علائم مننژیت در کودکان (بهترین روش‌های درمانی)

یکی از بیماری‌های خطرناک و جدی در کودکان، مننژیت است که باعث ایجاد مشکلات زیادی می‌شود. شناسایی زودهنگام علائم این بیماری در کودکان، حتی به نجات جان آنها نیز کمک زیادی می‌کند. در این مطلب از مجله جوان ایرانی به بررسی علائم مننژیت در کودکان پرداخته، همچنین روش‌های تشخیصی و درمانی آن را به طور کامل شرح می‌دهیم‌.

علائم مننژیت چیست؟

نشانه‌های مننژیت در کودکان کاملاً با همدیگر متفاوت است و بستگی به نوع این بیماری و همچنین سن کودکان دارد. در ادامه این مطلب برخی از علائم رایج آن را شرح می‌دهیم.

تب بالا

یکی از مهمترین علائم مننژیت، تب بالا است که ممکن است به ۳۹ درجه سانتیگراد یا حتی بالاتر برسد.

سردرد شدید

یکی دیگر از نشانه‌های این بیماری، سردرد شدید و غیرقابل‌تحمل است که معمولاً با سایر علائم نیز همراه است.

سفتی گردن

یکی دیگر از نشانه‌های آن، سفتی گردن است. در این صورت ممکن است کودکان نتوانند سر خودشان را به جلو خم کرده و حتی این حالت در برخی از مواقع بسیار دردناک می‌شود.

حساسیت به نور

کودک مبتلا به این بیماری، ممکن است به نور حساس شده و از اینکه در محیط‌های روشن قرار بگیرند خودداری کنند.

حالت تهوع و استفراغ

یکی دیگر از علائم مننژیت می‌توان به حالت تهوع و استفراغ نیز اشاره کرد. این نشانه‌ها به دلیل فشاری که بر روی مغز و تحریک سیستم عصبی ایجاد می‌کند، ممکن است بسیار آزاردهنده شود.

خواب‌آلودگی و بی‌حالی

همچنین کودکان مبتلا به مننژیت ممکن است بسیار بی‌حال و خواب‌آلود به نظر برسند. در واقع آن‌ها تمایل بیشتری به خوابیدن دارند و از هرگونه فعالیت‌های روزمره کناره‌گیری می‌کنند.

تغییرات رفتاری

برخی از کودکان ممکن است مبتلا به تغییرات رفتاری مانند اضطراب، بی‌قراری و هرگونه تحریک‌پذیری شوند. در واقع این‌گونه کودکان بسیار حساس شده و به راحتی ناراحت می‌شوند. همچنین به صداها و حرکات اطرافیان خودشان، سریع واکنش نشان می‌دهند.

جوش‌های پوستی

یکی دیگر از علائم مننژیت باکتریایی ممکن است بروز جوش‌های پوستی باشد. در این صورت این‌گونه جوش‌ها به صورت نقاط قرمزی و بنفش ظاهر شده و نیاز است که شما سریع به پزشک مراجعه کنید.

↵ دقت کنید احتمال ابتلا به مننژیت در کودکانی که دو ماه تا دو سال دارند بسیار بیشتر است. در این صورت اگر نشانه‌هایی مانند تب، استفراغ، کاهش اشتها و بدخلقی بیش از حد دارید حتماً به پزشک مراجعه کنید. برخی از این کودکان همراه با تب تشنج دارند. البته اغلب این‌گونه تشنج‌ها کوتاه و عمومی هستند.

↵ کودکان ۲ تا ۵ ساله علاوه بر نشانه‌های که ذکر شد ممکن است دچار سفتی گردن، سردرد و هرگونه درد در کمر خودشان شوند. حتی چنین کودکانی ممکن است به نور حساس شده و نتوانند به نورهای روشن به خوبی نگاه کنند.

درمان خانگی گلودرد و بهترین درمان پزشکی به همراه علت ایجاد آن را در این مطلب بخوانید:

درمان خانگی گلودرد

بهترین درمان مننژیت در کودکان

در مرحله اول والدین باید از نشانه‌های بیماری مننژیت آگاهی داشته باشند تا اگر کودکشان مبتلا به این علائم شد، هرچه سریعتر به فوریت‌های پزشکی مراجعه کنند. در صورت مشاهده تب همراه با تشنج سریع باید به اورژانس مراجعه کنید.

