آخرین بهروزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همهی درسها: معنی کلمات فارسی هفتم
درس چهارم فارسی هفتم با نام «با بهاری که میرسد از راه، زیبایی شکفتن» آخرین درس فصل دوم کتاب (شکفتن) است و دو بخش دارد: یک شعر کوتاه از محمدجواد محبّت دربارهی رسیدن بهار، و یک متن نثر با عنوان «زیبایی شکفتن» دربارهی دورهی نوجوانی. شعر، نوجوان را دعوت میکند که همراه طبیعت تازه و شاداب شود؛ متن نثر هم میگوید نوجوانی دورهی رشد، کنجکاوی و استقلال است و با دوست خوب، کتاب خوب و فکر کردن میتوان آن را زیباتر کرد. در این صفحه معنی واژههای هر دو بخش را آوردهایم؛ برای نمونه «تبسّم» یعنی لبخند، «بصیرت» یعنی آگاهی و بینش و «کیمیا» در این درس یعنی چیزی بسیار ارزشمند و کمیاب.
درس چهارم فارسی هفتم در یک نگاه
| فصل | نوع متن | نویسنده یا شاعر | پیام اصلی درس | بخشهای همراه |
|---|---|---|---|---|
| فصل دوم: شکفتن | شعر (بخش اول) + نثر («زیبایی شکفتن») | محمدجواد محبّت (شاعر بخش شعر) | نوجوانی دورهی شکفتن است؛ با دوست خوب، کتاب خوب و اندیشه از آن بهره ببریم | ندارد |
معنی کلمات درس چهارم فارسی هفتم (زیبایی شکفتن)
واژهها به ترتیب آمدن در درس است؛ نخست واژههای شعر و سپس واژههای متن «زیبایی شکفتن».
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | تبسّم | لبخند |
| ۲ | دلسردی | ناامیدی و بیعلاقگی به کار و زندگی |
| ۳ | نسیم | باد ملایم و خنک |
| ۴ | جوانه | برگ یا شاخهی کوچک و تازهای که تازه از گیاه بیرون زده است |
| ۵ | وا شد | باز شد |
| ۶ | شکوفه | گل درختان (بهویژه درختان میوه) پیش از آنکه میوه بدهند |
| ۷ | معنا شد | معنی پیدا کرد؛ آشکار و فهمیده شد |
| ۸ | چشمهسار | جایی که چشمههای فراوان دارد |
| ۹ | جاری | روان، در حال حرکت (مانند آب) |
| ۱۰ | شکفتن | باز شدن گل؛ در این درس: رشد کردن و شاداب شدن |
| ۱۱ | راز گفتن | حرف دل را آهسته و پنهانی گفتن؛ در اینجا: گفتوگوی صمیمی با خدا |
| ۱۲ | شور و شوق | هیجان و علاقهی فراوان |
| ۱۳ | شکوفایی | رشد کردن، به بار نشستن و آشکار شدن استعدادها |
| ۱۴ | حسرت | افسوس و دریغ برای چیزی که از دست رفته است |
| ۱۵ | انتقال | جابهجا شدن؛ گذشتن از یک دوره یا حالت به دورهی دیگر |
| ۱۶ | فراز و فرود | بالا و پایین؛ کنایه از خوشیها و سختیها |
| ۱۷ | وابستگی | تکیه داشتن به دیگران برای انجام کارها |
| ۱۸ | استقلال | کارها را به اختیار خود انجام دادن و وابسته نبودن |
| ۱۹ | رؤیا | خواب؛ خیال و آرزوی شیرین |
| ۲۰ | کمحوصلگی | بیصبری؛ زود خسته و کلافه شدن |
| ۲۱ | دلخوری | رنجش؛ ناراحتی از رفتار کسی |
| ۲۲ | بیهوده | بیفایده، بیدلیل |
| ۲۳ | باصفا | پاک، روشن و دلانگیز |
| ۲۴ | زلال | صاف، شفاف و پاکیزه |
| ۲۵ | گوارا | خوشمزه و دلچسب (بیشتر برای آب و نوشیدنی) |
| ۲۶ | گلآلود | آمیخته با گل؛ تیره و ناصاف |
| ۲۷ | شخصیّت | مجموعهی ویژگیهای اخلاقی و رفتاری هر کس |
| ۲۸ | پسندیده | خوب و درخور پسند |
| ۲۹ | نشاط | شادی و سرزندگی |
| ۳۰ | کیمیا | مادهای خیالی که میگفتند مس را به طلا تبدیل میکند؛ در این درس: چیز بسیار ارزشمند و کمیاب |
| ۳۱ | استقلالطلبی | میل به مستقل بودن و روی پای خود ایستادن |
| ۳۲ | کنجکاوی | میل به دانستن و سر درآوردن از چیزها |
| ۳۳ | جلوه | نمود؛ آشکار شدن و خود را نشان دادن |
| ۳۴ | علایق | جمعِ علاقه؛ دلبستگیها و چیزهایی که دوستشان داریم |
| ۳۵ | رمز | نشانه یا معنای پنهان؛ راز |
| ۳۶ | آفرینش | خلقت؛ پدید آمدن جهان و موجودات |
| ۳۷ | سرشار | پر، لبریز |
| ۳۸ | اندرز | پند، نصیحت |
| ۳۹ | چالاکی | چابکی؛ تند و زرنگ بودن در کار |
| ۴۰ | تأمّل | درنگ کردن و اندیشیدن دربارهی چیزی |
| ۴۱ | بصیرت | آگاهی و بینش؛ درست دیدن و درست فهمیدن |
| ۴۲ | آراستگی | مرتّب و زیبا بودن ظاهر |
| ۴۳ | پرشکوه | باعظمت، باشکوه |
| ۴۴ | تصاویر | جمعِ تصویر؛ عکسها و نقشها |
معنی سادهی بیتها
بازگردانی سادهی چهار بیت شعر «با بهاری که میرسد از راه» به نثر:
- آسمان روشن و گرم و پر از زندگی شد؛ گویی لبخند زد. هر سرما و ناامیدیای که بود، آرامآرام رفت و از چشم پنهان شد.
- با نسیمی که زندگی را با خود میآورد، جوانهها دوباره چشم باز کردند؛ شکوفهای روی درخت خندید و بهار در دفتر طبیعت معنا پیدا کرد.
- شاعر به نوجوان میگوید: همراه بهاری که از راه میرسد، تو هم سرسبز و تازه و بهاری شو؛ مانند شاخهی گل جوانه بزن و مانند چشمه روان و پرجنبوجوش باش.
- زندگی به تو لبخند میزند و امروز زمان شکفتن و رشد توست؛ و بهتر از هر چیزی در دنیا، این است که امروز با خدا حرف دل بزنی.
کلمات همخانواده درس چهارم
| کلمه | همخانوادهها |
|---|---|
| تبسّم | متبسّم، بسّام |
| انتقال | نقل، منتقل، ناقل |
| استقلال | مستقل، استقلالطلب |
| حسرت | تحسّر، متحسّر |
| شخصیّت | شخص، اشخاص، شخصی |
| لذّت | لذیذ، لذّات |
| طبیعت | طبع، طبیعی، مطبوع |
| علایق | علاقه، تعلّق، متعلّق |
| مطالب | مطلب، طالب، مطلوب |
| تأمّل | اَمَل، آمال، مأمول |
| تفکّر | فکر، افکار، متفکّر |
| بصیرت | بصر، بصیر، مُبصِر |
| تصاویر | تصویر، صورت، مصوّر |
| محبّت | حُبّ، محبوب، حبیب |
مخالف (متضاد) کلمات درس چهارم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| روشن | تاریک |
| گرم | سرد |
| تبسّم | اخم |
| دلسردی | دلگرمی |
| فراز | فرود |
| وابستگی | استقلال |
| کودکی | بزرگسالی |
| زشت | زیبا |
| پسندیده | ناپسند |
| درست | نادرست |
| امیدواری | ناامیدی |
| ناآرام | آرام |
| زلال | گلآلود |
| جاری | ایستا |
هممعنی (مترادف) کلمات درس چهارم
| کلمه | هممعنی |
|---|---|
| تبسّم | لبخند |
| حسرت | افسوس، دریغ |
| رؤیا | خواب، خیال |
| بیهوده | بیفایده |
| زلال | صاف، شفاف |
| نشاط | شادی، سرزندگی |
| علایق | دلبستگیها |
| رمز | راز |
| سرشار | لبریز، پر |
| اندرز | پند، نصیحت |
| تأمّل | اندیشه، درنگ |
| بصیرت | بینش، آگاهی |
آرایهها و نکتههای ادبی درس چهارم
- تشخیص (جانبخشی): در شعر، لبخند زدن به آسمان، خندیدن به شکوفه و لبخند زدن به زندگی نسبت داده شده است؛ یعنی کارهای انسان به طبیعت داده شده.
