کیست چشم چیست؟ (انواع، علائم، علتها و روشهای درمان و پیشگیری)
کیست چشم علائم، علل، روشهای درمان و پیشگیری
چشم انسان یکی از حساسترین اعضای بدن است و میتوانید با مشکلات متنوعی روبهرو شود. یکی از این مشکلات کیست چشم است. حال میخواهیم در این مقاله بررسی نماییم و ببینیم کیست چشم چیست؟
شناخت انواع کیست، علائم هشداردهنده و روشهای درمان به شما کمک میکند تا بهموقع اقدام نمایید. مراجعه به چشمپزشک در اولین مرحله بهترین راه برای پیشگیری از عوارض جدی است.
علل ایجاد کیست چشم
- انسداد غدد چربی پلک
- عفونتهای باکتریایی (مثل استافیلوکوک)
- عوامل ژنتیکی یا مادرزادی
- التهاب مزمن پلک (بلفاریت)
- استفاده طولانیمدت از لنزهای تماسی آلوده
- بهداشت نامناسب چشم و صورت
- بیماریهای زمینهای مثل روزاسه یا مشکلات پوستی
بررسی انواع کیست چشم
کیست چشم معمولاً تودهای غیرسرطانی و کیسه مانند است که میتواند در پلک، سطح چشم یا حتی اطراف آن به وجود بیاید. این عارضه بسته به نوع و محل شکلگیری، علائم و روشهای درمانی متفاوتی دارد.
این کیستها معمولاً خوشخیماند و بهندرت خطرناک میشوند، اما در صورت بیتوجهی میتوانند عفونت یا مشکلات بینایی ایجاد کنند.
شالازیو
شایعترین نوع کیست چشم بوده و ناشی از انسداد غدد چربی در پلک است. معمولاً بدون درد است ولی میتواند بزرگ شود و ظاهر چشم را تغییر دهد.
موکوسی
به دلیل تجمع ترشحات در مجاری اشکی یا سطح ملتحمه ایجاد میشود. این کیست اغلب شفاف و پر از مایع خواهد بود.
درمویید
نوعی کیست مادرزادی است از باقیمانده بافتهای جنینی به وجود میآید. ممکن است حاوی مو، چربی یا بافتهای دیگر باشد. این کیست معمولاً در کودکان تشخیص داده میشود.
اپیدرموئید
کیست اپیدرموئید از سلولهای سطحی پوست تشکیل میشود. این کیست رشد کندی دارد ولی میتواند ظاهر پلک شما را تغییر دهد.
ملتحمه
کیست ملتحمه در سطح سفید چشم یا ملتحمه ایجاد میشود و اغلب شفاف و بدون درد است.
کیست پلک ناشی از عفونت یا گلمژه
به دلیل عفونت غدد چربی یا مژهها کیست پلک ناشی از عفونت یا گلمژه به وجود میآید. این کیست معمولاً دردناک و همراه با التهاب و قرمزی است.
علائم کیست چشم
- برآمدگی یا تورم در پلک یا اطراف چشم
- احساس وجود جسم خارجی در چشم
- قرمزی و التهاب
- درد یا حساسیت (بخصوص در گلمژه)
- تاری دید در صورت بزرگ شدن کیست
- اشکریزش یا خشکی چشم
- در برخی موارد ترشح چرکی
تشخیص
- معاینه بالینی توسط چشمپزشک
- افتالموسکوپی برای بررسی دقیق چشم
- سونوگرافی یا MRI در موارد خاص
- نمونهبرداری (بیوپسی) برای احتمال تومور
روشهای درمان کیست چشم
اگر میخواهید در ابتدا درمانهای خانگی را تست نمایید لازم است بدانید کمپرس گرم روزانه برای کاهش التهاب و باز شدن مجاری چربی مناسب است.
همچنین شستوشوی پلک با شامپو بچه یا محلولهای مخصوص نیز روش خوبی خواهد بود. در نظر داشته باشید از دستکاری یا فشار دادن کیست خودداری نمایید.
در درمان دارویی اصولاً آنتیبیوتیکهای موضعی یا خوراکی در صورت عفونت پیشنهاد میشوند. همچنین قطرههای ضدالتهابی تجویز شده توسط پزشک راه مناسبی خواهند بود.
در صورت عدم بهبود با درمانهای ساده جراحی لازم است. با جراحی کیست تحت بیحسی موضعی تخلیه میشود. این جراحی معمولاً سریع و بدون عارضه جدی خواهد بود. در برخی موارد برای برداشتن کیستهای سطحی و کوچک نیز لیزردرمانی استفاده میشود.
عوارض احتمالی بیتوجهی به کیست چشم
- عفونت شدید و گسترش التهاب
- تغییر شکل پلک
- آسیب به قرنیه در اثر فشار کیست بزرگ
- اختلال موقت در بینایی
- در موارد نادر، تبدیل به تودههای خطرناکتر
کیست چشم در کودکان
کودکان هم ممکن است دچار کیست چشم شوند، خصوصاً کیستهای مادرزادی مثل درمویید. در این موارد تشخیص و درمان زودهنگام اهمیت ویژهای دارد تا از مشکلات بینایی در آینده جلوگیری شود.
پیشگیری از ایجاد کیست چشم
- رعایت بهداشت پلک و مژهها
- شستوشوی دستها قبل از تماس با چشم
- استفاده از لنز تماسی تمیز و استاندارد
- پرهیز از استفاده مشترک از لوازم آرایشی
- پاک کردن کامل آرایش چشم قبل از خواب
- مراجعه به پزشک در صورت بروز علائم اولیه
تفاوت کیست چشم و گلمژه
گلمژه معمولاً عفونی، دردناک و قرمز است. درصورتیکه کیست مثل شالازیون بدون درد و اغلب مزمن، ناشی از انسداد غدد چربی خواهد بود. البته لازم به ذکر است که گاهی گلمژه اگر درمان نشود تبدیل به شالازیون (کیست مزمن) میشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟
- اگر کیست طی ۲ هفته با درمان خانگی بهبود نیافت.
- در صورت بروز درد شدید یا کاهش بینایی داشته باشید.
- اگر کودک یا نوزاد دچار کیست شود.
- بروز تب، ترشحات چرکی یا التهاب شدید دیده شود.
