انواع مدل ریش مردانه؛ ریش کله قندی، هخامنشی، بالبو و ۹ مدل دیگر

آخرین به‌روزرسانی: ۱۸ آبان ۱۴۰۵ — متن از نو نوشته و با منابع بازبینی شد.

ریش کله‌قندی نام بازاری ریشی است که دو طرف صورت کوتاه و گرد اصلاح می‌شود و زیر چانه نوک‌تیز و مخروطی می‌ماند؛ نزدیک‌ترین مدل شناخته‌شده‌ی جهانی به آن «استیلتو» است. ریش هخامنشی مدل دیگری است: ریش بلند و پر با حالت فر که از نقش‌برجسته‌های تخت جمشید الهام گرفته است. در این راهنمای انواع مدل ریش مردانه، ۱۲ مدل را با تعریف دقیق، فرم صورت مناسب و سختی نگهداری آورده‌ایم و هر جا اسم مدل بازاری است، همین را صریح گفته‌ایم.

انواع مدل ریش مردانه در یک نگاه

ریش کله قندی چیست؟

«کله‌قندی» اسمی است که از شکل کله‌قند گرفته شده و در هیچ راهنمای آرایش جهانی اسم رسمی نیست. ویژگی‌اش این است که ریش زیر چانه به یک نوک باریک ختم می‌شود. دو مدل استاندارد به آن نزدیک‌اند:

• استیلتو: به تعریف فیلیپس، دو طرفش گرد و زیر چانه نوک‌تیز است و زیر دهان دو قوس U شکل عمیق اصلاح می‌شود. حدود دو ماه رشد ریش و اصلاح دقیق لازم دارد.
• داک‌تیل: به تعریف ویکی‌پدیا، بخش میانی ریش از چانه آویزان و نوک‌تیز است و برخلاف گوتی بلند، خط ریش کنار صورت را هم دارد.

فرم صورت: فیلیپس می‌گوید این شکل صورت گرد را متعادل می‌کند و به چانه‌ی برجسته می‌آید، ولی صورت بیضی یا کشیده را کشیده‌تر نشان می‌دهد. نکته‌ی اصلاح: ریش را اول کامل بلند کنید، بعد کناره‌ها را کوتاه کنید و نوک را آخر از همه شکل بدهید.

ریش هخامنشی؛ مدل ریش بلند ایرانی

«مدل ریش هخامنشی»، «مدل ریش ایرانی» و «مدل ریش بلند ایرانی» نام‌های بازاری یک سبک‌اند: ریش بلند، پر و فرخورده با سبیل پر، به الهام از هنر هخامنشی. موزه‌ی بروکلین مو و ریش یک نگهبان پارسی (سده‌ی پنجم تا چهارم پیش از میلاد) را «به‌دقت فرخورده» توصیف می‌کند و موزه‌ی هنر ووستر در توضیح نقش نیزه‌داران پلکان آپادانای تخت جمشید به «فرهای مو و ریش» اشاره دارد. موزه‌ی هنرهای زیبای بوستون هم می‌نویسد در این نقش‌ها مادها و پارس‌ها با شکل مو و ریششان از هم شناخته می‌شوند.

نکته: کله‌قندی و هخامنشی دو مدل متفاوت‌اند؛ موزه‌ها ریش پارسیان را فرخورده توصیف می‌کنند، نه نوک‌تیز. فرم صورت: مثل ریش‌های بلند دیگر، بیشتر به صورت بیضی و قلبی می‌آید. نگهداری: چند ماه رشد، شانه‌ی روزانه و نرم‌کننده‌ی ریش لازم دارد.

ریش بالبو

بالبو را ویکی‌پدیا یک «ون‌دایک گسترش‌یافته» می‌داند که دور دهان را می‌گیرد و نامش از ایتالو بالبو آمده است. فیلیپس آن را ترکیب سبیل، ریش زیر لب و نوار ریش چانه توصیف می‌کند. فرم صورت: به صورت‌های باریک می‌آید و فک ضعیف را قوی‌تر نشان می‌دهد. نکته‌ی اصلاح: سبیل نباید به ریش چانه وصل شود؛ اگر وصل شود، مدل «سیرکل بیرد» (ریش دایره‌ای) می‌شود.

مدل‌های دیگر ریش مردانه

ریش کوتاه و ته‌ریش

ته‌ریش به تعریف براون موی صورت به طول حدود ۱ تا ۳ میلی‌متر است و به صورت بیضی و مثلثی می‌آید. نگهداری‌اش ساده است. فیلیپس پیشنهاد می‌کند زیر چانه خط بزنید، گردن را تمیز نگه دارید و زیر گونه یک خط مایل از خط ریش تا گوشه‌ی سبیل بکشید.

