علت اگزمای پوستی در فصل پاییز (بهترین راهکارهای پیشگیری)
علت اگزمای پوستی در فصل پاییز از خشکی هوا تا عوامل تشدید کننده
علت اگزمای پوستی در فصل پاییز چیست؟ این سوال دغدغه برخی از افراد در زمانی است که هوا رو به سردی میرود. در این فصل رطوبت هوا کاهش مییابد و پوستی که در تابستان آرام بود، رفته رفته خشک و ملتهب میشود. وزش بادهای سرد، گرمای خشک وسایل گرمایشی و نوسان دمای شب و روز، سد دفاعی پوست را ضعیف میکنند. در نتیجه خارش، قرمزی و پوستهریزی دوباره بازمیگردند و افرادی که سابقه این مشکل را دارند، بیشتر در معرض عود آن قرار میگیرند. در این مطلب به بررسی دلایل خشکی و خارش پوست در پاییز، عوامل تشدید کننده، نشانهها، روشهای پیشگیری و زمان مراجعه به پزشک میپردازیم. اگر پوست حساسی دارید و با شروع فصل سرد دچار قرمزی و التهاب میشوید، این مطلب را از دست ندهید.
علت اگزمای پوستی در فصل پاییز
پاییز، فصلی که با خودش رنگهای گرم و هوای خنک را میآورد، برای برخی افراد خبر از خشکی و خارش پوست دارد. اگزما در این فصل شایعتر میشود و دلایل متعددی برای این موضوع وجود دارد که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم.
کاهش رطوبت هوا و تاثیر آن
با شروع فصل پاییز، میزان رطوبت موجود در هوا به طور محسوسی کاهش پیدا میکند. این تغییر اقلیمی به سرعت خودش را روی پوست نشان میدهد. پوستی که در تابستان از رطوبت نسبی هوا بهره میبرد، حالا با هوایی خشک روبرو میشود. لایه بیرونی پوست که وظیفه حفظ آب بدن را بر عهده دارد، در این شرایط ضعیف عمل میکند. آب از لایههای زیرین پوست به سمت هوا تبخیر میشود و خشکی تشدید میگردد. همین خشکی، سد دفاعی پوست را مختل میکند. پوست ترکهای ریز و نامرئی برمیدارد. این ترکها راه را برای ورود محرکها باز میکنند. خارش و قرمزی که نشانههای اصلی اگزما هستند، خودشان را نشان میدهند. افرادی که سابقه این مشکل را دارند، در پاییز بیشتر از هر زمان دیگری به مراقبت پوستی نیاز پیدا میکنند.
وزش بادهای سرد و تحریک پوست حساس
بادهای پاییزی که با خودشان خنکی و خشکی میآورند، برای پوستهای مستعد اگزما حکم یک محرک قوی را دارند. این بادها رطوبت طبیعی پوست را با خودشان میبرند. تماس مستقیم باد سرد با صورت و دستها، لایه محافظ پوست را تخریب میکند. در چنین وضعیتی پوست سریع واکنش نشان میدهد. قرمزی، سوزش و پوستهریزی از اولین نشانههای این واکنش هستند. نکته جالب اینکه شدت باد در روزهای پاییزی گاهی آنقدر زیاد است که حتی پوستهای چرب هم دچار خشکی موضعی میشوند. برای پیشگیری، پوشاندن پوست در برابر باد و استفاده از محصولات چرب در این فصل، یک اقدام ساده و مفید محسوب میشود.
تغییرات دمایی و نوسان در رطوبت پوست
یکی از ویژگیهای بارز پاییز، نوسان دمای هوا بین روز و شب است. صبحها هوا خنک و بعدازظهرها گرم میشود. این تغییرات پیاپی، پوست را سردرگم میکند. پوست تلاش میکند خودش را با شرایط جدید وفق بدهد، اما این تلاش برای پوستهای حساس خسته کننده است. غدد چربی پوست که وظیفه تولید چربی محافظ را دارند، در دمای پایین کند کار میکنند. در نتیجه چربی طبیعی پوست کاهش پیدا میکند. کم شدن این چربی، سد دفاعی پوست را ضعیف میکند. خشکی و خارش دوباره سراغ فرد میآید. جالب است بدانید که گرمای ناشی از وسایل گرمایشی در اواخر پاییز هم همین اثر را تشدید میکند. هوای گرم و خشک داخل خانه، رطوبت پوست را میبلعد و اگزما را بدتر میکند.
