در این محتوا میخواهیم بررسی نماییم و ببینیم میگرن چیست؟ میگرن سردردی است که میتواند باعث درد شدید ضرباندار یا احساس ضربان، معمولاً در یک طرف سر شود.
این سردرد اغلب با حالت تهوع، استفراغ و حساسیت شدید به نور و صدا همراه است. حملات میگرنی میتوانند ساعتها تا روزها ادامه داشته باشند و درد میتواند آنقدر شدید باشد که در فعالیتهای روزانه شما اختلال ایجاد کند.
داروها میتوانند به جلوگیری از برخی میگرنها کمک کنند و درد آنها را کمتر کنند. ترکیب داروها با درمانهای خودیاری و تغییرات سبک زندگی نیز ممکن است مفید باشد.
علائم میگرن
میگرن میتواند کودکان، نوجوانان و همچنین بزرگسالان را تحتتأثیر قرار دهد. این مشکل میتواند از طریق چهار مرحله که علائم متفاوتی دارند، پیشرفت کند: پیش از حمله، اورا، حمله و بعد از حمله. همه کسانی که میگرن دارند، همه مراحل را طی نمیکنند.
پیش از حمله
یک یا دو روز قبل از میگرن، ممکن است متوجه تغییرات ظریفی شوید که هشداردهنده میگرن قریبالوقوع هستند، از جمله:
- یبوست
- تغییرات خلقی، از افسردگی تا سرخوشی
- هوسهای غذایی
- سفتی گردن
- افزایش ادرار
- احتباس مایع
- خمیازه کشیدن مکرر
اورا
برای برخی افراد، ممکن است قبل یا در طول میگرن، هاله رخ دهد. هالهها علائم برگشتپذیر سیستم عصبی هستند. آنها معمولاً بصری هستند، اما میتوانند شامل اختلالات دیگری نیز باشند.
هر علامت معمولاً بهتدریج شروع میشود و طی چند دقیقه، تا یک ساعت، افزایش مییابد. نمونههایی از اوراهای میگرنی عبارتاند از:
- تغییرات بصری، مانند دیدن اشکال، نقاط روشن یا جرقههای نور
- از دست دادن بینایی
- احساس سوزنسوزن شدن در دست یا پا
- ضعف یا بیحسی در صورت یا یک طرف بدن
- مشکل در صحبت کردن
حمله
میگرن معمولاً در صورت عدم درمان، ۴ تا ۷۲ ساعت طول میکشد. تعداد دفعات بروز میگرن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. این اتفاق ممکن است بهندرت رخ دهد یا چندین بار در ماه پیش آید. در طول میگرن، ممکن است موارد زیر را تجربه نمایید:
- دردی که معمولاً در یک طرف سر شما احساس میشود، اگرچه میتواند در هر دو طرف رخ دهد.
- حساسیت به نور، صدا و گاهی بو و لمس خواهید داشت.
- دردی که ضرباندار یا ضرباندار است.
- حالت تهوع و استفراغ دارید.
بعد از حمله
پس از حمله میگرن، ممکن است تا یک روز احساس خستگی، گیجی و فرسودگی داشته باشید. برخی افراد احساس سرخوشی میکنند. البته در نظر داشته باشید که گاهی حرکت ناگهانی سر ممکن است برای مدت کوتاهی دوباره درد را ایجاد کند.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
میگرن اغلب تشخیص داده نمیشود یا درمان نمیشود. اگر مرتباً علائم میگرن دارید، سابقه حملات خود و نحوه درمان آنها را ثبت کنید. سپس برای صحبت در مورد سردردهایتان با پزشک مشورت نمایید.
اگر سابقه سردرد دارید، در صورت تغییر الگو یا احساس ناگهانی سردردهایتان، به پزشک مراجعه کنید. در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، فوراً به پزشک مراجعه کنید. این علائم میتوانند ناشی از یک مشکل پزشکی جدیتر باشند. سردرد:
- ناگهانی و بسیار شدید باشد.
- همراه با تب، سفتی گردن، گیجی، تشنج، دوبینی و بیحسی یا ضعف در هر قسمتی از بدن حس شود.
- پس از آسیب به سر رخ دهد.
- مزمنی که پس از سرفه، فعالیت بدنی، زور زدن یا حرکت ناگهانی بدتر شود.
- سردرد جدید بعد از ۵۰ سالگی مشاهده شود.
علل میگرن
اگرچه علل میگرن به طور کامل شناخته نشدهاند، اما به نظر میرسد ژنتیک و عوامل محیطی در آن نقش دارند. تغییرات در ساقه مغز و تعاملات آن با عصب سهقلو، یک مسیر اصلی درد که ممکن است در این امر دخیل باشد.