اگر پزشک شک داشته باشد که آن فرد مبتلا به این بیماری است یا خیر، پس از انجام آزمایش‌های لازم یا حتی پیش از انجام اینگونه آزمایش‌ها، درمان با آنتی بیوتیک را شروع می‌کند. اگر مننژیت از نوع ویروسی است، درمان با آنتی بیوتیک قطع می‌شود و هیچ درمان دیگری به جز مسکن برای چنین کودکانی مفید نیست. معمولاً عفونت‌های ویروسی در عرض ۵ تا ۱۴ روز بعد از اینکه آن فرد مبتلا به این بیماری شد، از بین خواهد رفت. اما اگر مننژیت باکتریال باشد، درمان با آنتی بیوتیک ادامه پیدا می‌کند. البته ممکن است نوع آنتی بیوتیک را پزشک تغییر دهد.

درمان خانگی مننژیت در کودکان

برخی از افراد در کنار درمان‌های پزشکی ترجیح می‌دهند که در خانه نیز از روش‌هایی استفاده کند تا کودکشان بهبود یابد. اینگونه بیماران از نظر طب سنتی باید غذاهای با طبع گرم مصرف کنند.

همچنین در صورت تجویز پزشک می‌توانید از عرق بومادران، آب انگور، آب لیمو، روغن بادام شیرین، سیاه دانه و عسل میل کرده یا اینکه حجامت کند.

در هر صورت اگر شما می‌خواهید خوددرمانی کنید، حتماً باید با پزشک مشورت کنید و هیچ درمانی را خودسر انجام ندهید. حتی اگر از روش‌های درمان خانگی استفاده می‌کنید، دستورات پزشک را فراموش نکنید.

روش‌های تشخیص مننژیت در کودکان

در این بخش به بررسی روش‌های تشخیص بیماری مننژیت در کودکان می‌پردازیم.

معاینه بالینی

پزشک ابتدا نشانه‌های بالینی کودک را بررسی کرده و سپس به تشخیص اولیه آن می‌پردازد. از جمله نشانه مهم در این معاینه سفتی گردن و حساسیت به نور است.

آزمایش خون

یکی از روش‌های تشخیص بیماری مننژیت انجام آزمایش خون برای اندازه‌گیری سطح گلبول‌های سفید و سطح سرعت رسوب گلبول‌های قرمز است.

آزمایش مایع نخاعی

یکی دیگر از روش‌های معتبر تشخیص مننژیت، آزمایش مایع نخاعی است که در این روش با استفاده از یک سوزن که وارد نخاع می‌شود، نمونه‌ای از مایع نخاع جمع آوری شده و تحت آزمایش قرار می‌گیرد.

اسکن مغز و نخاع

همچنین اسکن مغز و نخاع با استفاده از تصویربرداری یا امواج مغناطیسی و رادیوگرافی به تشخیص این بیماری کمک زیادی می‌کند.

آزمون‌های جداگانه

برخی دیگر از آزمون‌های جداگانه نظیر آزمایش‌های pcr برای هرگونه تشخیص ویروس و آزمایش‌های کشت باکتری برای تشخیص باکتری‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد، تا به تشخیص این بیماری کمک کند.