تماس با گردهها و آلرژنهای فصل پاییز
برخی گیاهان و علفها در این فصل گردههای خاصی را در هوا پخش میکنند. این گردهها برای پوستهای حساس، محرکهای قوی محسوب میشوند. تماس گرده با پوست صورت و گردن، واکنش التهابی ایجاد میکند. سیستم ایمنی بدن به این ذرات واکنش نشان میدهد و هیستامین آزاد میکند. هیستامین همان مادهای است که خارش را به همراه دارد. علاوه بر گردهها، قارچها و کپکهایی که روی برگهای پوسیده رشد میکنند هم در پاییز بیشتر میشوند. این آلرژنها در هوا معلق هستند و روی پوست مینشینند. برای افرادی که زمینه اگزما دارند، تماس با این مواد میتواند یک دوره جدید از خارش و التهاب را شروع کند. شستشوی منظم پوست و استفاده از لباسهای محافظ در روزهای بادی، میزان تماس با این محرکها را کم میکند.
عوامل تشدید کننده اگزمای پوستی در پاییز
پاییز که میآید، انگار پوست ما هم حالش عوض میشود. آن نسیم خنکی که از لای درختان میگذرد، رطوبت را از تن پوست میکشد و آن را خشک و بیقرار میکند. خانه که گرم میشود، هوای خشک داخل اتاق پوست را بیشتر میآزارد. لباس پشمی و کلاه و شال گردن هم که به تن میکنیم، خارش راه میافتد و قرمزی سر باز میکند. حمام آب گرم بعد از سرمای بیرون، اگرچه خوشایند است، چربی طبیعی پوست را میبرد و خشکی را بدتر میکند. برگهای خیس و کپک زده گوشه حیاط هم برای بعضی پوستها مزاحماند. روزهای کوتاه و شبهای طولانی هم که اعصاب را خرد میکند، و اعصاب خرد همان چیزی است که اگزما دوست دارد. پس پاییز برای پوستهای حساس، فصل آرامی نیست و باید بیشتر مراقب بود.
نشانههای اگزمای پوستی در فصل پاییز
هوای سرد و خشک پاییز باعث میشود پوستی که تا دیروز آرام بود، کم کم نشانههایی از خودش نشان دهد. آشنایی با این نشانهها کاری میکند که زودتر بفهمیم پوستمان چه میخواهد و چطور از آن مراقبت کنیم.
خشکی و پوسته ریزی پوست در پاییز
با سرد شدن هوا، پوست رطوبتش را از دست میدهد. این خشکی بیشتر در ساعد، ساق پا و پهلوها دیده میشود. پوستههای ریز سفید یا خاکستری روی پوست مینشیند و زیر دست، زبری پوست حس میشود. خارش خفیفی هم هست که شبها شدت میگیرد. دوش آب داغ نگیرید و کرم مرطوب کننده غلیظ را فراموش نکنید.
قرمزی و التهاب در نقاط حساس بدن
اگزمای پاییزی بیشتر در چینهای پوست مثل آرنج، پشت زانو و گردن خودش را نشان میدهد. این قرمزی گرم است و سوزش دارد. بعضی وقتها به شکل لکههای نامنظم روی پوست میافتد. در طول روز شاید آرام شود، ولی شب دوباره برمیگردد. لباس نخی و نرم بپوشید و نگذارید پشم مستقیم با پوست تماس بگیرد.
