اطلاعات عمومی

معنی کلمات درس هشتم فارسی هفتم (زندگی همین لحظه‌هاست) + هم خانواده

دانیال طاهری فر ۵ دقیقه مطالعه
میز چوبی مدرسه کنار پنجره با مداد رنگی و دفتر

در یک نگاه: معنی کلمات درس هشتم فارسی هفتم «زندگی همین لحظه‌هاست» و روان‌خوانی «سفرنامه‌ی اصفهان»، همراه کلمات هم‌خانواده، متضاد و مترادف، معنی ساده‌ی رباعی خیّام، آرایه‌ها و نکته‌های املایی.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم

درس هشتم فارسی هفتم، «زندگی همین لحظه‌هاست»، آخرین درس فصل سوم کتاب (سبک زندگی) است و متنی از عبّاس اقبال آشتیانی است که با تلخیص در کتاب آمده. نویسنده می‌گوید وقت از طلا هم گران‌بهاتر است، عمر واقعی را کارهای خوب و مفید می‌سازد نه شمار سال‌ها، و باید فرصت امروز را دریابیم؛ البته استراحت، هم‌نشینی با دوستان و تماشای زیبایی‌های طبیعت تلف کردن وقت نیست. پس از درس، روان‌خوانی «سفرنامه‌ی اصفهان» آمده است. برای نمونه در این درس «غفلت» یعنی بی‌خبری، «اثنا» یعنی میان و «مصاحبت» یعنی هم‌نشینی.

درس هشتم فارسی هفتم در یک نگاه

فصلنوع متننویسنده یا شاعرپیام اصلی درسبخش‌های همراه
فصل سوم: سبک زندگینثر (همراه یک رباعی از خیّام)عبّاس اقبال آشتیانی (با تلخیص)قدر وقت را بدانیم و فرصت امروز را با کار مفید و شاد کردن دیگران پر کنیمروان‌خوانی «سفرنامه‌ی اصفهان» (هوشنگ مرادی کرمانی، از قصه‌های مجید)

معنی کلمات درس هشتم فارسی هفتم (زندگی همین لحظه‌هاست)

ردیفکلمهمعنی
۱شتابعجله، تندی
۲تردیدشک، دودلی
۳گران‌بهاپرارزش، گران‌قیمت
۴صرفِ (وقت)خرج کردن و به کار بردن وقت
۵دقایقجمعِ دقیقه
۶تلفهدررفته، از دست رفته
۷قرنسده؛ صد سال
۸دل‌آزردهرنجیده و ناراحت
۹زیر و رو کردنکنایه از همه‌جا را با دقّت گشتن
۱۰شناسنامهسندی که نام و تاریخ تولد هر کس در آن نوشته شده است
۱۱تعیین کردنمشخص کردن
۱۲زیستنزندگی کردن
۱۳اثنامیان؛ «در اثنای سفر» یعنی در میانه‌ی سفر
۱۴عبور کردنگذشتن
۱۵سنگ مزارسنگی که روی گور می‌گذارند
۱۶حیرتسرگشتگی و شگفتی
۱۷حیاتزندگی؛ زنده بودن
۱۸قبورجمعِ قبر؛ گورها
۱۹حک شدنکنده و نوشته شدن روی سنگ یا فلز
۲۰تجاوز کردندر این درس: بیشتر شدن، فراتر رفتن
۲۱صفاپاکی و دلپذیری
۲۲گواراخوش‌گوار، دلچسب
۲۳حدّاکثربیشترین اندازه
۲۴اعظمبزرگ‌تر؛ «قسمت اعظم» یعنی بخش بزرگ‌تر
۲۵غفلتبی‌خبری، ناآگاهی
۲۶سپری شدنگذشتن و به پایان رسیدن
۲۷موفّقکامیاب، پیروز
۲۸دریافتندرک کردن؛ در این درس: غنیمت شمردن و از دست ندادن
۲۹افکندنانداختن؛ «امروز را به فردا افکندن» یعنی کار امروز را عقب انداختن
۳۰شایستهسزاوار، درست
۳۱دیدیروز
۳۲نامدهنیامده
۳۳بنیادپایه، اساس
۳۴بر باد کردنکنایه از هدر دادن و نابود کردن
۳۵خوش‌گذرانیوقت را فقط به تفریح و خوشی گذراندن
۳۶گره گشودنکنایه از حل کردن مشکل کسی
۳۷منها کردنکم کردن؛ بیرون آوردن
۳۸مقصودمنظور، هدف
۳۹دائماًهمیشه، پیوسته
۴۰اضطرابنگرانی، پریشانی
۴۱مصاحبتهم‌نشینی، هم‌صحبتی
۴۲اوقاتجمعِ وقت؛ زمان‌ها
۴۳اعجابشگفتی، تعجّب
۴۴عبرتپند گرفتن از رویدادها
۴۵غصّهاندوه، غم

