تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی (نحوه تشخیص سریع آن)
تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی چگونه است؟ چگونه این دو را از هم تشخیص دهیم؟
تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی چیزی نیست که همیشه به راحتی بشود تشخیص داد. برخی از افراد صبح که از خواب بیدار میشوند، با یک عطسه ناگهانی یا خارش عجیب گلو روبرو میشوند. اولین فکرشان این است که حتماً سرما خوردهاند، اما گاهی ماجرا فرق میکند. آلرژی هم دقیقاً همین علائم را دارد، با این تفاوت که درمانش کاملاً متفاوت است. در این مطلب قرار است با مثالهای ساده و چند نشانه واضح، بررسی کنیم که بالاخره سرما خوردهایم یا حساسیت فصلی داریم. تشخیص تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی کار سادهای نیست. در ادامه علائم کلیدی را مقایسه میکنیم تا درمان اشتباهی نکنید.
تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی
بسیاری از مردم این دو بیماری را با هم قاطی میکنند و داروی اشتباه میخورند. در این بخش، تفاوتهای اصلی این دو وضعیت را بررسی میکنیم.
نحوه شروع علائم، ناگهانی یا تدریجی؟
سرماخوردگی معمولاً به تدریج علائم را نشان میدهد. اول شاید گلودرد باشد، روز بعد گرفتگی بینی، بعد از آن عطسه و سرفه. اما آلرژی فصلی بیشتر شبیه یک حمله ناگهانی است. همین که گرده گیاهان یا گردوغبار فصلی به هوا میآید، شما ظرف چند دقیقه دچار عطسههای پشتسرهم و آبریزش شدید بینی میشوید. این شروع سریع یکی از کلیدهای تشخیص است.
تب و بدندرد
اگر تب دارید یا بدنتان کوفته و درد میکند، تقریباً مطمئن باشید سرما خوردهاید. آلرژی فصلی هرگز تب ایجاد نمیکند و باعث درد عضلانی نمیشود. خستگی خفیف ممکن است در آلرژی هم باشد، اما آن حس کوفتگی و لرز در سرماخوردگی شایع و در آلرژی نادر است. پس اگر دمای بدنتان بالاست، سراغ داروی آنتیهیستامین نروید.
خارش و مرز روشن بین این دو
یکی از تفاوتهای بزرگ، خارش است. در آلرژی فصلی، خارش چشم، گلو، بینی و حتی کام دهان خیلی شایع است. اما در سرماخوردگی معمولاً خارش ندارید، مگر یک خارش خفیف اولیه در گلو که خیلی زود تبدیل به درد میشود. اگر چشمهایتان قرمز و آبدار و خارشدار شد، شک کنید به آلرژی.
مدت زمان بیماری
سرماخوردگی معمولاً بین ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد. روزهای سوم تا پنجم معمولاً سختترین روزهاست، بعد رو به بهبودی میرود. اما آلرژی فصلی تا وقتی که عامل آن در محیط هست، ادامه پیدا میکند. گاهی هفتهها یا چند ماه طول میکشد. اگر بعد از دو هفته هنوز علائم دارید بدون اینکه تب کرده باشید، به احتمال قوی آلرژی است.
رنگ و حالت ترشحات بینی
این مورد را بارها شنیدهایم که میگویند ترشح زرد یا سبز نشانه عفونت است. در سرماخوردگی، روزهای اول ترشح شفاف و آبکی است، بعد از چند روز غلیظتر و زرد یا سبز میشود. اما در آلرژی فصلی، ترشحات معمولاً همیشه شفاف، آبکی و رقیق میماند. اگر ترشحات بینی شما شفاف است بدون اینکه غلیظ بشود، احتمال آلرژی بیشتر است.
زمان بروز
سرماخوردگی بیشتر در پاییز و زمستان اتفاق میافتد و معمولاً هر سال یک یا دو بار سراغتان میآید. اما آلرژی فصلی در بهار و تابستان شدت میگیرد (در فصول خاص بسته به نوع گرده). نکته مهم دیگر این است که اگر هر سال در یک زمان مشخص مثلاً اوایل اردیبهشت دچار عطسه و آبریزش میشوید، آن هم بدون تب و همراه با خارش چشم، تقریباً دیگر شکی نمانده که آلرژی است. در این مواقع مراجعه به پزشک عمومی یا متخصص میتواند خیال شما را راحت کند.
