معنی کلمات نیایش فارسی هفتم + هم خانواده و مخالف

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم

نیایش، آخرین متن کتاب فارسی هفتم است و پس از همه‌ی فصل‌ها، در صفحه‌ی ۱۶۶ آمده است. این شعر از منظومه‌ی گل و نوروز سروده‌ی خواجوی کرمانی است. شاعر در این نیایش از خداوند می‌خواهد حال بدش را خوب کند، او را از درگاهش نراند، زبانی گویا و جانی جویا به او ببخشد و اگر از راه افتاده، دوباره به راه درست برگرداند. در بیت پایانی هم می‌گوید در هر رازی خدا را صدا می‌زند و در هر دانسته‌ای او را می‌شناسد.

چند نمونه از معنی واژه‌ها: بوم یعنی سرزمین و زادگاه، اسرار یعنی رازها و غفلت یعنی بی‌خبری و ناآگاهی. در ادامه، معنی همه‌ی واژه‌ها، معنی ساده‌ی بیت‌ها، هم‌خانواده‌ها، متضادها و آرایه‌های نیایش را می‌خوانید.

نیایش فارسی هفتم در یک نگاه

معنی کلمات نیایش فارسی هفتم

معنی ساده‌ی بیت‌ها

1. خدایا، تو را به ارزش و جایگاه انسان‌های نیکوکار سوگند می‌دهم که حال بد مرا خوب کنی.
2. ما را از درگاه خودت بی‌بهره برنگردان و مانند گنجشک‌هایی که از جایی رانده می‌شوند، ما را از این سرزمین دور نکن.
3. زبانی به من بده که از رازهای تو سخن بگوید و جانی بده که در جست‌وجوی دیدار تو باشد.
4. دلم را در آتش بی‌خبری و فراموشی نسوزان؛ بلکه جانم را با معنا و حقیقت مانند شمعی روشن کن.
5. اکنون وقت آن است که دستم را بگیری، چون اگر یاری‌ام نکنی، از دست رفته‌ام و نابود می‌شوم.
6. مرا از بندگانی که به تو نزدیک‌اند دور نکن؛ من راه را گم کرده‌ام، مرا به راه درست برگردان.
7. در هر رازی که می‌گویم، تو را صدا می‌زنم و در هر چیزی که می‌شناسم، تو را می‌بینم و می‌شناسم.

کلمات هم‌خانواده نیایش فارسی هفتم

مخالف (متضاد) کلمات نیایش فارسی هفتم

هم‌معنی (مترادف) کلمات نیایش فارسی هفتم

آرایه‌ها و نکته‌های ادبی نیایش فارسی هفتم

• تشبیه: در بیت دوم، شاعر خودش را به گنجشکی مانند می‌کند که نمی‌خواهد رانده شود.
• اضافه‌ی تشبیهی: «آتش غفلت» (غفلت به آتش مانند شده) و «شمع جان» (جان به شمع مانند شده).
• تضاد: «بد» و «نیک» در بیت اول، و «دور» و «نزدیک» در بیت ششم.
• کنایه: «دست گرفتن» کنایه از یاری کردن، «از دست رفتن» کنایه از نابود شدن و «از راه افتادن» کنایه از گمراه شدن است.
• تکرار: واژه‌ی «دست» در بیت پنجم و «راه» در بیت ششم تکرار شده و به شعر آهنگ داده است.

نکته‌های املایی نیایش فارسی هفتم

• خداوندا: «ا» پایانی نشانه‌ی ندا (صدا زدن) است و به واژه می‌چسبد.
• حق: با «ح» و «ق» نوشته می‌شود.
• احوال: با «ح» جیمی؛ جمع حال.
• محروم: با «ح» جیمی؛ هم‌خانواده‌ی حرام.
• درگاه: با «ه» پایانی نوشته می‌شود.
• اسرار: با «س»؛ جمع سرّ.
• مران و مکن: «مـ» نشانه‌ی نهی است و به فعل می‌چسبد.
• غفلت: با «غ» و «ت» کشیده؛ هم‌خانواده‌ی غافل.
• مسوزان: با «س» و «ز» نوشته می‌شود.
• برفروزان: با «ز» نوشته می‌شود؛ هم‌خانواده‌ی فروزان.
• کافتادم: در شعر، «که» و «افتادم» به هم چسبیده‌اند.
• نزدیکان: با «ز» نوشته می‌شود، نه «ذ».

سؤال‌های پرتکرار

نیایش فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟

نیایش پایان کتاب، دعایی شاعرانه است که در آن شاعر از خدا می‌خواهد حالش را خوب کند، او را از درگاهش دور نکند، از غفلت نجاتش دهد و به راه درست هدایتش کند.

پیام نیایش فارسی هفتم چیست؟

انسان در همه‌ی کارها به یاری خدا نیاز دارد؛ باید از بی‌خبری دوری کند و هدایت و روشنایی دل را از خداوند بخواهد.

معنی بوم در نیایش فارسی هفتم چیست؟

بوم در این شعر یعنی سرزمین و زادگاه. شاعر از خدا می‌خواهد او را مانند گنجشکی که از جایی رانده می‌شود، از سرزمین لطفش دور نکند.

شاعر نیایش فارسی هفتم کیست؟

این نیایش از خواجوی کرمانی و از منظومه‌ی گل و نوروز اوست.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.