بیماری‌ها و راه درمان

علائم و درمان اختلال شخصیت مرزی + پاسخ سوالات پرتکرار

خطرات و عوارض اختلال شخصیت مرزی یا BPD

مطالعه در زمینه شناخت اختلالات شخصیتی، به این دلیل که می تواند از بوجود آمدن مشکلات زیادی در زندگی افراد پیشگیری کند، دارای اهمیت شایانی است. اختلال شخصیت مرزی، یکی از این نوع اختلالات است که عدم رسیدگی به این مسئله و درمان آن می تواند موجب مختل شدن زندگی فرد و حتی اطرافیان شود. بار ‌ها دیده ایم که با بیمار شدن یکی از عضو ‌های بدن چگونه کارکرد سایر اعضا نیز مختل می شود، اختلالات شخصیتی نیز موجب شکل گیری چنین رویکردی در بدن می شود. در مقاله پیش رو قصد داریم تا به طور کامل به بررسی اختلال شخصیت مرزی، علائم شخصیت مرزی و چگونگی فرایند درمان آن بپردازیم.

اختلال شخصیت مرزی چیست؟

اختلال شخصیت مرزی (Borderline Personality Disorder یا BPD)، نمونه ای از اختلالات رایج در جوامع امروزی می باشد. تغییر مداوم خلق و خوی افراد، از بارز ترین مشخصه ‌های رفتاری افراد مبتلا به این اختلال است. در این افراد، شما هرگز نشانه ‌های از تعادل را مشاهده نخواهید کرد و ناپایدار بودن احساسات، عواطف و خلق و خو جزء بدیهیات شخصیتی این افراد است. عصبانیت ‌های شدید، استرس و افسردگی در افراد دچار BPD در دوره ‌های چند ساعت تا چند روز به طول می انجامد. این بیماری در رسته بیماری ‌های نوروسیس و پسیکوز قرار گرفته است.

افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی، در روابطی که با افراد ایجاد می کنند بسیار بی ثبات هستند و حد وسط برای روابط قائل نیستند. برای مثال ممکن است در روابط عاشقانه خود امروز نقش شیرین یا فرهاد را بازی کنند ولی فردا تنفر زیادی وجودشان را فرا گیرد. این مسئله منجر به پریشانی و سرخوردگی خواهد شد و همانطور که هیچ کس از بیماری ‌های جسمی لذت نمیبرد، آسیب میبیند و آن ‌ها را تحمل می کند، کسی که دچار اختلال شخصیت مرزی است هم از حالات و رفتار خود که منجر به مشکلات متعددی برای او در جامعه و روابطش می شود، رنج می برد.

نشانه ‌ها و علائم شخصیت مرزی

هرکسی طرز فکر، احساس و رفتار متفاوتی دارد. مجموعه این افکار، احساسات و رفتارها هستند که “شخصیت” ما را می سازند. در ادامه مهم ترین علائم شخصیت مرزی مورد بررسی قرار گرفته است. در صورتی که حداقل پنج مورد از موارد زیر را تجربه کرده باشید که مدت زمان زیادی به طول انجامیده یا تأثیر زیادی بر زندگی روزمره شما داشته ، بهتر است برای تشخیص دقیق تر، راهنمایی ‌های موثر و کابردی تر به روانشناس مراجعه نمایید.