کلمات هم‌خانواده درس هشتم

کلمههم‌خانواده‌ها
تردیدمردّد، ردّ
صرفمصرف، صرفه، تصرّف
تلفاتلاف، تلفات
حقیقیحقیقت، حقّ، تحقیق
عبورعابر، معبر، عبرت
حیاتحیوان، حیّ، احیا
حیرتحیران، متحیّر
قبورقبر، مقبره
اعظمعظیم، عظمت، معظّم
غفلتغافل، تغافل
موفّقتوفیق، موافق، وفق
مقصودقصد، قاصد، مقصد
مصاحبتصاحب، صحبت، اصحاب
اوقاتوقت، موقّت
تفریحفرح، مفرّح
تقسیمقسمت، قسم، مقسوم

مخالف (متضاد) کلمات درس هشتم

کلمهمخالف
امروزدیروز
گذشتهآینده
شتابدرنگ
گران‌بهاارزان، کم‌ارزش
طولانیکوتاه
حقیقیظاهری، غیرواقعی
زیبازشت
غفلتآگاهی، هشیاری
موفّقناکام، ناموفّق
اعظماصغر
حدّاکثرحدّاقل
مفیدبی‌فایده
شادیغم
گشودنبستن
اضطرابآرامش

هم‌معنی (مترادف) کلمات درس هشتم

کلمههم‌معنی
شتابعجله
تردیدشک، دودلی
گران‌بهاارزشمند
تلفهدر، تباه
قرنسده
زیستنزندگی کردن
اثنامیان، میانه
حیرتشگفتی، تعجّب
غفلتبی‌خبری
اضطرابنگرانی، پریشانی
مصاحبتهم‌نشینی
غصّهاندوه، غم

آرایه‌ها و نکته‌های ادبی درس هشتم

  • تشبیه: در جمله‌ی معروف «وقت طلاست» وقت به طلا مانند شده است؛ در سخنی که از نهج‌البلاغه در پایان درس آمده هم گذشتن فرصت‌ها به گذشتن ابرها تشبیه شده است.
  • کنایه: «دنیا را زیر و رو کردن» کنایه از جست‌وجوی بسیار است و «گره از کار دیگران گشودن» کنایه از حل کردن مشکل دیگران؛ در رباعی خیّام هم «عمر بر باد کردن» کنایه از هدر دادن عمر است.
  • تضاد: دیروز و فردا، گذشته و نیامده (در رباعی) و غم و شادی (در پایان درس) در برابر هم آمده‌اند.
  • آوردن حکایت و شعر در نثر: نویسنده برای اثرگذاری بیشتر، داستان کوتاه سفر اسکندر و یک رباعی از خیّام را در میان متن آورده است.

نکته‌های املایی درس هشتم

  • شتاب و تلف: هر دو با «ت» نوشته می‌شوند.
  • تردید: با «ت» و «د»؛ هم‌خانواده‌ی «مردّد».
  • صرف و دقایق: «صرف» با «ص»؛ «دقایق» با «ق» و «ی».
  • اثنا: با «ث»؛ به معنی میان.
  • مزار: با «ز».
  • حیرت و حیات: هر دو با «ح» و «ت»؛ «حیات» (زندگی) را با «حیاط» (فضای باز خانه) اشتباه نکنید.
  • قبور و حک: «قبور» با «ق»؛ «حک» با «ح» و «ک».
  • تجاوز: با «ج» و «ز».
  • اعظم و غفلت: «اعظم» با «ع» و «ظ»؛ «غفلت» با «غ».
  • اضطراب: با «ض» و «ط».
  • مصاحبت: با «ص» و «ح».
  • اعجاب، عبرت و غصّه: «اعجاب» و «عبرت» با «ع»؛ «غصّه» با «غ» و «ص» و تشدید.