عدم تعادل در مواد شیمیایی مغز نیز ممکن است بیتأثیر نباشد. از جمله سروتونین که به تنظیم درد در سیستم عصبی شما کمک میکند. محققان در حال مطالعه نقش سروتونین در میگرن هستند.
همچنین سایر پیامرسانهای شیمیایی در درد میگرن نقش دارند، از جمله پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین که با نام CGRP نیز شناخته میشود.
محرکهای میگرن
عوامل مختلفی میتوانند باعث میگرن شوند، از جمله:
- تغییرات هورمونی: به نظر میرسد نوسان در سطح استروژن در بسیاری از افراد باعث سردرد میشود. این اتفاق میتواند قبل یا در طول دورههای قاعدگی یا در دوران بارداری و یائسگی رخ دهد. داروهای هورمونی، مانند داروهای ضدبارداری خوراکی، نیز میتوانند میگرن را بدتر کنند. بااینحال، برخی افراد متوجه میشوند که میگرن آنها هنگام مصرف داروهای ضدبارداری هورمونی کمتر اتفاق میافتد.
- الکل و کافئین: الکل، بهخصوص شراب و کافئین زیاد، مانند کافئین موجود در قهوه، میتواند باعث میگرن شود.
- استرس: استرس در محل کار یا خانه میتواند باعث میگرن شود.
- محرکهای حسی: نورهای روشن یا چشمکزن میتوانند میگرن را تحریک کنند، مانند صداهای بلند. بوهای قوی میتوانند در برخی افراد میگرن را تحریک کنند. این بوها میتوانند شامل عطر، تینر رنگ، دود سیگار و سایر محرکها باشند.
- تغییرات خواب: کمبود خواب یا خواب بیش از حد میتواند در برخی افراد میگرن را تحریک کند.
- فشار فیزیکی: فعالیت بدنی شدید، از جمله فعالیت جنسی، ممکن است میگرن را تحریک کند.
- تغییرات آبوهوا: تغییر آبوهوا یا فشار هوا میتواند باعث میگرن شود.
- داروها: داروهای ضدبارداری خوراکی و گشادکنندههای عروق، مانند نیتروگلیسیرین (نیتروستات، نیترو – دور و غیره)، میتوانند میگرن را تشدید کنند.
- غذاها: پنیرهای کهنه و غذاهای شور و فراوری شده ممکن است میگرن را تحریک کنند. حذف وعدههای غذایی نیز میتواند باعث میگرن شود.
- افزودنیهای غذایی: این افزودنیها شامل شیرینکننده آسپارتام و نگهدارنده مونوسدیم گلوتامات که به آن MSG نیز گفته میشود، میشوند. این افزودنیها در بسیاری از غذاها یافت میشوند.
عوامل خطر
چندین عامل خطر شما را مستعد ابتلا به میگرن میکند، از جمله:
- سابقه خانوادگی: داشتن یکی از اعضای خانواده که میگرن دارد به این معنی است که شما احتمال بیشتری برای ابتلا به آن دارید.
- سن: میگرن میتواند در هر سنی شروع شود، اگرچه اولین مورد اغلب در نوجوانی رخ میدهد. میگرنها در دهه ۳۰ زندگی به اوج خود میرسند و سپس بهتدریج کمتر میشوند.
- جنسیت: زنان سه برابر بیشتر از مردان احتمال ابتلا به میگرن دارند.
- تغییرات هورمونی: میگرن ممکن است درست قبل یا کمی بعد از اولین دوره قاعدگی شما شروع شود. همچنین ممکن است در دوران بارداری یا یائسگی تغییر کند. میگرن معمولاً پس از یائسگی بهبود مییابد.
عوارض میگرن
یکی از عوارض برخی از افراد مبتلا به میگرن، سردردهای ناشی از مصرف بیش از حد دارو است. مصرف بیش از حد مسکنها میتواند باعث ایجاد این سردردها شود.
سردردهای ناشی از مصرف بیش از حد دارو ممکن است در صورت مصرف آسپرین یا ایبوپروفن، ادویل، موترین IB و غیره بیش از ۱۴ روز در ماه رخ دهد.
حتی اگر بیش از نه روز در ماه داروهایی به نام تریپتان مصرف کنید، ممکن است پیش آید. به نظر میرسد این خطر با داروهایی که آسپرین، استامینوفن و کافئین را ترکیب میکنند، بیشتر است.
سردردهای ناشی از مصرف بیش از حد دارو میتواند منجر به یکچرخه دردناک شوند. اگر داروها دیگر درد را تسکین ندهند و باعث سردرد شوند، ممکن است برای تسکین درد، مصرف داروی مسکن بیشتری را امتحان کنید.