  • شما بسیار نگران این هستید که مردم شما را رها کنند و برای جلوگیری از این اتفاق هر کاری می کنید.
  • شما احساسات بسیار شدیدی دارید که ممکن است چند ساعت تا چند روز به طول بینجامد و به سرعت تغییر کند (به عنوان مثال، از احساس بسیار شاد و مطمئن به ناگهان تغییر به احساس ضعف و ناراحتی).
  • در صورتی که برای مدتی با شخصی رابطه ای برقرار کنید احساس پوچی می کنید و توانایی مقابله با این احساس را ندارید.
  • ایجاد و حفظ روابط پایدار برای شما بسیار دشوار است .
  • شما در بسیاری از مواقع احساس تهی و پوچ بودن می کنید.
  • از شما رفتار ‌های غیر منتظره ای رخ می دهد و کارهایی را انجام می دهید که می تواند به شما آسیب برساند. (مانند پرخوری، مصرف مواد مخدر یا رانندگی خطرناک)
  • شما اغلب خود آزاری می کنید یا احساس خودکشی دارید.
  • شما دارای احساسات شدید خشم هستید، که کنترل آنها واقعاً دشوار است.
  • هنگامی که بسیار استرس دارید، ممکن است پارانویا یا اختلال تجزیه هویت را نیز تجربه کنید.
  • شما شخصیت تکانشی دارید؛، این بدان معناست که دوست دارید کارها را به صورت لحظه ای انجام دهید.
  • خود آزاری با هدف رساندن آسیب و صدمه به خودتان را تجربه کرده اید.
  • افکار خودکشی و تلاش برای خودکشی در ذهن شما هر از گاهی وجود دارد.
  • هنگامی که استرس و اضطراب شدید دارید ممکن است صداهایی بشنوید.

بطور کلی علائم BPD را می توان در 4 حوزه اصلی گروه بندی کرد؛ این عوامل می توانند خفیف تا شدید باشند.

  • بی ثباتی عاطفی
  • اختلال در الگوهای تفکر
  • رفتار تکانشی
  • روابط شدید اما ناپایدار با دیگران

۴ دلیل بروز اختلال شخصیت مرزی

تحقیقات در مورد علل و عوامل خطر BPD هنوز در حال انجام است. با این حال، دانشمندان بر این نظر هستند که؛ احتمالاً عوامل ژنتیکی و محیطی تاثیر زیادی در بروز این اختلال دارند. علائم اختلال شخصیت مرزی در افراد متغیر است و معمولاً در نوجوانی ظاهر می شود و تا بزرگسالی ادامه می یابد. برخی رویدادهای دوران کودکی ممکن است در ایجاد این اختلال نقش داشته باشند، که از این موارد می توان به جدایی زودهنگام از والدین، طلاق، غفلت عاطفی، عوامل ژنتیکی، هورمون‌های مغز، روند رشد مغز، عوامل محیطی و سوء استفاده جسمی و جنسی اشاره کرد. در ادامه بطور کامل به بررسی این موارد خواهیم پرداخت:

۱) عوامل ژنتیکی

اگر یکی از اعضای خانواده دچار BPD باشد، احتمال وجود داشتن این اختلال در سایر اعضا وجود دارد. اما هیچ شواهدی مبنی بر صد در صدی بودن این موضوع وجود ندارد.

۲) سطح هورمون‌ها و مواد شیمیایی مغز

کم بودن یا زیاد بودن برخی از هورمون‌های مغز، به ویژه سروتونین می تواند در این اختلال تاثیر گذار باشد. سروتونین در برطرف شدن افسردگی و شادی آفرینی می تواند نقش به سزایی داشته باشد.

۳) روند رشد مغز

طبق تحقیقاتی که صورت گرفته است، قسمت ‌هایی از مغز افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی یا کوچکتر هستند یا فعال تر از حالت عادی هستند. برای مثال قسمت ‌هایی همچون آمیگدال، هیپوکامپ و orbitofrontal بخش ‌هایی از مغز هستند که تاثیر مستقیم در مدیریت احساسات، رفتار و کنترل تصمیمات دارند. این بخش ‌ها در افراد دچار اختلال شخصیت مرزی به درستی کار نمی کند.

۴) عوامل محیطی

به نظر می رسد تعدادی از عوامل محیطی در افرادی که با BPD درگیر هستند مشترک است که از جمله این موارد می توان به تجربه سوء استفاده، ترس یا ناراحتی طولانی مدت در کودکی، بی توجهی مداوم والدین و همچنین وجود بیمار روانی در خانواده (مانند بیماران مبتلا به اختلال دو قطبی) اشاره کرد.