- تشبیه: شاعر نوجوان را به شاخهی گلی که جوانه میزند و به چشمهساری روان مانند میکند. در بخش نثر هم نوجوانی به رؤیا و دوست خوب به کیمیا تشبیه شده است.
- مراعات نظیر: بهار، نسیم، جوانه، شکوفه، شاخهی گل و چشمهسار همه از یک مجموعه (طبیعت بهاری) هستند.
- کنایه: «فراز و فرود» کنایه از خوشیها و سختیهای نوجوانی است و گلآلود کردنِ زلالِ زندگی کنایه از تلخ کردن و خراب کردن شادیهای آن.
- تضاد: واژههایی مانند وابستگی و استقلال، فراز و فرود، زشت و زیبا و گرما و سرما در کنار هم آمدهاند.
نکتههای املایی درس چهارم
- تبسّم: با «س» و تشدید روی آن.
- حسرت: با «ح» و «س»؛ مثل «حسرت خوردن».
- تقریباً: با «ق» و تنوینِ روی الف.
- استقلال: با «ق»؛ همخانوادهی «مستقل».
- رؤیا: همزه روی «و» نوشته میشود.
- کمحوصلگی: «حوصله» با «ح» و «ص» است.
- لذّت: با «ذ» و تشدید؛ همخانوادهی «لذیذ».
- زلال: با «ز» نوشته میشود.
- شخصیّت: با «ص» و تشدید روی «ی».
- علایق: به دو شکل «علایق» و «علائق» نوشته میشود و هر دو درست است.
- تأمّل و تفکّر: در «تأمّل» همزه روی الف است؛ هر دو واژه تشدید دارند.
- بصیرت و طبیعت: «بصیرت» با «ص» و «طبیعت» با «ط» نوشته میشود.
سؤالهای پرتکرار
درس چهارم فارسی هفتم دربارهی چیست؟
دربارهی شکفتن است: شعر آن رسیدن بهار و تازه شدن طبیعت را نشان میدهد و نوجوان را به شادابی دعوت میکند، و متن «زیبایی شکفتن» دورهی نوجوانی را دورهی گذر از کودکی به بزرگسالی، پر از شور، کنجکاوی و میل به استقلال معرفی میکند.
پیام درس چهارم فارسی هفتم چیست؟
نوجوانی فرصتی کوتاه و ارزشمند است؛ اگر آن را با دوستان خوب، کتاب خوب، فکر کردن و یاد خدا همراه کنیم، مانند گل در بهار میشکفیم و رشد میکنیم.
معنی «کیمیا» در درس زیبایی شکفتن چیست؟
کیمیا در قدیم به مادهای خیالی میگفتند که مس را طلا میکند. وقتی در درس دوست خوب به کیمیا مانند شده، یعنی دوست خوب بسیار کمیاب و ارزشمند است و میتواند ما را بهتر کند.
این شعر سرودهی محمدجواد محبّت است که نامش در پایان شعر در کتاب آمده است.
یادداشت روش: فهرست واژهها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنیها با واژهنامهی پایان کتاب وارسی شد؛ معنیها را تحریریهی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.





دیدگاه شما