خارش مداوم که با کرمهای معمولی آرام نمیشود
خارش پاییزی با مالیدن کرمهای همیشگی از بین نمیرود. بیشتر مچ دست، بین انگشتان و اطراف مچ پا را آزار میدهد. اگر پوست را بخارانید، زخم میشود و ممکن است عفونت کند. افرادی که آلرژی فصلی دارند، این خارش را شدیدتر حس میکنند. غذای تند و محرک را کم کنید.
ترک خوردگی و شکنندگی پوست در سرما
در هوای سرد پاشنه پا، لبها و نوک انگشتان بیشتر درگیر ترکهای ریز میشوند. پوست این نقاط نازک و شکننده میشود و با کوچکترین ضربهای خون میآید. پماد ترمیم کننده بزنید و نگذارید دستتان مستقیم با آب سرد تماس داشته باشد.
جوشهای ریز و تاولهای خارشدار روی پوست
بعضیها در پاییز جوشهای ریز و آبدار روی پوستشان میبینند. کنار این جوشها تاولهای کوچک هم درمیآید. بیشتر کمر و سینه را درگیر میکند. خارششان شدید است و اگر بترکانید، بدتر میشود. پوست را خشک نگه دارید و لباس سبک و قابل تنفس بپوشید. این حالت را باید به پزشک متخصص پوست نشان دهید.
مراقبت از پوست در پاییز چگونه است؟ با نکات طلایی برای شادابی پوست در این مطلب آشنا شوید:
نحوه پیشگیری از عود اگزمای پوستی
وقتی باد سرد پاییزی میوزد و دمای هوا مدام تغییر میکند، پوست مستعد اگزما سریع واکنش نشان میدهد. خشکی هوا رطوبت طبیعی پوست را میگیرد و سد دفاعی آن را ضعیف میکند. مهمترین کار، بازگشت به یک روتین ساده اما پیوسته است. کرمهای غنیتر را جای لوسیونهای سبک تابستانی بگذارید. پس از حمام، وقتی پوست هنوز نمناک است، آنها را روی بدن بمالید. از آب استفاده نکنید زیرا چربی محافظ پوست را میشوید و خشکی را چند برابر میکند. در خانه رطوبت را با یک بخور سرد نگه دارید. دستکش نخی زیر دستکش ظرفشویی بپوشید و هنگام بیرون رفتن، صورت و دستها را از سرما و باد حفظ کنید. اگر پوستتان بسیار خشک است، شبها پیش از خواب لایه ضخیمی از مرطوب کننده بزنید.
تفاوت اگزمای پاییزی با سایر انواع اگزما
- اگزمای پاییزی یک چیز خاص خودش است، انگار پوست با شروع فصل سرد ساز خودش را کوک میکند.
- خشکی هوا شدتش را بیشتر میکند، برخلاف تابستان که تعریق قوز بالا قوز است.
- خارشها بیشتر شبها سراغ آدم میآید، وقتی پتو و شوفاژ هوای اتاق را خشک کردهاند.
- لکهها اغلب روی ساق پا و بازو ظاهر میشوند، جاهایی که لباس ضخیم است و کمتر هوا میخورد.
- پوسته ریزی بین انگشتان و پشت زانو بیشتر درگیر میشود، چون رطوبت آنجا میماند و بعد یک دفعه خشک میشود.
- ماندگاریاش کوتاهتر است، ولی بازگشتش با هر باد سرد پاییزی حتمی به نظر میرسد.
درمان اگزمای پوستی ناشی از فصل پاییز
برای مقابله با این عارضه، کمتر دوش آب داغ بگیرید و بعد از حمام، بلافاصله لوسیون غلیظ یا پماد چرب بزنید تا رطوبت زیر پوست حبس شود. لباسهای پشمی و زبر را مستقیم روی بدن نپوشید؛ یک لایه نخی زیرشان بپوشید. بعضیها با روغن بادام یا ژل آلوئهورا هم تسکین مییابند، هرچند نتیجه برای همه یکسان نیست. هوای داخل خانه را با بخور سرد مرطوب نگه دارید و از شویندههای معطر دوری کنید. اگر تا دو هفته بهبودی حاصل نشد، به متخصص پوست مراجعه کنید.