تشخیص بیماری میگرن
میگرن میتواند توسط متخصص آموزشدیده در درمان سردرد که بهعنوان متخصص مغز و اعصاب گفته میشود، تشخیص داده شود. تشخیص بر اساس سابقه پزشکی، علائم و معاینه فیزیکی و عصبی شما انجام میشود.
اسکن امآرآی
تصویربرداری رزونانس مغناطیسی که بهعنوان اسکن امآرآی نیز شناخته میشود، از یک میدان مغناطیسی قدرتمند و امواج رادیویی برای تولید تصاویر دقیق از مغز و رگهای خونی استفاده میکند.
اسکنهای امآرآی به تشخیص تومورها، سکتههای مغزی، خونریزی مغزی، عفونتها و سایر بیماریهای مغز و سیستم عصبی کمک میکنند.
سیتیاسکن
اسکن توموگرافی کامپیوتری که سیتیاسکن نیز نامیده میشود، از مجموعهای از اشعه ایکس برای ایجاد تصاویر مقطعی دقیق از مغز استفاده میکند.
این کار به تشخیص تومورها، عفونتها، آسیب مغزی، خونریزی مغزی و سایر شرایط پزشکی که میتوانند باعث سردرد شوند، کمک میکند.
درمان میگرن
در واقع درمان میگرن با هدف متوقف کردن علائم و جلوگیری از حملات بعدی انجام میشود.
داروها
میتوان گفت داروهای زیادی برای درمان میگرن طراحی شدهاند که به دو دسته کلی تقسیم میشوند داروهای:
- مسکن: این داروها که بهعنوان درمانهای حاد یا تسکیندهنده نیز شناخته میشوند، در طول حملات میگرن مصرف میشوند و برای متوقف کردن علائم طراحی شدهاند.
- پیشگیرانه: این داروها به طور منظم، اغلب روزانه، برای کاهش علائم میگرن مصرف میشوند.
انتخابهای درمانی شما بستگی به این دارد که چند وقت یکبار سردرد دارید و چقدر دردناک هستند. درمان شما همچنین به این بستگی دارد که آیا حالت تهوع و استفراغ دارید، آیا سردردهای شما ناتوانکننده هستند و آیا سایر بیماریها را دارید یا خیر.
تسکیندهندههای درد
داروهایی که برای تسکین درد میگرن استفاده میشوند، زمانی بهترین تأثیر را دارند که بهمحض شروع علائم مصرف شوند. این داروها عبارتاند از:
- مسکنها
- تریپتانها
- دی هیدروارگوتامین Migranal، Trudhesa
- لاسمیدیتان (ریوو)
- اسپری بینی زاوِگِپانت
- داروهای ضد تهوع
- داروهای افیونی و باربیتورات
مصرف برخی از داروهای میگرن در دوران بارداری بیخطر نیست. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، بدون مشورت با پزشک خود از هیچ یک از این داروها استفاده نکنید.
داروهای پیشگیرانه
در واقع داروها میتوانند به جلوگیری از میگرنهای مکرر کمک کنند. اگر سردردهای طولانیمدت و بسیار بدی دارید که اغلب اتفاق میافتند و به درمان خوب پاسخ نمیدهند، ممکن است پزشک این داروها را توصیه کند.
داروهای پیشگیرانه میتوانند تعداد دفعات ابتلا به میگرن، میزان درد حملات و مدتزمان آنها را کاهش دهند. گزینههای درمانی عبارتاند از داروهای:
- کاهشدهنده فشارخون
- ضدافسردگی
- ضدتشنج
- تزریق بوتاکس
- پپتید مرتبط با ژن کلسیتونین یا CGRP
- آتوگاپنت (کولیپت)
- ریمجپانت
از پزشک خود بپرسید که آیا این داروها برای شما مناسب هستند یا خیر. مصرف برخی از آنها در دوران بارداری بیخطر نیست. اگر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، بدون مشورت با پزشک خود از هیچ یک از این داروها استفاده نکنید.
درمان نورومدولاسیون
دستگاههایی که اعصاب را تحریک میکنند، که بهعنوان دستگاههای نورومدولاسیون شناخته میشوند، میتوانند تعداد میگرنهای شما را کاهش دهند یا درد آنها را کمتر کنند.
این دستگاهها غیرتهاجمی هستند و با تحریک یک عصب محیطی یا جمجمهای، پاسخ مغز به درد را تغییر میدهند. روشهای درمانی شامل تحریک عصب فوق حدقهای از طریق پوست، تحریک عصب واگ خارجی و تحریک الکتریکی از طریق پوست دیستال است. تحریک عصبی ترکیبی اکسیپیتال و تریژمینال نیز گزینه دیگری است.
روش درمانی دیگری به نام تحریک مغناطیسی ترانس کرانیال تک پالسی، مغز را برای تسکین درد میگرن درمان میکند. برای این درمان، دستگاه را روی پشت سر خود قرار میدهید.
