درمان خانگی عفونت قارچی زنان (بررسی دلایل آن)
بهترین درمان خانگی عفونت قارچی زنان: نحوه پیشگیری از آن
شاید شما هم با خارش و سوزش ناحیه تناسلی دست و پنجه نرم کرده‌اید. این علائم معمولاً ناشی از عفونت قارچی هستند. بسیاری از خانم‌ها ترجیح می‌دهند پیش از مراجعه به پزشک، چند روش خانگی ساده را امتحان کنند. در این مطلب، چندین راهکار برای درمان خانگی عفونت قارچی زنان را بررسی می‌کنیم. البته توجه کنید اگر چند روز گذشت و حالتان بهتر نشد، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
درمان خانگی عفونت قارچی زنان
اکثر خانم‌ها حداقل یک بار در زندگی این حس آزاردهنده را تجربه کرده‌اند: خارش، سوزش، ترشحات غیرعادی و بوی نامطبوع. این عارضه اگرچه خطرناک نیست، اما واقعاً اذیت می‌کند. در این بخش راهکارهای خانگی را توضیح می‌دهیم.
مصرف ماست پروبیوتیک
ماست ساده و بدون شکر، مخصوصاً نوعی که پروبیوتیک دارد، یکی از درمان‌های خانگی معروف است. باکتری‌های مفید موجود در ماست می‌توانند تعادل فلور واژن را برگردانند. کافی است روزی یک تا دو لیوان ماست تازه بخورید. برخی از افراد هم از ماست به صورت موضعی استفاده می‌کنند. یعنی مقدار کمی ماست خنک را به مدت ده دقیقه روی ناحیه مالیده و سپس شستشو می‌دهند. این روش را برای سه تا چهار روز ادامه دهید. تجربه نشان داده که این کار در کاهش خارش و سوزش اولیه بسیار مؤثر است.
سیر تازه و آنتی‌بیوتیک طبیعی
سیر خاصیت ضدقارچی قوی دارد. برای استفاده خانگی، دو حبه سیر تازه را له کرده و با کمی روغن زیتون مخلوط کنید. این ترکیب را به مدت پنج دقیقه روی ناحیه خارجی بگذارید و بعد آبکشی کنید. هرگز سیر را به داخل واژن نفشارید؛ چون باعث سوزش شدید می‌شود. یک روش دیگر این است که سیر را در برنامه غذایی روزانه به مقدار زیاد بگنجانید. بعضی خانم‌ها ترجیح می‌دهند قرص سیر بخرند که بوی کمتری دارد.
روغن درخت چای
روغن درخت چای یک ضدقارچ طبیعی و شناخته شده است. اما خالص آن پوست را می‌سوزاند. سه قطره از این روغن را با یک قاشق غذاخوری روغن نارگیل یا روغن بادام شیرین مخلوط کنید. سپس با یک پنبه تمیز، ترکیب را به آرامی روی ناحیه خارجی بمالید. این کار را دو بار در روز انجام دهید تا پنج روز. هرگز آن را بدون رقیق‌کننده استفاده نکنید. همچنین اگر باردار هستید، اول با پزشک مشورت کنید.
استفاده از سرکه سیب
سرکه سیب خام و ارگانیک به دلیل خاصیت اسیدی، محیط واژن را برای قارچ نامناسب می‌کند. دو قاشق غذاخوری را در یک لیتر آب ولرم حل کنید. در یک لگن تمیز بنشینید و ناحیه زیرین را به مدت پانزده دقیقه در این محلول قرار دهید. این کار را دو بار در روز و به مدت یک هفته انجام دهید. حواستان باشد سرکه را زیاد نریزید؛ چون باعث تحریک می‌شود. بعد از هر بار، ناحیه را با آب خنک بشویید و خوب خشک کنید.
روغن نارگیل، مرطوب‌کننده و ضدقارچ
روغن نارگیل بکر (فشرده سرد) یک گزینه عالی برای تسکین خارش است. فقط کافی است یک قاشق چای‌خوری روغن نارگیل را به آرامی روی ناحیه خارجی ماساژ دهید. این کار را صبح و شب تکرار کنید. روغن نارگیل هم ضدقارچ است و هم پوست را نرم می‌کند. برخی افراد می‌گویند که بعد از دو روز استفاده، خارش به طرز چشم‌گیری کمتر شده است. فقط روغن را وارد واژن نکنید و از نوع تصفیه‌شده و بی‌بو استفاده نکنید.
جوش شیرین و رفع سوزش
اگر سوزش و التهاب دارید، حمام نشستن با جوش شیرین کمک می‌کند. نصف فنجان جوش شیرین را در وان یا لگن آب گرم حل کنید و به مدت ده تا پانزده دقیقه در آن بنشینید. این کار را یک بار در روز و حداکثر سه روز انجام دهید. جوش شیرین قلیایی است و تعادل اسیدی واژن را موقتاً تغییر می‌دهد، بنابراین طولانی‌مدت استفاده نکنید. بعد از هر بار، خودتان را با آب ساده بشویید و لباس زیر نخی و گشاد بپوشید.
نکته مهم:
اگر بعد از یک هفته درمان خانگی، علائم کم نشد یا تب، درد لگن، ترشحات بدبو افزایش یافت، حتماً به پزشک مراجعه کنید. خوددرمانی طولانی‌مدت گاهی عفونت را مزمن می‌کند. همچنین در دوران بارداری یا دیابت، هیچ درمان خانگی را بدون مشورت با پزشک شروع نکنید.
درمان خانگی خارش واژن چیست؟ نحوه جلوگیری و علت ایجاد آن را در این مطلب بخوانید:
علت عود مجدد این نوع عفونت
اکثر افراد تصور می‌کنند بعد از یک هفته درمان، دیگر خبری از عفونت قارچی نیست. اما تجربه نشان داده که خیلی از خانم‌ها چند هفته بعد دوباره با همان علائم برمی‌گردند. چرا این اتفاق می‌افتد؟ یکی از مهم‌ترین دلایل، نیمه‌کاره رها کردن درمان است. مثلاً اکثرا وقتی خارش کم می‌شود، مصرف ماست یا قطره روغن نارگیل را قطع می‌کنند. در حالی که قارچ هنوز کاملاً از بین نرفته و فقط ضعیف شده است. استفاده مداوم از لباس‌های تنگ و نایلونی، حتی بعد از درمان، رطوبت را در ناحیه نگه می‌دارد و بستر رشد مجدد قارچ را فراهم می‌کند. شاید باورش سخت باشد، اما گاهی یک بار استفاده از حوله مشترک یا استخر عمومی، تمام زحمت درمان قبلی را خنثی می‌کند. حتی ممکن است تا سه بار پشت سر هم عفونت عود کرده، فقط به این دلیل که فکر می‌کردند شستشوی بیش از حد با صابون کار درستی است. درحالی که این کار لایه محافظ طبیعی واژن را از بین میبرد.
دلایل اصلی ابتلا به عفونت قارچی در زنان
در این بخش به دلایل اصلی که باعث بروز عفونت قارچی در زنان می‌شود، اشاره می‌کنیم.
مصرف خودسرانه یا طولانی‌مدت آنتی‌بیوتیک‌ها
یکی از شایع‌ترین دلایل، مصرف آنتی‌بیوتیک است. اکثر خانم‌ها وقتی سرما می‌خورند یا گلودرد می‌گیرند، بدون نظر پزشک آنتی‌بیوتیک مصرف می‌کنند. آنتی‌بیوتیک‌ها باکتری‌های مضر را از بین برده و باکتری‌های مفید واژن را هم ضعیف می‌کنند. وقتی این باکتری‌های خوب کم می‌شوند، قارچ کاندیدا که همیشه به مقدار کم در بدن هست، فرصت پیدا می‌کند زیاد شود و عفونت ایجاد کند.
تغییرات هورمونی در دوران بارداری، پریود و یائسگی
شاید باورتان نشود؛ اما خود قاعدگی، گاهی تعادل محیط واژن را به هم می‌زند. در دوران بارداری که سطح استروژن بالا می‌رود، خیلی از خانم‌ها برای اولین بار با این عارضه آشنا می‌شوند. یکی از دوستانم دقیقاً در ماه‌های اول بارداری‌اش دچار این مشکل شد و دکتر به او گفت این به خاطر تغییرات هورمونی است. در یائسگی هم به دلیل کاهش استروژن، دیواره واژن نازک‌تر و خشک‌تر می‌شود و زمینه برای رشد قارچ بیشتر فراهم می‌شود.
پوشیدن لباس‌های تنگ و جنس نایلونی
دقت کنید انتخاب لباس زیر و شلوار تأثیر مستقیم دارد. شلوارهای جذب و لگ‌هایی که از پارچه‌های مصنوعی مثل نایلون یا پلی‌استر دوخته شده‌اند، اجازه نمی‌دهند هوا به خوبی به ناحیه واژن برسد. گرما و رطوبت جمع می‌شود و این محیط گرم و مرطوب، بهترین جا برای رشد قارچ است.
استرس و ضعف سیستم ایمنی بدن
شاید عجیب به نظر برسد؛ اما استرس مزمن و خستگی زیاد، سیستم ایمنی بدن را ضعیف می‌کند. وقتی سیستم ایمنی نتواند به خوبی کار کند، قارچ‌ها دیگر خاصیت بازدارندگی طبیعی ندارند. درمان‌ها فقط موقتی جواب می‌دهند. رژیم غذایی نامناسب و فشار روانی مداوم، همه به مرور ایمنی بدن را پایین می‌آورند.
رعایت نکردن بهداشت صحیح یا بهداشت بیش از حد
نکته جالب این است که هم شستشوی کم و هم شستشوی بیش از حد می‌تواند مشکل‌ساز باشد. برخی خانم‌ها تصور می‌کنند هر چه بیشتر خود را بشویند و از شوینده‌های قوی استفاده کنند، بهتر است. اما استفاده مکرر از صابون‌های معطر، اسپری‌های بهداشتی و دوش واژینال، لایه محافظ طبیعی واژن را از بین میبرد و تعادل پی‌اچ را بر هم می‌زند. از طرف دیگر رعایت نکردن بهداشت بعد از دستشویی مثلاً از عقب به جلو کشیدن دستمال توالت که باکتری‌های مقعدی را به سمت جلو می‌آورد هم می‌تواند باعث رشد قارچ شود. بهترین کار شستشوی روزانه فقط با آب ولرم و بدون صابون‌های معطر است.
دلایل بوی بد واژن چیست؟ بهترین درمان آن را در این مقاله بخوانید:
زمان مراجعه به پزشک
اگر احساس سوزش یا خارش در ناحیه تناسلی دارید و این حالت بیش از دو روز ادامه پیدا کرد، وقت آن است که به پزشک مراجعه کنید. گاهی ترشحات غیرعادی همراه با بوی خفیف هم نشانه دیگری است که نباید نادیده گرفته شود. پس بهتر است بدون نگرانی، اما زودتر از اینکه عفونت به بخش‌های بالاتر برود، به متخصص زنان مراجعه کنید. پزشک پس از معاینه و احتمالاً آزمایش ساده، درمان مناسب را شروع می‌کند. خوددرمانی با داروهای بدون نسخه معمولاً نتیجه خوبی ندارد و گاهی وضعیت را بدتر می‌کند. در بارداری یا دیابت، حتی با کوچک‌ترین نشانه‌ای نباید صبر کنید. درمان زودهنگام معمولاً کوتاه و ساده خواهد بود. خلاصه اینکه اگر حس می‌کنید چیزی در بدنتان عادی نیست، پیش از آنکه نگرانی بزرگ شود، با یک پزشک مشورت کنید.
عوارض عفونت واژینال چیست؟
- عفونت واژینال اگر درمان نشود، کم کم به سایر نواحی گسترش می‌یابد.
- گاهی التهاب و قرمزی آن قدر شدید می‌شود که نشستن را هم سخت می‌کند.
- ترشحات غیرعادی همراه با بوی نامطبوع، از همان نشانه‌های اولیه است که نباید نادیده گرفت.
- سوزش هنگام ادرار یا رابطه هم برای اکثر افراد پیش می‌آید.
- در برخی موارد، عفونت از دهانه رحم بالاتر رفته و به لگن می‌رسد که آن وقت درد زیر شکم شروع می‌شود.
- گاهی تب و لرز خفیف هم می‌تواند علامت پیشرفت عفونت باشد.
- خلاصه، اگر زود سراغ درمان نروید، بعداً کار به داروهای قوی‌تر و دوره‌های طولانی‌تر می‌کشد.
واریس واژن چیست؟ نشانه‌ها، علت و بهترین درمان آن را اینجا بخوانید:
سؤالات متداول در مورد درمان خانگی عفونت قارچی واژن
در این بخش به پرسش و پاسخ رایج در این زمینه می‌پردازیم.
آیا درمان خانگی واقعاً مؤثر بوده یا فقط تبلیغات است؟
بله بسیاری از درمان‌های خانگی اگر درست استفاده شوند، مؤثر واقع می‌شوند. مثلاً ماست پروبیوتیک طبیعی به دلیل لاکتوباسیلوس‌هایی که دارد، به تعادل فلور واژن را کمک می‌کند و روغن نارگیل هم خاصیت ضدقارچ ملایمی دارد. اما مشکل اینجاست که اکثر افراد بدون تشخیص درست سراغ این روش‌ها می‌روند و اگر عفونت از نوع مقاوم یا عودکننده باشد، درمان خانگی به تنهایی کافی نیست. به نظر من، برای عفونت خفیف و اولیه می‌توانید امتحان کنید، اما اگر بعد از سه روز بهبودی مشاهده نکردید، حتماً به پزشک مراجعه کنید.
چطور بفهمیم که درمان جواب داده یا خیر؟
نشانه‌های واضحی دارد. وقتی یک نوع درمان را شروع می‌کنید، باید طی ۴۸ تا ۷۲ ساعت اول متوجه کاهش خارش و سوزش شوید. ترشحات سفید و پنیری شکل باید کم کم کمتر شوند و بوی ترش یا مخمری از بین برود. اگر بعد از یک هفته هنوز هم نشانه‌ها باقی مانده یا بدتر شده‌اند، به این معنا است که یا روش را اشتباه انجام داده‌اید یا قارچ شما به آن ماده طبیعی مقاوم است. در چنین شرایطی بهتر است دست از خوددرمانی بردارید و آزمایش بدهید.
آیا می‌توانیم در دوران پریود از درمان خانگی استفاده کنیم؟
در دوران قاعدگی، استفاده از بعضی درمان‌های خانگی عفونت قارچی زنان مثل شیاف‌های خانگی یا دوش واژینال توصیه نمی‌شود، چون جریان خون می‌تواند مواد را بشوید و اثربخشی را کم کند. اما کارهایی که خارج از واژن انجام می‌شوند، مثل مصرف خوراکی سیر، ماست پروبیوتیک، روغن نارگیل روی پوست بیرونی یا کمپرس سرد برای کاهش خارش، اشکالی ندارند. بهترین کار این است که تا تمام شدن پریود صبر کنید و بعد درمان اصلی را شروع کنید، مگر اینکه خارش آنقدر شدید باشد که نتوانید تحمل کنید.
این نوع درمان خانگی چه مدت طول می‌کشد تا کامل ریشه‌کن شود؟
برای یک عفونت قارچی ساده و غیرمکرر، معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز طول می‌کشد تا علائم کاملاً از بین بروند و قارچ ریشه‌کن شود. مثلاً اگر هر روز از ماست پروبیوتیک استفاده کنید و همزمان رژیم کم‌شکر بگیرید، خارش و ترشحات تا روز چهارم یا پنجم بسیار کمتر می‌شوند، اما این به معنای پایان کار نیست. اکثر خانم‌ها وقتی احساس بهبودی می‌کنند، درمان را نیمه‌کاره رها می‌کنند و همین باعث عود مجدد می‌شود. پس حداقل یک هفته تا ده روز درمان را ادامه بدهید، حتی اگر حس می‌کنید کاملاً خوب شده‌اید.
سخن پایانی
عفونت قارچی، مشکلی شایع در میان زنان است که هرچند خطر جدی ندارد، اما کیفیت زندگی روزمره را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. روش‌های خانگی مانند استفاده از ماست پروبیوتیک، روغن نارگیل، سرکه سیب و جوش شیرین در کنار رعایت بهداشت مناسب، می‌توانند در بهبود علائم خفیف مؤثر واقع شوند. با این حال، باید توجه داشت که این درمان‌ها جایگزین مراجعه به پزشک نیستند. چنانچه نشانه‌ها پس از یک هفته بهبود نیافت یا تشدید شد، حتماً باید با متخصص زنان مشورت شود. تصمیم‌گیری آگاهانه و به موقع، کلید حل سریع‌تر این مشکل است. آیا شما هم تجربه‌ای در این زمینه داشته‌اید؟ اگر روش یا نکته‌ای هست که به شما کمک کرده، خوشحال می‌شویم در بخش نظرات با ما و دیگر خوانندگان مجله جوان ایرانی به اشتراک بگذارید. شاید همین تجربه شما، راهگشای خانمی باشد که الان با همین مشکل دست و پنجه نرم می‌کند.