چه کودکانی در معرض خطر ابتلا به مننژیت هستند؟

به طور کلی هنوز علت دقیق و مشخصی وجود ندارد تا بدانیم که چرا کودکان مبتلا به مننژیت می‌شوند. اما طی تحقیقات انجام شده توسط تیم پزشکی مجله جوان ایرانی، نوزادان به ویژه کودکان زیر ۲ ماه به دلیل اینکه سیستم ایمنی آنها هنوز تکامل نیافته، احتمال ابتلا به این بیماری در آنها بیشتر است. همچنین کودکان مبتلا به عفونت‌های مکرر ویروسی یا کودکانی که اخیراً دچار آسیب‌دیدگی‌های جدی سر و شکستگی جمجمه شده‌اند یا کودکانی که به تازگی جراحی مغز انجام دادند یا کاشت حلزون داشته‌اند، سریعتر مبتلا به این بیماری می‌شوند. البته نگران نباشید خبر خوب این است که از هر ۱۰ کودک مبتلا به مننژیت باکتریایی معمولاً ۷ نفر آنها بدون هیچ عارضه‌ای بهبود می‌یابند، اما از هر ۱۰ مورد حدود دو مورد مبتلا به تشنج ناشنوایی، اختلالات سیستم عصبی، فلج دست یا پاها و موارد از این قبیل می‌شوند. بنابراین این بیماری باید به موقع تشخیص داده شده و درمان آن سریعاً آغاز شود.

درمان فوری سینوزیت در خانه به همراه تفاوت آن با کرونا و سرماخوردگی را در این مطلب بخوانید:

درمان فوری سینوزیت

علت بیماری مننژیت در کودکان چیست؟

به طور کلی برخی از میکروب‌ها، عوامل قارچی و حتی برخی از ویروس‌ها باعث ایجاد این بیماری می‌شوند. گاهی اوقات هنگامی که افراد مبتلا به بیماری‌های خونی یا بیماری سل می‌شوند، احتمال ایجاد مننژیت در آنها افزایش می‌یابد. معمولاً در مناطق پرجمعیت که بهداشت کمی رعایت می‌شود، این بیماری بیشتر است. بنابراین اگر کودک شما دارای عفونت گوش و ریه بوده، همچنین مبتلا به سل و کم خونی است، احتمال ابتلا به مننژیت بسیار افزایش می‌یابد.

انواع مننژیت در کودکان چیست؟

در این بخش به بررسی انواع مننژیت در کودکان می‌پردازیم.

مننژیت ویروسی

شما عزیزان باید بدانید که معمولاً بیشتر موارد مننژیت، توسط ویروس‌ها ایجاد می‌شود‌. البته اگر کودک شما واکسینه شده باشد، می‌تواند از این مرحله به راحتی خلاص شود. اکثر کودکان می‌توانند بهبود یابند، مگر اینکه کمتر از سه ماه داشته باشند‌. در این صورت ممکن است دچار ویروس‌های خاصی مانند هرپس سیمپلکس شوند. اگر نوزاد شما مبتلا به مننژیت ویروسی شده، نیاز به آنتی بیوتیک ندارد. اما باید تحت نظر پزشک دوره درمان او کامل شود.

مننژیت باکتریایی

مننژیت باکتریایی یک بیماری جدی است و جای نگرانی دارد. این نوع بیماری معمولاً در کشورهای توسعه یافته به ندرت ایجاد می‌شود. کودکانی که زیر دو سال هستند، احتمال ابتلا به این نوع از بیماری در آنها بسیار بیشتر است. باکتری‌هایی که باعث ایجاد این بیماری می‌شوند، در دهان و گلوی کودکان سالم بیشتر یافت شده، اما وجود این باکتری‌ها به این معنا نیست که حتماً کودکان به این بیماری مبتلا می‌شوند. اما اگر باکتری وارد جریان خون آن‌ها شود، احتمال این بیماری در آنها افزایش می‌یابد.

عوارض مننژیت در کودکان چیست؟

شما عزیزان باید بدانید که مننژیت باکتریایی می‌تواند باعث ایجاد مشکلات جدی شود و نیاز به درمان‌های طولانی‌تری داشته باشد. اگر فشار خون چنین کودکی پایین باشد، مایعات و داروهای مختلف برای افزایش فشار خون به او تزریق می‌شود. اگر فردی مشکلات تنفسی داشته باشد، در برخی از مواقع اکسیژن اضافی و تهویه برای او در نظر گرفته می‌شود. به طور کلی مشکلات ناشی از مننژیت باکتریایی ممکن است آن فرد را دچار مشکلات عصبی مانند کاهش شنوایی، مشکلات بینایی، تشنج و اختلالات یادگیری کند. بنابراین اگر کودک شما مبتلا به مننژیت باکتریایی شده باشد، باید پس از بهبودی آزمایش شنوایی بدهد.