معنی کلمات روان‌خوانی «سفرنامه‌ی اصفهان»

مجید، نوجوان کرمانی، با اکبرآقا که راننده‌ی کامیون است به اصفهان می‌رود و می‌خواهد سفرنامه بنویسد؛ اما کامیون در راه خراب می‌شود و او بیشتر وقتش را در تعمیرگاه می‌گذراند و بخش زیادی از سفرنامه را از روی کتاب جغرافی می‌نویسد.

ردیفکلمهمعنی
۱دل‌شورهنگرانی و بی‌قراری
۲آثار تاریخیبناها و یادگارهای کهن
۳صنایع دستیکالاهایی که با دست ساخته می‌شوند، مانند قالی
۴قلم‌زنیهنر کندن نقش و نگار روی فلز
۵پیچ‌وخمپیچ‌ها و خمیدگی‌های راه
۶سربالاییراهی که رو به بالا می‌رود
۷عمارتساختمان، بنا
۸ناشتاییصبحانه
۹بار و بندیلاسباب و وسایل سفر
۱۰عازمرهسپار؛ کسی که در حال رفتن است
۱۱حلال کردنبخشیدن و گذشتن از حق خود
۱۲تقدیمپیشکش کردن، هدیه دادن
۱۳شنریگ ریز
۱۴بیتوتهشب را در جایی به سر بردن
۱۵دَم‌دَمای سحرنزدیک صبح
۱۶کلافهبی‌حوصله و درمانده
۱۷قراضهکهنه و فرسوده
۱۸غلّاتدانه‌هایی مانند گندم و جو
۱۹رونقآبادانی و پیشرفت
۲۰علّافبیکار و معطّل

سؤال‌های پرتکرار

درس هشتم فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟

درباره‌ی ارزش وقت است. نویسنده با داستان کوتاهی از سفر اسکندر نشان می‌دهد که عمر واقعی همان زمانی است که در کار مفید و جست‌وجوی دانش می‌گذرد، و با رباعی خیّام یادآوری می‌کند که نه غصه‌ی دیروز را بخوریم و نه امروز را به امید فردا هدر دهیم.

پیام درس «زندگی همین لحظه‌هاست» چیست؟

قدر لحظه‌های امروز را بدانیم، کار امروز را به فردا نیندازیم و وقتمان را در کارهای مفید، شاد کردن دیگران و لذّت بردن از زیبایی‌های آفرینش بگذرانیم.

معنی رباعی خیّام در درس هشتم چیست؟

خیّام می‌گوید از روزی که گذشته یاد نکن و برای فردایی که هنوز نیامده بی‌تابی نکن؛ زندگی‌ات را بر پایه‌ی گذشته و آینده‌ی نیامده بنا نکن، بلکه اکنون را خوش و شاد باش و عمرت را هدر نده. درس توضیح می‌دهد که منظور از خوش بودن، شادی واقعی و شاد کردن دیگران است، نه خوش‌گذرانی بیهوده.

معنی «غفلت» و «اثنا» چیست؟

«غفلت» یعنی بی‌خبری و ناآگاهی؛ بیشتر عمر کسانی که قدر وقت را نمی‌دانند در غفلت می‌گذرد. «اثنا» یعنی میان؛ «در اثنای سفر» یعنی در میانه‌ی سفر.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.

چقدر این مقاله واستون مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا رایتون ثبت بشه

میانگین امتیازات 0 / 5. تعداد رای های شمرده شد: 0

اولین نفری باشید که به این مقاله رای میده!

دانیال طاهری فر

دانیال طاهری فر هستم، علاقه مند به حوزه های سئو، تکنولوژی و موسیقی. .

دیدگاه شما

نظرتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود.