معنی کلمات درس سیزدهم فارسی چهارم (لطف حق) + هم خانواده

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی چهارم دبستان (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی چهارم

درس سیزدهم فارسی چهارم، «لطفِ حق»، شعری از پروین اعتصامی و نخستین درس فصل ششم کتاب («راه زندگی») است. شعر داستان مادر حضرت موسی را می‌گوید که به فرمان خدا نوزادش را در رود نیل رها می‌کند و از ساحل با غم نگاهش می‌کند. خداوند به او می‌فهماند که کودک در پناه اوست و مهر خدا از مهر مادر هم بیشتر است.

در این صفحه معنی کلمات، معنی بیت‌به‌بیت شعر، هم‌خانواده، مخالف و نکته‌های املایی را می‌بینید؛ مثلاً رَبِّ جلیل یعنی خدای بزرگ و دایه یعنی پرستار کودک.

درس سیزدهم فارسی چهارم در یک نگاه

معنی کلمات درس سیزدهم فارسی چهارم (لطف حق)

معنی شعر لطف حق بیت به بیت

1. «مادر موسی، چو موسی را به نیل»: وقتی مادر موسی به فرمان خدای بزرگ، فرزندش را در رود نیل انداخت،
2. «خود ز ساحل کرد با حسرت، نگاه»: از کنار رود با غم و افسوس به او نگاه کرد و گفت: ای فرزند کوچک و بی‌گناهم،
3. «گر فراموشت کند لطف خدای»: اگر مهربانی خدا تو را فراموش کند، چطور از این کشتیِ بی‌کشتیبان نجات پیدا می‌کنی؟
4. «وحی آمد: کاین چه فکر باطل است»: از طرف خدا پیام رسید که این چه فکر نادرستی است؟ این مسافر کوچک ما همین حالا به مقصد رسیده است.
5. «ما گرفتیم آنچه را انداختی»: ما همان کودکی را که در آب انداختی گرفتیم؛ تو قدرت و یاری خدا را دیدی، اما آن را نشناختی.
6. «در تو تنها عشق و مهر مادری است»: در دل تو فقط محبت مادرانه هست، ولی روش ما عدالت و مهربانی با همه‌ی بندگان است.
7. «سطح آب از گاهوارش خوش‌تر است»: روی آب برای این کودک از گهواره‌اش هم بهتر است؛ سیل مثل پرستار و موج مثل مادر از او مراقبت می‌کنند.
8. «رودها از خود نه طغیان می‌کنند»: رودها خودسرانه بالا نمی‌آیند و طغیان نمی‌کنند؛ هرچه ما بگوییم همان را انجام می‌دهند.
9. «ما به دریا حکم طوفان می‌دهیم»: ماییم که به دریا فرمان طوفان می‌دهیم و سیل و موج از دستور ما پیروی می‌کنند.
10. «به که برگردی، به ما بسپاری‌اش»: بهتر است برگردی و او را به ما بسپاری؛ تو هرگز او را بیشتر از ما دوست نداری.

کلمات هم‌خانواده درس سیزدهم فارسی چهارم

مخالف (متضاد) کلمات درس سیزدهم فارسی چهارم

نکته‌های املایی درس سیزدهم فارسی چهارم

• موسی: آخرش «ی» نوشته می‌شود ولی «ا» خوانده می‌شود.
• ربِّ جلیل: «ربّ» با تشدید روی «ب» است.
• حسرت و وحی: هر دو با «ح» نوشته می‌شوند.
• باطل: با «ط».
• حق: با «ح» و «ق».
• عدل: با «ع» در اول.
• سطح: با «س»، «ط» و «ح».
• طغیان: با «ط» و «غ».
• طوفان: با «ط» در اول.
• کاین و زین: «که این» و «از این» به هم چسبیده‌اند.

سؤال‌های پرتکرار

درس سیزدهم فارسی چهارم درباره‌ی چیست؟

درباره‌ی مادر حضرت موسی است که کودکش را به فرمان خدا به رود نیل می‌سپارد و خداوند او را از سلامت کودک آسوده‌خاطر می‌کند.

پیام درس لطف حق چیست؟

مهربانی خدا از مهربانی هر کسی، حتی مادر، بیشتر است و همه‌چیز در جهان به فرمان اوست؛ پس باید به او اعتماد کرد.

معنی ربّ جلیل چیست؟

«ربّ» یعنی پروردگار و «جلیل» یعنی بزرگ و بلندمرتبه؛ پس ربّ جلیل یعنی خدای بزرگ.

دایه یعنی چه؟

دایه کسی است که از کودک نگهداری و مراقبت می‌کند؛ یعنی پرستار کودک.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی چهارم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.