آخرین بهروزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همهی درسها: معنی کلمات فارسی هفتم
درس یازدهم فارسی هفتم، آخرین درس فصل چهارم («نامها و یادها»)، چهار متن کوتاه دارد: «عهد و پیمان»، «عشق به مردم»، «رفتار بهشتی» و «گرمای محبت». سه متن نخست چند خاطره دربارهی محمدعلی رجایی (معلم و بعدها رئیسجمهور) را روایت میکند و متن چهارم داستانی از کودکی مصطفی چمران است. خاطرهی «عشق به مردم» از کیومرث صابری فومنی (گلآقا) نقل شده است.
چند نمونه از معنی واژهها: متواضع یعنی فروتن، خصلت یعنی خوی و ویژگی، و عابر یعنی رهگذر.
درس یازدهم فارسی هفتم در یک نگاه
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| فصل | فصل چهارم: نامها و یادها |
| نوع متن | نثر (خاطره و داستان کوتاه) |
| نویسنده | برای «عشق به مردم»: خاطرهای از کیومرث صابری فومنی؛ برای سه متن دیگر نام نویسنده در کتاب نیامده است. |
| پیام اصلی درس | وقتشناسی و نظم، وفا به قول، راستگویی و مهربانی با نیازمندان. |
| بخشهای همراه | ندارد؛ خود درس چهار متن کوتاه دارد. |
معنی کلمات درس یازدهم فارسی هفتم (عهد و پیمان، عشق به مردم، رفتار بهشتی، گرمای محبت)
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | عهد | قول، پیمان |
| ۲ | متواضع | فروتن؛ کسی که خودش را از دیگران برتر نمیداند |
| ۳ | صمیمی | یکرنگ و خودمانی |
| ۴ | منظّم | با نظم و ترتیب، باانضباط |
| ۵ | جدّی | کسی که کارش را دقیق و با حوصله انجام میدهد |
| ۶ | زنگ تفریح | فاصلهی استراحت میان کلاسها |
| ۷ | دانشآموختگی | پایان تحصیل، فارغالتحصیل شدن |
| ۸ | رشتهی دوستی | پیوند دوستی |
| ۹ | سال تحصیلی | دورهی یکسالهی درس در مدرسه |
| ۱۰ | در حدّ توان | تا جایی که میتوان |
| ۱۱ | پایبند | وفادار، کسی که به قولش عمل میکند |
| ۱۲ | غیبت کردن | پشت سر دیگران بد گفتن (غیبت به معنی حاضر نبودن هم هست) |
| ۱۳ | وفا کردن | به قول خود عمل کردن |
| ۱۴ | موظّف | کسی که کاری بر عهدهی اوست |
| ۱۵ | خیر و صلاح | خوبی و نیکی |
| ۱۶ | توصیه | سفارش |
| ۱۷ | تکالیف | جمع تکلیف؛ کارهایی که باید انجام داد |
| ۱۸ | رئیسجمهور وقت | رئیسجمهورِ آن زمان |
| ۱۹ | مطهّر | پاک، پاکیزه |
| ۲۰ | صحن | حیاط و میدان اطراف حرم |
| ۲۱ | موج جمعیت | انبوه مردم که مانند موج به این سو و آن سو میروند |
| ۲۲ | از جا کندن | کنایه از به زور جابهجا کردن |
| ۲۳ | زیر دست و پا ماندن | کنایه از گیر افتادن زیر پای جمعیت |
| ۲۴ | وضع | حالت، وضعیت |
| ۲۵ | نفسنفس زدن | تند و پشت سر هم نفس کشیدن |
| ۲۶ | به هم ریختن | از نظم افتادن، نامرتب شدن |
| ۲۷ | سر ساعت | درست در زمان تعیینشده |
| ۲۸ | معیّن | مشخص، تعیینشده |
| ۲۹ | خصلت | خوی، ویژگی اخلاقی |
| ۳۰ | خلوت | کمرفتوآمد، بیسروصدا |
| ۳۱ | مجبور | ناچار |
| ۳۲ | فرو بردن | داخل کردن |
| ۳۳ | هجوم | حمله، یورش |
| ۳۴ | در امان | در پناه، محفوظ |
| ۳۵ | یقه | قسمت دور گردن لباس |
| ۳۶ | تحمّل کردن | تاب آوردن، بردباری کردن |
| ۳۷ | ناله | صدای آه و درد |
| ۳۸ | کهنسال | پیر، سالخورده |
| ۳۹ | عابر | رهگذر |
| ۴۰ | زوزه | صدای کشیده و بلند؛ اینجا صدای باد |
| ۴۱ | مکث | درنگ، کمی ایستادن |
