وجود شن‌ریزه شود. در مراحل بعدی، ممکن است ضایعه روی چشم ایجاد شود.

زونا

عفونتی است که توسط ویروس واریسلا زوستر (آبله‌مرغان) ایجاد می‌شود و می‌تواند باعث ایجاد بثورات یا تاول‌های دردناک روی پوست شما شود.

اگر زونا به یک یا هر دو چشم گسترش یابد، ممکن است علائم چشم صورتی، از جمله سوزش، پوسته‌پوسته شدن و قرمزی ایجاد شود.

سندرم شوگرن

این سندرم تولید رطوبت بدن، از جمله اشک را کاهش می‌دهد. بدون اشک کافی، چشمان شما روانکاری لازم را دریافت نمی‌کنند، بنابراین دچار سوزش یا احساس وجود شن‌ریزه می‌شوند.

علائم همراه با سوزش چشم

• قرمزی و التهاب چشم
• خارش و سوزش مداوم
• ترشح یا اشک غیرعادی
• تاری دید یا حساسیت به نور
• احساس جسم خارجی در چشم

درمان سوزش چشم

اگر سوزش چشم ناشی از یک بیماری که نیاز به درمان دارد نباشد، اغلب می‌توانید در خانه آن را تسکین دهید. انواع درمان سوزش را در ادامه شرح داده‌ایم.

آنتی‌هیستامین‌ها (داروهای آلرژی)

درمان آلرژی می‌تواند به بهبود علائم آلرژی چشم کمک کند. آنتی‌هیستامین‌ها به‌صورت قرص‌هایی وجود دارند که به تسکین انواع علائم آلرژی کمک می‌کنند یا به‌صورت قطره‌های چشمی که فقط آلرژی‌های چشمی را درمان می‌کنند.

شامپو بچه

با تمیز کردن ملایم پلک‌هایتان با مخلوطی از آب و شامپو بچه، پوسته‌پوسته شدن ناشی از بلفاریت را تسکین دهید. سپس کاملاً آبکشی کنید و به‌آرامی با یک حوله تمیز خشک کنید.

قطره چشم

برای مقابله با خشکی چشم از قطره‌های روان‌کننده بدون نسخه یا اشک مصنوعی استفاده کنید. اگر به مواد نگهدارنده خاصی حساسیت دارید، ترکیبات آن را حتماً بخوانید.

شستشوی چشم

از آب گرم شیر برای بیرون راندن گرده، گردوغبار یا مواد محرک از چشمان خود استفاده کنید. تا بتوانید به بهترین نحو از سوزش چشم جلوگیری نمایید.

کمپرس گرم یا سرد

یک پارچه تمیز و مرطوب را به مدت پنج تا ده دقیقه روی چشم قرار دهید تا به تسکین قرمزی چشم، التهاب قرنیه یا بلفاریت کمک کند.

تشخیص علت سوزش چشم

پزشک با معاینه فیزیکی چشم و بررسی سابقه بیمار، علت را تشخیص می‌دهد. ممکن است از روش‌های زیر استفاده شود:

• تست خشکی چشم
• بررسی عفونت باکتریایی یا ویروسی
• معاینه لنزها یا چشم با میکروسکوپ

چه زمانی باید برای سوزش چشم به پزشک مراجعه کنم؟

یافتن علت سوزش چشم بسیار مهم است؛ زیرا ممکن است به درمان تخصصی نیاز داشته باشید. اگر چشمانتان می‌سوزد یا می‌خارد و دلیل آن را نمی‌دانید، به پزشک مراجعه کنید. همچنین اگر هر نوع درد چشم همراه با موارد زیر را تجربه کردید، باید با پزشک مشورت نمایید:

• تب
• سردرد​
• از دست دادن بینایی
• بثورات پوستی روی صورت یا بدن شما
• حساسیت به نور

پیشگیری از سوزش چشم

به نظرتان چگونه می‌توانم از سوزش چشم جلوگیری کنم؟ شما همیشه نمی‌توانید از سوزش چشم جلوگیری کنید. به‌عنوان‌مثال، اجتناب از همه آلرژن‌ها و ویروس‌ها دشوار است. اما می‌توانید با انجام برخی کارها خطر سوزش چشم را به حداقل برسانید. در ادامه آن‌ها را بررسی می‌نماییم.

دوری از عوامل محرک آلرژی

در صورت امکان، از چیزهایی که آلرژی شما را تحریک می‌کنند دوری کنید. در فصولی که گرده‌افشانی زیاد است یا در روزهای بادی، پنجره‌ها را بسته نگه دارید. از فیلترهای هوا در خانه خود استفاده کنید تا آلرژن‌های موجود در هوا را کاهش دهید.

رعایت بهداشت

همیشه سعی نمایید از مالیدن چشمان خود خودداری کنید. این کار می‌تواند آن‌ها را تحریک کند یا میکروب‌ها و آلرژن‌ها را به چشمان شما منتقل کند.

قبل از لمس چشم یا صورت، بعد از استفاده از دستشویی و قبل از غذا خوردن، دست‌های خود را بشویید. همچنین از محصولات شخصی و پاک‌کننده‌های خانگی بدون عطر استفاده کنید.

استخر ممنوع

تا جایی که می‌توانید در این شرایط به استخر نروید. اگر مجبور به رفتن شدید هنگام شنا از عینک محافظ استفاده کنید تا از سوزش چشم جلوگیری شود. پس از شنا، دوش بگیرید و صورت خود را به‌خوبی بشویید.

جلوگیری از آسیب آفتاب

وقتی در طول روز بیرون هستید، از عینک‌آفتابی مناسب با محافظت %100 در برابر اشعه ماوراء بنفش استفاده کنید. تا دچار سوزش چشم نشوید.

محافظت هنگام کار

هنگام کار با ابزار و تجهیزات ساختمانی از عینک ایمنی یا محافظ چشم مناسب استفاده کنید. همچنین وسایل شخصی خود مانند قطره چشم و حوله خود را با دیگران به اشتراک نگذارید.