زمان مراجعه به پزشک
در فصل پاییز خیلیها با چند بار چرب کردن پوست یا استفاده از پمادهای بدون نسخه اوضاع را مدیریت میکنند. اما بعضی وقتها این تلاشهای خانگی جواب نمیدهد. اگر خارش خواب شما مختل کرده، یا پوستتان ترشح میکند، پوسته زرد میزند و دردناک شده، ممکن است دچار عفونت شده باشید. اگر بعد از یکی دو هفته مرطوب کننده زدن و پرهیز از آب داغ، هنوز خبری از بهبود نبود، نوبت پزشک است. بعضیها فکر میکنند صبر کردن درستتر است، اما التهاب کنترل نشده کار را سخت میکند. متخصص پوست با یک نگاه میفهمد داستان چیست و درمان درست را پیشنهاد میدهد. گاهی یک کرم ساده که خودتان تهیه میکنید کافی نیست و باید پزشک داروی مناسب را تجویز کند. پس همان روزی که فهمیدید اوضاع عادی نیست، از پزشک وقت بگیرید.
علت ریزش مو در فصل پاییز چیست؟ روشهای مراقبت از مو را در این مطلب بخوانید:
سؤالات متداول در مورد علت اگزمای پوستی در پاییز
در این فصل به پرسش و پاسخ رایج در این زمینه میپردازیم.
آیا فقط هوای خشک مقصر است یا عوامل دیگری هم دخیلاند؟
خشکی هوا نقش اصلی را دارد، اما بادهای سرد، استفاده از وسایل گرمایشی و کاهش تعریق طبیعی هم مزید بر علت میشوند. گرمای خشک داخل خانه رطوبت پوست را میبلعد و سد دفاعی آن را ضعیف میکند. گاهی نیز تماس با پشم یا گرد و غبار پاییزی واکنش را شدید میکند. پس مجموعهای از عوامل دست به دست هم میدهند.
چرا اگزما در پاییز بیشتر از تابستان عود میکند؟
در تابستان تعریق و رطوبت نسبی هوا تا حدی پوست را نرم نگه میدارد. اما با خنک شدن هوا، غدد چربی فعالیت کمتری دارند و لایه پوست نازک میشود. این وضعیت راه را برای نفوذ محرکها و آلرژنها باز میکند. افرادی که زمینهی اگزما دارند، در پاییز عود مکرر را تجربه میکنند.
آیا استرس و تغییر رژیم غذایی هم در این فصل مؤثرند؟
بله استرس یکی از محرکهای شناختهشده اگزماست و با شروع کارها و مدرسهها در پاییز افزایش مییابد. مصرف کمتر میوههای تازه و آب ممکن است خشکی پوست را تشدید کند. کم خوابی و بینظمی در تغذیه نیز پاسخ ایمنی پوست را حساس میکند. بنابراین سلامت روان و تغذیه را نباید نادیده گرفت.
سخن پایانی
اگزمای پاییزی یک مشکل پوستی رایج است که با شروع فصل سرد و کاهش رطوبت هوا شدت میگیرد. عواملی مثل باد سرد، گرمای خشک وسایل گرمایشی، نوسان دما و تماس با آلرژنهای فصلی، سد دفاعی پوست را ضعیف میکنند و باعث خارش، قرمزی و پوسته ریزی میشوند. خوشبختانه با چند راهکار ساده مثل مرطوب کردن مداوم پوست، پرهیز از آب گرم، استفاده از بخور سرد در خانه و پوشیدن لباسهای نخی میتوان تا حد زیادی از عود این مشکل جلوگیری کرد. اگر علائم شدید شد یا بعد از دو هفته بهبود نیافت، به پزشک مراجعه کنید. اگر تجربهای در این زمینه دارید، خوشحال میشویم آن را در بخش دیدگاهها با ما و دیگر خوانندگان مجله جوان ایرانی به اشتراک بگذارید.