 

BPD چه خطرات و عوارضی به دنبال دارد؟

BPD خطرات و عوارضی را به دنبال دارد؛ که می بایست بطور جدی برای برطرف سازی یا بهبود آن اقدام نمود. خود آزاری، خودکشی، استعمال مواد مخدر و مشروب ، اعتیاد و رفتارهای تکانشی از عوارض بارز اختلال مرزی می باشد که به طور کامل بررسی شده اند.

  • خود آزاری: معمولاً افرادی که با اختلال شخصیت مرزی مواجه هستند به خود آسیب می رسانند. برخی از روانشناسان معتقدند که خودآزاری می تواند به این افراد در مقابله با احساس پوچی و بی هویتی کمک کند. این در حالی است که خود آزاری می تواند باعث آسیب جدی، زخم، عفونت یا حتی مرگ تصادفی شود. روانشناسان تمرکز اصلی خود در درمان این اختلال را یافتن راه ‌های مقابله با احساسات دردناک می دانند.
  • خودکشی: افرادی که دچار BPD می باشند بیشتر در معرض خودکشی یا اقدام به خودکشی هستند. با توجه به این که احساسات این افراد بشدت تغییر پذیر است، بنابراین آشنایی با تکنیک ‌هایی که احساسات آن ‌ها را کنترل کند از اهمیت بالایی برخوردار است.
  • استعمال مواد مخدر و مشروب: در صورت ابتلا به BPD ممکن است در معرض افزایش وابستگی به مشروب یا مواد مخدر باشید. استفاده نادرست از داروهای تجویزی نیز می تواند از دیگر عوارض این اختلال باشد. قابل ذکر است استفاده زیاد از مشروبات الکلی و یا مواد مخدر می تواند درمان را سخت تر کند.
  • رفتارهای تکانشی: رفتار ‌های تکانشی به مجموعه ای از رفتار ‌ها گفته می شود؛ که بصورت لحظه ای اتفاق می افتد و پس از انجام آن ‌ها ممکن است فرد از کرده خود پشیمان شود. از رفتار ‌های تکانشی که در افراد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی بروز می دهد، می توان به رانندگی ‌های خطرناک، روابط جنسی متعدد یا هزینه کردن بیش از توان مالی اشاره کرد.
 

راه ‌های تشخیص اختلال شخصیت مرزی

اختلالات شخصیتی همچون اختلال شخصیت مرزی، با بررسی موارد زیر تشخیص داده می شوند:

  • گفت و گو مفصل با پزشک روانشناس یا روانکاو برای بیان علائم و نشانه ‌ها (تشخیص بوسیله به چالش کشیدن و گفت و گو با بیمار توسط روانشناس)
  • ارزیابی روانشناختی که می تواند در قالب پرسشنامه در اختیار فرد قرار داده شود.
  • بررسی سابقه پزشکی و معاینات

هیچ آزمایش پزشکی برای تأیید تشخیص اختلال شخصیت مرزی وجود ندارد. روانشناسان BPD را پس از چندین جلسه مصاحبه با فرد تشخیص می دهند. در برخی موارد برای تشخیص دقیق تر با خانواده نیز صحبت می شود. همچنین تشخیص اختلال شخصیت مرزی معمولاً در بزرگسالان و کودکان انجام می شود. این در حالی است که مطابق با اظهارات روانپزشکان مطرح، قوت این نوع اختلال با افزایش سن کاسته می شود.

فعالیتهای خود مراقبتی افراد دارای اختلال شخصیت مرزی

ورزش منظم، خواب کافی، رژیم غذایی مغذی، مصرف داروها طبق دستورالعمل پزشک و مدیریت استرس از فعالیت ‌های خود مراقبتی ضروری است. خود مراقبتی می تواند از پیشگیری و تشدید این اختلال جلوگیری کند.