ریش بلند

ریش بلند کامل (براون آن را «ریش وایکینگی» می‌نامد) می‌تواند تا سینه برسد و زمان زیادی برای رشد می‌خواهد. براون آن را برای صورت بیضی پیشنهاد می‌کند و Wahl ریش بلند و پر را برای صورت قلبی (مثلثی) مناسب می‌داند، چون چانه را بزرگ‌تر نشان می‌دهد.

فول بیرد یا ریش کلاسیک

فیلیپس فول بیرد را «پدر همه‌ی ریش‌ها» می‌نامد: خط ریش کامل، سبیل و ریش با هم، که به بیشتر فرم‌های صورت می‌آید. بالای گونه و گردن را بتراشید و بقیه را مرتب کوتاه کنید.

ریش ون‌دایک

ون‌دایک ریش نوک‌تیز چانه با سبیلی جدا از آن است و نامش از آنتونی ون دایک، نقاش فلاندری سده‌ی هفدهم، آمده است. براون، فیلیپس و Wahl آن را برای صورت گرد پیشنهاد می‌کنند، چون صورت را کشیده‌تر نشان می‌دهد؛ فیلیپس آن را برای ریش‌های پراکنده هم مناسب می‌داند.

ریش گوتی

گوتی به تعریف براون مویی روی چانه و زیر لب پایین با فرم گرد است و گونه‌ها را نمی‌گیرد. براون آن را برای صورت مربعی پیشنهاد می‌کند، چون زاویه‌های تیز صورت را نرم‌تر می‌کند؛ Wahl هم گوتی کامل با سبیل را برای صورت مربعی مناسب می‌داند.

ریش عربی

«ریش عربی» نام بازاری است و تعریف استاندارد ندارد. معمولاً به ریش کامل کوتاه با کناره‌های کوتاه‌تر و خط گونه و گردن تیز گفته می‌شود که نزدیک‌ترین مدل جهانی‌اش «شورت باکسد» است. براون شورت باکسد را برای صورت بیضی و مثلثی پیشنهاد می‌کند. تیز ماندن خط‌ها به اصلاح منظم نیاز دارد.

ریش ایتالیایی

«ریش ایتالیایی» هم نام بازاری است و معمولاً برای مدل‌هایی به کار می‌رود که نام ایتالیایی دارند:

• گاریبالدی: به تعریف براون ریش پهن و گرد با کناره‌های کوتاه؛ ویکی‌پدیا می‌گوید حداکثر ۲۰ سانتی‌متر زیر چانه بلند می‌شود. برای صورت قلبی و لوزی.
• وردی: ریش کامل با طول متوسط و سبیل پرپشتی که نوکش رو به بالا پیچ می‌خورد. براون آن را برای صورت لوزی پیشنهاد می‌کند.

سبیل انگلیسی

سبیل انگلیسی به تعریف ویکی‌پدیا سبیلی پهن است که به دو طرف باریک می‌شود ولی بیشتر صاف می‌ماند. برای شکل دادن به نوک‌ها می‌توانید کمی واکس سبیل بزنید؛ ژیلت درباره‌ی سبیل هندل‌بار توصیه می‌کند واکس را کم و سبک بزنید تا چرب به نظر نرسد.

ریش چین‌استرپ

چین‌استرپ نوار باریکی از ریش روی خط فک است که خط ریش دو طرف را به چانه وصل می‌کند. براون آن را برای صورت گرد و کشیده پیشنهاد می‌کند، Wahl برای صورت کشیده، و فیلیپس برای صورت مربعی و لوزی که خط فک مشخص دارند. به گفته‌ی فیلیپس، کم‌زحمت نیست و اصلاح دقیق می‌خواهد.

چطور مدل ریش مناسب صورتم را انتخاب کنم؟

اول در آینه پهنای گونه، شکل چانه و طول صورتتان را ببینید، بعد از جدول زیر (برگرفته از Wahl و براون) استفاده کنید.

اگر ریشتان پراکنده یا تُنُک است، آکادمی درماتولوژی آمریکا (AAD) پیشنهاد می‌کند مدلی را انتخاب کنید که بتوانید جاهای کم‌پشت را کوتاه کنید یا بتراشید، یا بگذارید ریش بلندتر شود تا موهای بلند جاهای خالی را بپوشانند.