روش صحیح استفاده از اسپری بینی چگونه است؟ تفاوت اسپری ضداحتقان و کورتیکواستروئیدی چیست؟
روش صحیح استفاده از اسپری بینی
تفاوت درمان سرماخوردگی با درمان آلرژی
وقتی صحبت از درمان سرماخوردگی میشود، هدف اصلی کاهش علائم طی چند روز محدود است، زیرا بدن خودش در نهایت ویروس را دفع میکند. برای مثال، استراحت مطلق و مصرف مایعات گرم مثل چای کمرنگ، به همراه استامینوفن برای کاهش تب و بدندرد، معمولاً کافی است. اما در آلرژی، ماجرا فرق دارد. سیستم ایمنی به یک محرک بیخطر مثل گرده گل یا گردوخاک واکنش اغراقآمیز نشان میدهد. درمان آلرژی اغلب شامل آنتیهیستامینهاست که جلوی آزاد شدن هیستامین در بدن را میگیرند. جالب است بدانید که برای سرماخوردگی، داروهای ضداحتقان گاهی کمک میکنند، ولی در آلرژیهای فصلی، شستوشوی بینی با سرم نمکی اثر عملی و سریعی دارد. بسیاری از مردم اشتباه میکنند و برای عطسههای آلرژیک، آنتیبیوتیک میخورند که فایده ندارد و به فلور روده آسیب میزند. پس تفاوت اساسی در این است که سرماخوردگی را باید تحمل کرد و نشانههایش را تسکین داد. اما آلرژی را اغلب باید با کشف محرک و حذف آن یا مصرف هدفمند آنتیهیستامین مهار کرد. به جای اینکه دنبال معجزه بگردید، این دو تا را با هم قاطی نکنید.
علائم اختصاصی سرماخوردگی
وقتی فردی دچار سرماخوردگی میشود، نخستین نشانه معمولاً گزگز کردن یا سوزش خفیف در پشت گلو است. در ادامه، گرفتگی بینی ایجاد شده و تنفس از راه بینی دشوار میشود. عطسههای پشت سر هم به ویژه در ساعات اولیه بیماری، بسیار رایج هستند. ممکن است سردردی ملایم و مبهم نیز احساس شود که تمرکز را اندکی کاهش میدهد. بدن اغلب احساس کوفتگی و سنگینی پیدا میکند، بیآنکه درد شدیدی در کار باشد. قورت دادن غذا یا آب دهان گاهی با درد خفیفی در گلو همراه میگردد. افزایش ناچیز دما یا تب خفیف هم دیده میشود، ولی نه از نوع لرز آور و تند. این نشانهها معمولاً تا یک هفته در بدن ماندگارند و سپس به تدریج فروکش میکنند. بیشتر این علائم با استراحت و گرم نگاه داشتن خود، بهتر و زودتر از بین میروند.
علائم اختصاصی آلرژی فصلی
وقتی صحبت از آلرژی فصلی به میان میآید، اولین چیزی که اکثر افراد حس میکنند همان عطسه است. مخصوصاً صبحها که از خواب بیدار میشوند. بعد از آن، بینی شروع به آبریزش یا گرفتگی میکند، طوری که گاهی نفس کشیدن سخت میشود. چشمها، گلو و حتی کام دهان حس عجیبی از خارش پیدا میکنند. چشمها قرمز و آبکی میشوند و آدم مدام دست میبرد سمت صورت تا آن خارش را کم کند. سرفه خشک یا احساس سفتی در سینه هم گاهی پیش میآید، مخصوصاً اگر هوا گردوخاکی باشد. خستگی بیدلیل روزانه هم یکی از آن نشانههایی است که کمتر کسی آن را به آلرژی ربط میدهد، درحالی که هست. اینها همان نشانههایی هستند که معمولاً فصل گلدهی و گردهافشانی با خودشان میآورند و تا چند هفته مهمان بیدعوت انسان میشوند.
زمان مراجعه به پزشک برای آلرژی و سرماخوردگی
گاهی تشخیص فرق بین آلرژی و سرماخوردگی سخت میشود. اگر عطسه و آبریزش بینی چند روز بیشتر طول بکشد، یا تب شما از ۳۸ درجه بالاتر برود، وقت مراجعه به پزشک است. اگر بعد از یک هفته از درمان خانگی بهبودی حاصل نشد، یا تنفس برایتان دشوار شد، بیجهت معطل نکنید. گاهی یک معاینه ساده جلوی هفتهها سرفه و بیخوابی را میگیرد.
درمان فوری سینوزیت در خانه چگونه است؟ تفاوت آن با کرونا و سرماخوردگی چیست؟
روش تشخیص سرماخوردگی و آلرژی
برای تشخیص این دو، معمولا باید به زمان شروع علائم دقت کرد. سرماخوردگی ناگهان سر نمیرسد، بلکه طی یکی دو روز خود را آرام آرام نشان میدهد. درحالی که آلرژی اغلب بلافاصله پس از مواجهه با عاملی مثل گرده گل یا گردوخاک عود میکند. تب خفیف و بدندرد بیشتر سمت سرماخوردگی است، در آلرژی اما این دو را کمتر مشاهده میکنیم. ترشحات بینی در سرماخوردگی غلیظ و زرد یا سبز میشود، ولی در آلرژی همیشه شفاف و آبکی باقی میماند. خارش چشم و عطسههای پشت سر هم آن هم در فصلی خاص، به آلرژی اشاره دارد. اگر با عطسه و آبریزش از خواب بیدار شدید و هوا ابری بود، احتمال آلرژی به گردوغبار بیشتر است تا ویروس. برای اطمینان میشود چند روز آنتیهیستامین مصرف کرد. اگر علائم خوب شد، ریشه حساسیتی دارد وگرنه سرماخوردگی مقصر است. این تفاوتها را اگر سرسری نگیرید، سردرگمی کمتری در درمان خواهید داشت.
تفاوت سرماخوردگی و آلرژی در نوزادان و کودکان
بسیاری از پدر و مادرها وقتی بچهشان عطسه میکند یا بینیاش میگیرد، اول تصور میکنند سرما خوردهاند. اما همیشه اینطور نیست. در نوزادان و کودکان، سرماخوردگی معمولاً با تب خفیف شروع میشود. آلرژی بدون تب است و بیشتر خودش را با خارش چشم یا عطسههای پشت سر هم نشان میدهد. یک تفاوت روشن دیگر در مخاط بینی است. در سرماخوردگی مخاط ضخیم و زرد یا سبز میشود، ولی در آلرژی همیشه شفاف و آبکی میماند. طول مدت هم فرق دارد. سرماخوردگی معمولاً تا ده روز طول میکشد؛ اما آلرژی تا وقتی که ماده حساسیتزا وجود دارد ادامه پیدا میکند. پس اگر مشاهده کردید کودک بدون تب، فقط با عطسه و خارش چشم چند هفته اذیت میشود، وقت آن رسیده که به فکر آلرژی باشید. به ویژه وقتی فصلش بهار یا پاییز باشد، این شک بیشتر میشود.
بهترین واکسن آنفولانزا چیست؟ با انواع واکسن و نکات مهم تزریق آنها در این مطلب آشنا شوید:
سؤالات متداول در مورد تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی
در این بخش به پرسش و پاسخ رایج در این زمینه میپردازیم.
چه فرقی دارد که عطسههای من با آب و هوای بهاری شروع شود یا در پاییز؟
اگر عطسه و آبریزش بینی شما هر سال دقیقاً با شروع فصل بهار یا تابستان ظاهر شده و با باریدن باران یا رفتن به محیط سربسته کم میشود، تقریباً مطمئن باشید که آلرژی فصلی دارید. اما اگر در هوای سرد پاییز و زمستان، ناگهان چند روزی عطسه میکنید و بعد از یک هفته خوب میشوید، آن هم احتمالاً سرماخوردگی ساده بوده است. زمان شروع و طول مدت علائم، مهمترین سرنخی است که پزشکان از آن استفاده میکنند.
