آخرین به‌روزرسانی: ۱۴ آبان ۱۴۰۵
فومو (FOMO) کوتاه‌شده‌ی Fear Of Missing Out یعنی «ترس از جا ماندن»؛ همان نگرانی که دیگران دارند لحظه‌های خوب و تجربه‌های جذابی را می‌گذرانند و تو از آن‌ها بی‌خبری یا در آن‌ها نیستی. همان حسی که باعث می‌شود نیمه‌شب هم استوری‌ها را بالا و پایین کنی یا دعوت به مهمانی‌ای را قبول کنی که حوصله‌اش را نداری. در این مطلب معنی فومو، یافته‌های مشهورترین پژوهش درباره‌ی آن، نشانه‌ها، یک تست کوتاه و راهکارهای کاربردی را آورده‌ایم.
نکته: فومو در بازار ارز دیجیتال و بورس هم کاربرد دارد (خرید هیجانی از ترس جا ماندن از رشد قیمت). این مطلب درباره‌ی معنای روان‌شناختی و روزمره‌ی آن است.
فومو یعنی چه؟
اندرو پشیبیلسکی و همکارانش در مقاله‌ای که سال ۲۰۱۳ در مجله‌ی Computers in Human Behavior منتشر کردند، فومو را این‌طور تعریف کردند: نگرانی فراگیر از اینکه دیگران تجربه‌های خوشایندی دارند که تو در آن‌ها حضور نداری، همراه با میل به اینکه مدام از کار دیگران باخبر باشی. این مقاله اولین مقیاس علمی سنجش فومو را هم ساخت.
فومو در پژوهش: چه چیزهایی با آن همراه است؟
این مقاله سه پژوهش را با هم گزارش کرد: ساختن مقیاس با ۱۰۱۳ بزرگسال، یک نمونه‌ی ملی با ۲۰۷۹ بزرگسال ۲۲ تا ۶۵ ساله در بریتانیا، و یک پژوهش روی ۸۷ دانشجوی سال اول. مهم‌ترین یافته‌ها:
- جوان‌ترها فومو بیشتری گزارش کردند.
- کسانی که نیازهای روانی پایه‌شان (احساس شایستگی، استقلال و ارتباط با دیگران) کمتر برآورده می‌شد، فومو بیشتری داشتند.
- فومو با حال عمومی بدتر و رضایت کمتر از زندگی همراه بود.
- فومو بالاتر با استفاده‌ی بیشتر از شبکه‌های اجتماعی همراه بود؛ در دانشجویان، با سر زدن به فیس‌بوک سر کلاس، موقع غذا و قبل و بعد از خواب.
- در دانشجویانی که رانندگی می‌کردند، فومو بالاتر با نگاه کردن به گوشی یا پیام دادن هنگام رانندگی همراه بود.
این یافته‌ها همبستگی‌اند؛ یعنی نشان نمی‌دهند فومو علت این‌هاست، فقط می‌گویند با هم دیده می‌شوند.
نشانه‌های فومو
- اولین کار صبح و آخرین کار شب، چک کردن گوشی است.
- وقتی دوستانت بدون تو بیرون رفته‌اند، حالت بد می‌شود.
- به هر دعوتی «بله» می‌گویی، حتی اگر خسته‌ای.
- از اینکه ترندها یا خبرها را از دست بدهی نگرانی.
- وسط یک لحظه‌ی خوب، به فکر عکس گرفتن و پست کردنش هستی.
- زندگی‌ات را مدام با استوری‌های دیگران مقایسه می‌کنی.
تست کوتاه: فومو داری؟
به هر جمله از ۱ (اصلاً) تا ۳ (خیلی) نمره بده:
- وقتی گوشی دستم نیست، نگرانم چیزی را از دست بدهم.
- دیدن استوری‌های دوستان از برنامه‌ای که من نبودم، اذیتم می‌کند.
- حتی در تعطیلات هم مدام شبکه‌ها را چک می‌کنم.
- برای اینکه جا نمانم، کارهایی می‌کنم که واقعاً دوست ندارم.
- شب‌ها برای دیدن پست‌ها دیرتر می‌خوابم.
۵ تا ۷: فومو کم. ۸ تا ۱۱: متوسط؛ کمی مراقب باش. ۱۲ تا ۱۵: زیاد؛ وقت تغییر عادت‌هاست. این تست ابزار علمی نیست و از مقیاس اصلی پژوهش ساده‌تر است.
فومو، جومو و جوهو
| اصطلاح | یعنی چه؟ |
|---|---|
| فومو (FOMO) | ترس از جا ماندن |
| جومو (JOMO) | Joy Of Missing Out؛ لذت بردن از نبودن و استراحت |
| فوبو (FOBO) | Fear Of Better Options؛ ترس از اینکه گزینه‌ی بهتری باشد و تصمیم نگرفتن |
۶ راهکار برای کم کردن فومو
- اعلان‌ها را محدود کن؛ فقط پیام‌های ضروری.
- ساعت بدون گوشی داشته باش، مخصوصاً یک ساعت قبل خواب.
- یادت باشد استوری‌ها گزینشی‌اند؛ همه بهترین لحظه‌هایشان را نشان می‌دهند.
- «نه» گفتن را تمرین کن؛ لازم نیست همه‌جا باشی.
- لحظه را زندگی کن، بعد اگر خواستی عکس بگیر.
- جومو را امتحان کن؛ یک شب در خانه با کتاب یا فیلم، عمداً.
اگر فومو با مقایسه‌ی مداوم و حس بدی درباره‌ی خودت همراه است، مطلب مقابله با احساس بی‌ارزشی و برای اصطلاحات نسل جوان وایب یعنی چه و کرینج یعنی چه را هم بخوان.
سؤال‌های پرتکرار
فومو یعنی چی؟
یعنی ترس از جا ماندن؛ نگرانی از اینکه دیگران تجربه‌های خوبی دارند و تو در آن‌ها نیستی.
فومو در ارز دیجیتال یعنی چه؟
یعنی خرید هیجانی از ترس جا ماندن از رشد قیمت؛ تصمیمی که معمولاً بدون تحلیل گرفته می‌شود.
فومو بیماری است؟
نه، فومو یک تشخیص پزشکی نیست؛ یک حس رایج است. ولی اگر خواب، درس یا کارت را مختل کرده، بهتر است با یک مشاور صحبت کنی.
منابع
این مطلب را تحریریه‌ی جوان ایرانی با مرور منبع بالا نوشته است. اینفوگرافیک، تست ساده‌شده و جدول اصطلاحات را خودمان آماده کرده‌ایم.
دیدگاه شما