آخرین بهروزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی چهارم دبستان (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همهی درسها: معنی کلمات فارسی چهارم
نیایش آخرین شعر کتاب فارسی چهارم است که پس از فصل هفتم و پیش از واژهنامه آمده و در بخش «بخوان و حفظ کن» قرار دارد. این شعر از عطّار نیشابوری و از کتاب الهینامه است. شاعر در هفت بیت از خدا میخواهد بخشش و رحمتش را از بندگان دریغ نکند، زبانش را از سخن نادرست دور نگه دارد و به او توفیق ستایش بدهد.
در این صفحه معنی کلمات نیایش، معنی سادهی بیتها، همخانوادهها، مخالفها و نکتههای املایی را میخوانید؛ برای نمونه صواب یعنی درست و مستجاب یعنی پذیرفتهشده.
نیایش فارسی چهارم در یک نگاه
| فصل | نوع متن | نویسنده یا شاعر | پیام اصلی درس |
|---|---|---|---|
| پایان کتاب، پس از فصل هفتم (بخوان و حفظ کن) | شعر | عطّار نیشابوری (الهینامه) | درخواست یاری، بخشش و راستی از خدا و پناه بردن به او |
معنی کلمات نیایش فارسی چهارم
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | نیایش | دعا کردن و ستودن خدا |
| ۲ | الهی | ای خدای من |
| ۳ | فضل | بخشش و لطف |
| ۴ | یار | همراه، یاور |
| ۵ | رحمت | مهربانی، بخشایش |
| ۶ | نظر | نگاه، توجّه |
| ۷ | صواب | درست، راست |
| ۸ | آر | بیاور، قرار بده |
| ۹ | مستجاب | پذیرفتهشده، برآوردهشده |
| ۱۰ | حضرت | پیشگاه، نزدیکیِ کسی بزرگ |
| ۱۱ | کامران | پیروز، کامیاب |
| ۱۲ | دار | نگه دار |
| ۱۳ | کژ | کج، نادرست |
| ۱۴ | امان | آسودگی و دوری از خطر |
| ۱۵ | توفیق | کامیابی، توانستن کار خوب به یاری خدا |
| ۱۶ | حمد | ستایش و سپاس خدا |
| ۱۷ | صفات | صفتها، ویژگیها |
| ۱۸ | ذات | وجود، هستی |
| ۱۹ | لفظ | زبان، سخن |
| ۲۰ | رانم | جاری کنم، بگویم |
| ۲۱ | خداوندا | ای خداوند |
| ۲۲ | حامی | نگهبان، پشتیبان |
| ۲۳ | حاضر | همهجا هست و حضور دارد |
| ۲۴ | ناظر | نگاهکننده، کسی که همهچیز را میبیند |
| ۲۵ | ثَنا | ستایش، ستودن |
| ۲۶ | میسرایم | میگویم، با شعر و سخن بیان میکنم |
| ۲۷ | شرح | توضیح، بیان کردن |
| ۲۸ | ذکر | یاد کردن، نام بردن |
| ۲۹ | میگشایم | باز میکنم |
| ۳۰ | الها | ای خدا |
| ۳۱ | پناه | جای امن، پشتیبانی |
| ۳۲ | میپناهیم | پناه میبریم |
معنی شعر نیایش بیت به بیت
- خدایا، بخشش خودت را همراه ما کن و از سر مهربانی به کارهای ما نگاهی بینداز.
- خدایا، بر زبانم سخن درست جاری کن و دعای بندهات را بپذیر.
- مرا در پیشگاه خودت کامیاب نگه دار و زبانم را از نادرست گفتن دور کن.
- به من توفیق بده تا تو را ستایش کنم و ویژگیهای تو را بر زبان بیاورم.
- خداوندا، تو پشتیبان و همیشه حاضری و حال بندگانت را میبینی.
- ستایش ذات پاک تو را میگویم و زبانم را برای یاد کردن تو باز میکنم.
- خدایا، ما جز تو کسی را نمیخواهیم؛ برای همین به تو پناه میآوریم.
کلمات همخانواده نیایش فارسی چهارم
| کلمه | همخانوادهها |
|---|---|
| رحمت | رحیم، رحمان، مرحوم |
| نظر | ناظر، منظره، انتظار |
| مستجاب | جواب، اجابت، استجابت |
| حضرت | حاضر، حضور، محضر |
| توفیق | موفّق، موفّقیت |
| حمد | حامد، محمود، احمد، محمّد |
| صفات | صفت، وصف، توصیف |
| ذکر | ذاکر، مذکور، تذکّر |
| حامی | حمایت |
| شرح | تشریح، شارح |
| امان | امن، امنیت، امین |
مخالف (متضاد) کلمات نیایش فارسی چهارم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| صواب | خطا |
| کژ | راست |
| حاضر | غایب |
| کامران | ناکام |
| یار | دشمن |
| پاک | ناپاک |
| میگشایم | میبندم |
| ثنا (ستایش) | نکوهش |
| امان | خطر |
نکتههای املایی نیایش فارسی چهارم
- فضل و حضرت: هر دو با «ض» نوشته میشوند.
- رحمت و حمد: با «ح».
- نظر، ناظر و لفظ: با «ظ».
- صواب و صفات: با «ص».
- مستجاب: با «س» و «ت»؛ همخانوادهی جواب.
- توفیق: با «ق» در آخر.
- ذات و ذکر: با «ذ».
- ثنا: با «ث» نوشته میشود.
- کژ: با «ژ» نوشته میشود.
سؤالهای پرتکرار
نیایش فارسی چهارم دربارهی چیست؟
دعای شاعر به درگاه خداست؛ او بخشش، درستگویی و توفیق ستایش خدا را میخواهد و میگوید جز خدا پناهی ندارد.
این شعر از عطّار نیشابوری است و در کتاب الهینامهی او آمده است.
معنی صواب و مستجاب چیست؟
صواب یعنی درست و راست؛ مستجاب یعنی دعایی که پذیرفته و برآورده شده است.
معنی ثنا چیست؟
ثنا یعنی ستایش و تعریف کردن، بهویژه ستودن خدا.
یادداشت روش: فهرست واژهها از متن درس در کتاب فارسی چهارم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنیها با واژهنامهی پایان کتاب وارسی شد؛ معنیها را تحریریهی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.




دیدگاه شما