در چنین شرایطی بسته به علت عفونت ممکن است غدد فوق کلیوی، کلیه‌ها و حتی قلب چنین کودکانی تحت تأثیر قرار بگیرند. هرچند ممکن است کودکان دچار مشکلات عصبی طولانی مدت شوند، اما نگران نباشید. اگر به موقع این اختلال در آنها تشخیص داده شود و درمان سریع صورت گیرد، به طور کامل بهبود می‌یابند.

زمان مراجعه به پزشک در زمان مننژیت

این سؤال برای شما ایجاد شده که چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم اگر فکر می‌کنی فرزند شما علائمی که در ادامه به آن می‌پردازیم را مشاهده کرده حتماً به پزشک مراجعه کنید نشانه‌هایی مانند استفراغ سردرد خستگی یا سردرگمی سفتی گردن و تب از جمله علائم شایعی هستند که شما به محض مشاهده آنها باید جدی بگیرید اگر نوزاد شما تب دارد و خوب شیر نمی‌خورد؛ بنابراین در چنین مواردی نیست باید حتی با پزشک تماس بگیرید.

درمان های خانگی برای سرماخوردگی به همراه لیست مواد خوراکی مفید را در این مطلب بخوانید:

درمان های خانگی برای سرماخوردگی

سؤالات متداول در مورد مننژیت کودکان

در بخش به بررسی سؤالات متداول در مورد بیماری مننژیت در کودکان می‌پردازیم.

به چه پزشکی باید برای درمان مننژیت مراجعه کرد؟

به طور کلی اگر کودک شما مبتلا به مننژیت شده، بهتر است که به متخصص بیماری‌های عفونی یا متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید. البته سعی کنید پزشک شما با تجربه بوده و مهارت کافی برای درمان این بیماری‌ها را داشته باشد.

آیا بیماری مننژیت واگیر دارد؟

شما عزیزان باید بدانید که همه انواع مننژیت واگیردار نیستند، بلکه فقط نوع باکتری‌های و ویروسی آن واگیردار است و ممکن است از طریق ترشحات دهان یا مدفوع به دیگران سرایت کند.

تفاوت میان بیماری مننژیت و سینوزیت چیست؟

به دلیل علائم مشترکی که بین سینوزیت و مننژیت وجود دارد، ممکن است این دو بیماری با همدیگر اشتباه گرفته شوند. اما شما عزیزان باید بدانید که علائم مشترک آنها شامل سردرد، سرگیجه و حالت تهوع است. اما کودکانی که دچار مننژیت هستند، معمولاً مبتلا به کهیر پوستی، گرفتگی گردن، تشنج و عدم هوشیاری می‌شوند. در حالی که در بیماری سینوزیت، سرفه، گرفتگی بینی، خروج عفونت از گلو و بینی و همچنین گلودرد بیشتر شایع است.

سخن پایانی

شما عزیزان باید بدانید که این بیماری در عین حال که بسیار خطرناک است، اما قابل پیشگیری است. بسیار مهم است که علائم اولیه آن را شناخته و سریع به پزشک مراجعه کنید. حتماً با رعایت بهداشت، واکسیناسیون و همچنین توجه به سلامت کودک، از ابتلا به این بیماری جلوگیری کنید. در این مطلب از مجله جوان ایرانی هر آنچه که باید در مورد علائم بیماری مننژیت بدانید را به طور کامل شرح دادیم. اگر شما عزیزان نیز هرگونه تجربه‌ای در این مورد دارید می‌توانید در انتهای مقاله بخش نظرات پیام خودتان را ثبت کنید.

منابع:

https://www.nhs.uk/conditions/meningitis/symptoms/

https://www.nhs.uk/conditions/meningitis/symptoms/

https://kidshealth.org/en/parents/meningitis.html

https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/meningitis-in-children

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/meningitis/symptoms-causes/syc-20350508

https://www.childrenshospital.org/conditions/bacterial-meningitis-children

https://www.nationwidechildrens.org/conditions/meningitis

https://www2.hse.ie/conditions/meningitis-and-septicaemia/symptoms/