| ۴۲ | غلتیدن | چرخیدن و افتادن |
| ۴۳ | منتظر | چشمبهراه |
کلمات همخانواده درس یازدهم فارسی هفتم
| کلمه | همخانوادهها |
|---|---|
| عهد | تعهّد، متعهّد، معاهده |
| متواضع | تواضع، موضوع، وضع |
| صمیمی | صمیمیت |
| منظّم | نظم، ناظم، تنظیم، نظام |
| تفریح | فرح، مفرّح |
| قطع | قاطع، قطعه، مقطع |
| تحصیلی | تحصیل، حاصل، محصول، محصّل |
| غیبت | غایب، غیب |
| صلاح | مصلحت، اصلاح، صالح |
| مطهّر | طاهر، طهارت |
| جمعیت | جمع، جامعه، اجتماع |
| سالم | سلامت، سلام |
| سرعت | سریع، تسریع |
| هجوم | مهاجم، هجمه |
| تحمّل | حمل، حامل، محمول |
| شباهت | شبیه، تشبیه، مشابه |
مخالف (متضاد) کلمات درس یازدهم فارسی هفتم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| متواضع | مغرور، متکبّر |
| منظّم | نامنظّم، بینظم |
| وفا | بیوفایی، پیمانشکنی |
| دیر | زود |
| دروغ | راست |
| خیر | شرّ |
| خلوت | شلوغ |
| سرد | گرم |
| ضعیف | قوی |
| پیرمرد | جوان |
| فقیر | ثروتمند |
| نیازمند | بینیاز |
| خوشحال | ناراحت، غمگین |
| بسته | باز |
| خسته | سرحال |
هممعنی (مترادف) کلمات درس یازدهم فارسی هفتم
| کلمه | هممعنی |
|---|---|
| عهد | پیمان، قول |
| متواضع | فروتن |
| توصیه | سفارش |
| خصلت | خوی، ویژگی |
| مجبور | ناچار |
| هجوم | یورش، حمله |
| عابر | رهگذر |
| کهنسال | سالخورده |
| مکث | درنگ |
| تحمّل | بردباری، شکیبایی |
| مطهّر | پاک |
آرایهها و نکتههای ادبی درس یازدهم فارسی هفتم
- رشتهی دوستی: اضافهی تشبیهی؛ دوستی به رشتهای مانند شده که میتواند پیوند دهد یا بریده شود.
- موج جمعیت: اضافهی تشبیهی؛ حرکت انبوه مردم به موج مانند شده است.
- زیر دست و پا ماندن: کنایه از گیر افتادن در میان جمعیت.
- صدایی که به ناله شباهت داشت: تشبیه.
- زوزهی باد: تشخیص (استعاره)؛ برای باد صدایی مانند صدای جانوران آورده شده است.
- برق خوشحالی در چهره: اضافهی تشبیهی؛ شادی به برق مانند شده است.
نکتههای املایی درس یازدهم فارسی هفتم
- متواضع: با «ض».
- منظّم: با «ظ».
- تحصیلی: با «ح» و «ص».
- غیبت: با «غ».
- موظّف: با «ظ».
- صلاح (نیکی) با «ص»؛ با «سلاح» به معنی ابزار جنگ اشتباه نشود.
- توصیه: با «ص».
- مطهّر: با «ط» و «ه».
- خصلت: با «ص».
- تحمّل: با «ح».
- عابر: با «ع».
- مکث: با «ث».
سؤالهای پرتکرار
درس یازدهم فارسی هفتم دربارهی چیست؟
این درس چند خاطره دربارهی محمدعلی رجایی و یک داستان از کودکی مصطفی چمران را روایت میکند.
پیام درس یازدهم فارسی هفتم چیست؟
وقتشناس و منظم باشیم، به قولی که میدهیم وفا کنیم، راست بگوییم و از بدگویی پشت سر دیگران دوری کنیم، و حتی وقتی خودمان چیز زیادی نداریم، به نیازمندان کمک کنیم.
معنی «متواضع» و «خصلت» چیست؟
«متواضع» یعنی فروتن؛ کسی که خودش را برتر از دیگران نمیداند. «خصلت» یعنی خوی و ویژگی اخلاقی.
معنی «مکث» و «عابر» در درس یازدهم چیست؟
«مکث» یعنی درنگ و کمی ایستادن، و «عابر» یعنی رهگذر؛ کسی که از کوچه یا خیابان میگذرد.
یادداشت روش: فهرست واژهها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنیها با واژهنامهی پایان کتاب وارسی شد؛ معنیها را تحریریهی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.



دیدگاه شما