مراقبت از ریش؛ توصیه‌های متخصصان پوست

به گفته‌ی AAD، ریش سالم با پوست سالم شروع می‌شود. خلاصه‌ی توصیه‌های این انجمن:

1. شست‌وشوی روزانه: صورت و ریش را هر روز با شوینده‌ی ملایم و مناسب نوع پوستتان بشویید، با آب ولرم آبکشی کنید و با حوله‌ی تمیز خشک کنید.
2. مرطوب‌کردن، حتی برای پوست چرب: در مرحله‌ی ته‌ریش، مرطوب‌کننده با ضدآفتاب SPF ۳۰ یا بیشتر؛ برای ریش کامل، نرم‌کننده‌ی ریش برای پوست مستعد آکنه، روغن ریش برای پوست معمولی تا خشک و مرطوب‌کننده‌ی بدون عطر برای پوست حساس.
3. لایه‌برداری و شانه: اگر موی زیر پوست دارید، هفته‌ای یک یا دو بار لایه‌برداری کنید؛ ریش را وقتی خیس است شانه بزنید.
4. اصلاح: قبل از اصلاح روغن یا ژل بزنید. برای تراشیدن گردن، تیغ را هر ۵ تا ۷ بار عوض کنید، بعد از دوش اصلاح کنید، در جهت رشد مو بتراشید و تیغ را بعد از هر کشیدن آب بکشید.
5. دست نزدن: مدام دست کشیدن به ریش میکروب و آلودگی را به پوست می‌رساند.

برای شوره‌ی ریش، AAD شامپوی ضدشوره دست‌کم هفته‌ای یک بار را پیشنهاد می‌کند و برای جوش زیر ریش، نرم‌کننده‌ی غیرکومدوژن به‌جای روغن ریش. پیش از استفاده از ماینوکسیدیل با متخصص پوست مشورت کنید. اگر مشکل پوستی ادامه داشت یا برآمدگی‌ای دیدید که بزرگ می‌شود، خون‌ریزی می‌کند یا تغییر می‌کند، به متخصص پوست مراجعه کنید.

سؤال‌های پرتکرار

فرق ریش کله قندی و ریش هخامنشی چیست؟

ریش کله‌قندی کناره‌های کوتاه و نوک تیز زیر چانه دارد، اما ریش هخامنشی بلند، پر و فرخورده است. توصیف موزه‌ها از ریش پارسیان در نقش‌برجسته‌های تخت جمشید («فرخورده») با ریش هخامنشی جور است، نه با کله‌قندی.

بالبو با ون‌دایک چه فرقی دارد؟

هر دو ریش چانه و سبیل جدا دارند. ون‌دایک ریش نوک‌تیز چانه است، اما بالبو دور دهان را می‌گیرد و کمی روی خط فک ادامه پیدا می‌کند.

کم‌زحمت‌ترین مدل ریش کدام است؟

ته‌ریش و ریش کوتاه کامل کمترین زحمت را دارند. مدل‌هایی مثل چین‌استرپ، بالبو و استیلتو خط‌های دقیق دارند و باید مرتب اصلاح شوند.

چرا ریشم خارش دارد؟

به گفته‌ی AAD، مرطوب‌کردن پوست و موی ریش جلوی خشکی، پوسته‌ریزی و خارش را می‌گیرد. اگر خارش با شوره همراه است، شامپوی ضدشوره کمک می‌کند و اگر ادامه داشت، به متخصص پوست مراجعه کنید.

منابع

بازدید همه‌ی منابع: ۱۸ آبان ۱۴۰۵.

• Philips — Beard styles and what to call them.
• Philips — How to create the perfect stubble.
• Braun — The most popular beard styles for men.
• Wahl — Discover the best beard for your face shape.
• Gillette — Mustache styles.
• Wikipedia — List of facial hairstyles.
• American Academy of Dermatology — A dermatologist’s top tips for a healthy beard.
• American Academy of Dermatology — DIY treatment for 5 common beard problems.
• Brooklyn Museum — A Persian Guard.
• Worcester Art Museum — Relief of Spearmen.
• Museum of Fine Arts, Boston — Relief of Median courtier and tribute bearers.

یادداشت روش: این متن جایگزین نسخه‌ی قدیمی و بی‌منبع پست شده است. تعریف مدل‌ها و فرم صورت مناسب از راهنماهای فیلیپس، براون، Wahl و ژیلت و ویکی‌پدیا آمده و هر جا منابع فرق داشتند، هر دو نظر را آورده‌ایم. «کله‌قندی»، «عربی»، «ایتالیایی» و «هخامنشی» نام‌های بازاری‌اند و تعریف رسمی ندارند؛ نزدیک‌ترین مدل استاندارد را کنارشان نوشته‌ایم و درباره‌ی ریش در هنر هخامنشی فقط به توضیح موزه‌ها تکیه کرده‌ایم. توصیه‌های مراقبت از ریش خلاصه‌ی راهنمای آکادمی درماتولوژی آمریکاست و جای معاینه‌ی پزشک را نمی‌گیرد. تصویرها از نسخه‌ی قبلی پست مانده‌اند.