چطور بفهمم خستگیام مربوط به سرماخوردگی است یا حساسیت فصلی؟
خستگی در هر دو بیماری دیده میشود، اما الگوی آن فرق دارد و همین به تشخیص این دو کمک میکند. در سرماخوردگی، خستگی معمولاً همراه با بدندرد، سستی و بیحالی شدید در روزهای دوم و سوم است و با استراحت نسبی بهبود مییابد. در آلرژی فصلی اما خستگی بیشتر از جنس فرسودگی و سنگینی پلکهاست، مخصوصاً اگر شب خوب نخوابیده باشید. زیرا گرفتگی بینی و خارش مداوم، کیفیت خواب را خراب میکند. اگر بدنتان درد نمیکشد؛ ولی حس میکنید مغزتان مه گرفته و روزهاست بیحالید، به آلرژی شک کنید نه سرماخوردگی.
آیا ممکن است یک غذا یا نوشیدنی شدت بیماری را کم کند؟
جالب است بدانید که پاسخ بدن شما به یک نوشیدنی ساده میتواند سرنخ مهمی از این دو بیماری به دست بدهد. چای بابونه یا دمنوش زنجبیل با عسل، در سرماخوردگی معمولاً گلودرد را تسکین میدهد و خلط را شل میکند، ولی روی عطسههای آلرژیک تأثیر خیلی کمی دارد. یک لیوان آب سرد یا دوغ در آلرژی فصلی میتواند خارش گلو را تشدید کند در حالی که در سرماخوردگی چنین واکنش سریعی دیده نمیشود. البته این روش تشخیص قطعی نیست، اما گاهی خودتان در خانه میتوانید حدس بزنید با کدام مشکل روبرو هستید.
گاهی بینیام کاملاً میگیرد ولی قطره باز میکند، بعد دوباره میگیرد. این نشانه چیست؟
این الگوی گرفتگی و باز شدن مکرر بینی بیشتر در آلرژی فصلی دیده میشود تا سرماخوردگی، مخصوصاً اگر همراه با خارش کف دهان یا گوش باشد. در تفاوت سرماخوردگی و آلرژی فصلی باید بدانید که گرفتگی بینی در سرماخوردگی حالتی یکنواخت و پیشرونده دارد. یعنی روز اول خفیف، روز سوم شدید و روز پنجم کم کم بهتر میشود. اما در آلرژی، ممکن است صبح کاملاً بسته باشد، ظهر با آفتاب و وزش باد باز شده و شب دوباره بسته شود. اگر این نوسان را تجربه میکنید و هیچ تب و بدندردی ندارید، به احتمال خیلی زیاد آلرژی فصلی دارید.
سخن پایانی
بسیاری از افراد هنگام مواجهه با عطسههای مکرر یا خارش گلو، نمیتوانند به راحتی تشخیص دهند که با یک سرماخوردگی ساده روبرو هستند یا آلرژی فصلی. نکته اینجاست که این دو وضعیت علائمی بسیار شبیه به هم دارند، اما ماهیت و درمانشان کاملاً متفاوت است. اگر نشانههایی مانند تب، بدندرد، یا ترشحات غلیظ و رنگی وجود داشته باشد، معمولاً پای ویروس در میان است. خارش چشم، عطسههای ناگهانی و ترشحات همیشه شفاف و آبکی، از نشانههای قطعیتر آلرژی به شمار میروند. علاوه بر این سرماخوردگی ظرف چند روز تا نهایت ده روز فروکش میکند، در حالی که علائم آلرژی تا زمانی که ماده حساسیتزا در محیط حضور دارد ادامه پیدا میکند. پس اگر هر سال در یک فصل مشخص دچار چنین حالتی میشوید و تب ندارید، بهتر است به جای مصرف خودسرانه آنتیبیوتیک یا داروهای معمولی، با دید بازتری به سراغ درمان بروید و در صورت تداوم علائم یا شدت یافتن آنها، حتماً با پزشک مشورت کنید. اگر شما نیز تجربه مشابهی داشتهاید، خوشحال میشویم در بخش نظرات با ما و سایر مخاطبان مجله جوان ایرانی به اشتراک بگذارید. همین که بنویسید در چه فصلی، با چه نشانههایی روبرو شدید و چه کاری حالتان را بهتر کرد، برای خیلیها ارزشمند خواهد بود.