 

علائم و علت افسردگی و درمان آن را در این مقاله بخوانید:

افسردگی چیست؟

 

سوالات پر تکرار پیرامون اختلال شخصیت مرزی

به کسانی که به اختلال شخصیت مرزی دچار هستند، چه نگوییم؟

  • شما از نظر احساسی بسیار ناپایدار هستید.
  • چرا نمی توانید رابطه خود را متوقف کنید؟
  • چرا همیشه عصبانی هستی! ؟
  • خودت رو جمع و جور کن! …
  • تو خیلی احمق هستی، تمام پول خودت رو خرج می کنی بدون اینکه به عواقب آن فکر کنی.
  • مثل اینکه شما دو شخصیت کاملاً متفاوت دارید.

آیا BPD بدتر از دوقطبی است؟

برخلاف BPD که یک اختلال شخصیتی است، اختلال دوقطبی (BD) یک اختلال روانی است. افسردگی ‌های ناشی از اختلال دو قطبی می تواند تا طولانی مدت ادامه پیدا کند و زندگی شخص را فلج کند. همچنین این اختلال شایع تر از اختلال شخصیت مرزی است.

آیا افراد مبتلا به BPD می توانند عاشق شوند؟

در صورتی که یک فرد مبتلا به اختلال شخصیت مرزی عاشق شما شود، این بسیار طبیعی است که شما تکانش و آشفتگی زیادی را در رابطه تجربه کنید. این در حالی است که این افراد در عین حال می توانند فوق العاده دلسوز و مهربان باشند و از خودگذشتی بالایی برای شریک زندگی خود داشته باشند.

اختلال مرزی در چه مواردی خوب است؟

این افراد دارای جسارت، شجاعت و توانایی بالایی در بیان نظرات خود هستند. خلاقیت این افراد در ابراز احساسات بسیار بالا می باشد بنابراین این افراد می توانند با بکار گیری این احساسات در رشته ‌های هنری همچون موسیقی و بازیگری به موفقیت چشمگیری دست پیدا کنند.

اگر BPD درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟

جنی هوپر بیان کرده است که در صورت عدم درمان، فرد مبتلا به BPD ممکن است درگیر فرایند ‌هایی همچون استفاده از مواد مخدر و مشروبات، روابط جنسی متعدد، رفتار ‌های خطرناک همچون رانندگی ‌های بی پروا و …. شود.

اگر اختلال شخصیت مرزی درمان نشود، با افزایش سن بدتر می شود؟

برخی از کارشناسان به این نتیجه رسیده اند که علائم BPD با گذر زمان کاهش می یابد زیرا علائم به طور طبیعی از بین میروند یا اینکه افراد به سادگی با بالغ شدن از شدت علائمشان کاسته می شود.

آیا اختلال مرزی از بین می رود؟

در بیشتر موارد، با درمان آگاهانه و فردی، می توان این اختلال شخصیتی را مانند دیابت یا سایر بیماری ‌های مزمن کنترل کرد. این بیماری ممکن است از بین نرود ، اما می توان آن را به گونه ای مدیریت کرد که فرد زندگی بهتری را پیش رو داشته باشد.

سخن پایانی

در این مقاله، بطور کامل به بررسی اختلال شخصیت مرزی یا BPD و ابعاد مختلف روحی و روانی این اختلال پرداختیم. روش ‌های درمانی اختلال شخصیت مرزی و باید ‌ها و نباید ‌های رفتاری با این افراد را بررسی کردیم و به شما کمک کردیم دید کاملی نسبت به این افراد داشته باشید. با توجه به اینکه در بسیاری از موارد افراد در بوجود آمدن این اختلالات هیچ دخالتی ندارند، با قلبی مهربان حامی آن ‌ها باشیم.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا