عیار طلا چیست ؟ + نحوه محاسبه آن

حتما تا به حال عبارت عیار طلا را شنیده‌اید و یا وقتی برای خرید گردنبند طلا تاریخ به طلافروشی رفته‌اید، شنیده‌اید که فروشنده می‌گوید این گوشواره ۱۸ عیار است یا آن انگشتر ۲۴ عیار. اما آیا می‌دانید که عیار طلا یعنی چه؟ به چه منظوری از آن استفاده می‌شود و یا چه تاثیری بر قیمت و یا خصوصیات ظاهری طلا دارد؟ اگر اینقدر مهم است که تاثیر زیادی بر ظاهر طلا بگذارد، ما چطور می‌توانیم هنگام خرید طلا، عیار آن را تشخیص دهیم که خرید درستی داشته باشیم؟ در این مقاله سعی داریم به زبانی ساده، درباره این مفهوم صحبت کنیم و روش‌های کاربردی برای تشخیص عیار طلا را بررسی کنیم.

عیار طلا یعنی چه؟

در واقع عیار، نشان دهنده میزان خلوص فلز طلا در یک قطعه است. طلا به‌طور ذاتی، طبیعتی نرم و انعطاف‌پذیر دارد، به همین دلیل برای استفاده در سکه و زیورآلات، آن را با فلزات دیگری ترکیب می‌کنند تا مقاومت بیشتری پیداکند. فلزاتی که برای ترکیب با طلا استفاده می‌شوند، معمولا نقره، مس و یا نیکل هستند. خالص‌ترین نوع طلا، طلا ۲۴ عیار است. یعنی اگر یک قطعه را به ۲۴ قسمت مساوی تقسیم کنیم، هر ۲۴ قسمت آن را تمام فلز طلا تشکیل داده و هیچ فلز دیگری با آن ترکیب نشده است. با این اوصاف، حالا می‌دانیم که طلا ۱۸ و یا ۱۴ عیار، مقدار کمتری طلا دارند و درصدی از آنها را فلزات دیگر تشکیل داده است.

دلایل اهمیت عیار طلا

عیار طلا برای فهمیدن میزان طلای خالص در قطعه، به دلایل زیر اهمیت زیادی دارد:

• قیمت: هر چه عیار طلا بالاتر، قیمت بالاتر.
• ماندگاری و مقاومت: طلاهایی که عیار کمتری دارند به دلیل مقاومت بیشتر برای استفاده روزانه مناسب‌ترند.
• رنگ: طلای خالص رنگ زرد تندی دارد در حالیکه طلای ۱۸ عیار در عین درخشش زیاد، رنگ زیباتری دارد و با سلیقه ما ایرانیان سازگارتر است.

روش‌های تشخیص عیار طلا

فرض کنید که برای خرید انگشتر طلا به یک طلافروشی مراجعه می‌کنید، و می‎خواهید بهترین خرید ممکن را داشته باشید. اما از کجا میتوان تشخیص داد که یک قطعه، چه عیاری دارد؟ با ما همراه باشید تا رایج‌ترین شیوه ها را برایتان توضیح دهیم:

1. عدد حک شده روی طلا: ساده ترین روش تشخیص عیار طلا، نگاه کردن به عددی است که روی آن حک شده. معمولا چشت حلقه‌ها یا داخل پلاک‌ها اعدادی مثل ۷۵۰ یا ۵۸۵ حک شده است. (عدد ۷۵۰ یعنی عیار این قطعه ۱۸ است.)
2. استفاده از سنگ محک: سنگ محک یک روش قدیمی و دقیق برای تشخیص عیار طلاست. به این صورت که طلا را روی سنگ محک می‌کشند و با اسید مخصوصی عیار آن را تشخیص می‌دهند. این روش مخصوصا توسط طلافروشی‌ها و آزمایشگاه‌های طلاست و دقت بالایی دارد.
3. دستگاه آنالیز XRF: این دستگاه بدون آسیب زدن به طلا، با دقتی بسیار بالا ترکیب فلزات آن را تحلیل می‌کند و عیار دقیق را مشخص می‌کند. دستگاه XRF در آزمایشگاه‌های رسمی و بعضی طلافروشی‌های حرفه‌ای موجود است.
4. تشخیص چشمی (غیر قابل استناد): بعضی افراد که در زمینه کار با طلا تجربه بالایی دارند، می‌توانند از روی رنگ و ظاهر طلا، تا حدودی عیار آن را تشخیص بدهند. همانطور که بالاتر گفتیم، طلای ۲۴ عیار بسیار زردتر از طلای ۱۸ عیار است. اما این روش به هیچ عنوان دقیق نیست و توصیه نمی‌شود.

توصیه‌هایی برای خرید طلا

در بازار امروز طلا، متاسفانه اجناس تقلبی و بدل زیادی وجود دارد که ظاهری بسیار شبیه به طلای واقعی دارند و ممکن است افراد آن‌ها را با طلا اشتباه گرفته و پول و سرمایه خود را از دست بدهند. ممکن است یک قطعه بدلی فقط با طلا آبکاری شده باشد که به مرور زمان از بین میرود، و یا با فلزاتی مثل برنج ساخته شده باشند اما تشخیص آن از طلا دشوار باشد. به‌عنوان مثال، خانمی یک گردنبند طلا سنگین خریداری کرده و بعد از مدتی که برای فروش آن اقدام کرده بود، خریدار پس از بریدن گردنبند برای آب کردن فلز و ساختن قطعات جدید، متوجه شده بود که در واقع فقط لایه بیرونی این دستبند طلا بوده و عمده وزن آن را فلزی دیگر تشکیل داده بود!

بنابراین هیچ وقت صرفا با نگاه کردن و یا لمس کردن یک قطعه نباید اقدام به خرید کرد. هنگام خرید طلا به نکات زیر دقت کنید تا بهترین خرید را داشته باشید:

• از فروشگاه‌های معتبر که مجوز رسمی دارند، خرید کنید.
• عیار حک شده را چک کنید.
• حتما فاکتوری که نوع، وزن، عیار و قیمت طلا در آن کاملا مشخص است، دریافت کنید.
• به مهر و نشان استاندارد در فاکتور توجه کنید.
• از خرید طلای بدون فاکتور خودداری کنید.

نتیجه گیری

عیار طلا مفهومی است که در عین ساده بودن بسیار حائز اهمیت است. با آشنایی با روش‌های تشخیص عیار، میتوانید هنگام خرید طلا، انتخابی آگاهانه‌تر داشته باشید و از خرید خود مطمئن باشید. طلا بخش مهمی از سرمایه زندگی ما را تشکیل می‌دهد، پس دانستن اینکه بهترین طلایی که می‌توانیم بخریم تا هم بعنوان زیورآلات روزمره استفاده کنیم و هم ارزش سرمایه خود را حفظ کنیم، چه ویژگی هایی باید داشته باشد بسیار مهم است. اگر شما هم قصد خرید طلا دارید، حتماً از مشاوره کارشناسان استفاده کنید و یا سراغ فروشگاه‌های معتبری بروید که به آن‌ها اعتماد دارید. انتخاب درست، خیالتان را راحت می‌کند و از ضررهای احتمالی جلوگیری خواهد کرد.