سبک زندگی و درمانهای خانگی
در درمان خانگی میگرن، وقتی علائم میگرن شروع شد، سعی کنید به یک اتاق آرام و تاریک بروید. چشمان خود را ببندید و استراحت کنید یا چرت بزنید.
یک پارچه خنک یا کیسه یخ پیچیده شده در حوله یا پارچه را روی پیشانی خود قرار دهید و آب زیادی بنوشید. برای کمک به تسکین درد میگرن، میتوانید موارد زیر را نیز انجام دهید.
تکنیکهای آرامشبخش
این کار را حتماً امتحان کنید. تمرینات تنفسی و سایر اشکال آموزش آرامشبخشی، روشهایی را برای مقابله با موقعیتهای استرسزا به شما آموزش میدهند که ممکن است به کاهش تعداد میگرنهای شما کمک کند.
برنامه غذایی و خواب مناسب
یک برنامه منظم برای خواب و غذا خوردن داشته باشید. نه زیاد بخوابید و نه کم بخوابید. یک برنامه خواب و بیداری منظم روزانه تنظیم و از آن پیروی کنید. سعی کنید هر روز در یک ساعت مشخص غذا بخورید. همچنین مایعات فراوان بنوشید. هیدراته ماندن، بهخصوص با آب، ممکن است کمک کند.
ثبت علائم
یک دفترچه یادداشت سردرد داشته باشید. ثبت علائم در یک دفترچه یادداشت سردرد میتواند به شما کمک کند تا در مورد عوامل محرک میگرن و مؤثرترین درمان اطلاعات بیشتری کسب کنید.
ورزش روزانه
مرتباً ورزش کنید. ورزش هوازی منظم تنش را کاهش میدهد و میتواند به پیشگیری از میگرن کمک کند. فعالیتهای هوازی موردعلاقه خود مانند پیادهروی، شنا و دوچرخهسواری را انتخاب کنید. بااینحال، بهآرامی بدن خود را گرم کنید، زیرا ورزش ناگهانی و شدید میتواند باعث سردرد شود.
ورزش منظم همچنین میتواند به شما در کاهش وزن یا حفظ وزن سالم بدن کمک کند. تصور میشود چاقی یکی از عوامل میگرن است.
طب جایگزین
درمانهای غیرسنتی ممکن است به درد مزمن میگرن کمک کنند. در ادامه به معرفی این درمانها میپردازیم.
درمان شناختی رفتاری
میتوان گفت درمان شناختی رفتاری ممکن است برای برخی از افراد مبتلا به میگرن مفید باشد. این نوع رواندرمانی به شما میآموزد که چگونه رفتارها و افکار بر نحوه درک درد تأثیر میگذارند.
طب سوزنی
آزمایشهای بالینی نشان دادهاند که طب سوزنی ممکن است برای سردرد مفید باشد. در این درمان، پزشک سوزنهای نازک و یکبارمصرف زیادی را در نقاط مشخصی از پوست شما وارد میکند.
بیوفیدبک
به نظر میرسد بیوفیدبک در تسکین درد میگرن مؤثر است. این تکنیک آرامشبخش از تجهیزات ویژهای برای آموزش نحوه نظارت و کنترل برخی از پاسخهای فیزیکی مرتبط با استرس، مانند تنش عضلانی، استفاده میکند.
مدیتیشن و یوگا
در واقع مدیتیشن میتواند استرس را که یکی از محرکهای شناختهشده میگرن است، تسکین دهد. یوگا که به طور منظم انجام شود، میتواند تعداد میگرنهای شما یا مدتزمان آنها را کاهش دهد.
گیاهان دارویی، ویتامینها و مواد معدنی
شواهدی وجود دارد که نشان میدهد گیاهان دارویی بابونه و باتربور ممکن است از میگرن جلوگیری کنند یا شدت آن را کاهش دهند، اگرچه نتایج مطالعات متفاوت است. البته لازم به ذکر است که باتربور به دلیل نگرانیهای ایمنی توصیه نمیشود.
دوز بالای ریبوفلاوین
ریبوفلاوین که ویتامین B-2 نیز نامیده میشود، ممکن است تعداد میگرنهای شما و میزان درد آنها را کاهش دهد. مکملهای کوآنزیم Q10 ممکن است دفعات میگرن را کاهش دهند، اما مطالعات بیشتری مورد نیاز است.
مکملهای منیزیم برای درمان میگرن استفاده شدهاند، اما نتایج متفاوتی داشتهاند. از پزشک خود بپرسید که آیا این درمانها برای شما مناسب هستند یا خیر. اگر باردار هستید، قبل از امتحان کردن هر یک از این درمانها با پزشک خود مشورت کنید.
