آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم
درس نهم فارسی هفتم دو بخش دارد: «نصیحت امام» و «شوق خواندن». این درس نخستین درس فصل چهارم کتاب با نام «نام‌ها و یادها» است. بخش اول، نامه‌ی کوتاه امام خمینی در پاسخ به نامه‌ی دانش‌آموزان یک مدرسه‌ی دخترانه است. بخش دوم را محمد ناصری نوشته (از کتاب «علامه جعفری»، با کاهش و اندک تغییر) و کودکی و نوجوانی محمدتقی جعفری را روایت می‌کند؛ کودکی که طبیعت را دوست داشت، از آزار پرندگان بیزار بود و برای درس خواندن به یکی از مدرسه‌های قدیمی قم رفت.
چند نمونه از معنی واژه‌های این درس: محتاج یعنی نیازمند، تنفّر یعنی بیزاری و حجره یعنی اتاق کوچک.
درس نهم فارسی هفتم در یک نگاه
| ویژگی | توضیح |
|---|---|
| فصل | فصل چهارم: نام‌ها و یادها |
| نوع متن | نثر (یک نامه و یک زندگی‌نامه‌ی کوتاه) |
| نویسنده | بخش اول: نامه‌ی امام خمینی؛ بخش دوم: محمد ناصری |
| پیام اصلی درس | قدر درس و یادگیری را بدانیم، به پدر و مادر و معلم احترام بگذاریم و با طبیعت و جانداران مهربان باشیم. |
| بخش‌های همراه | ندارد؛ خود درس دو بخش «نصیحت امام» و «شوق خواندن» دارد. |
معنی کلمات درس نهم فارسی هفتم (نصیحت امام، شوق خواندن)
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | نصیحت‌آمیز | همراه با پند و اندرز |
| ۲ | نصیحت | پند، اندرز؛ سخنی که راه درست را نشان می‌دهد |
| ۳ | ترک کردن | رها کردن، کنار گذاشتن |
| ۴ | باسمه تعالی | به نام خداوند بلندمرتبه؛ عبارتی که در آغاز نامه می‌نویسند |
| ۵ | محبّت‌آمیز | همراه با مهربانی و دوستی |
| ۶ | قرائت | خواندن |
| ۷ | محتاج | نیازمند |
| ۸ | نشاط | شادابی و سرزندگی |
| ۹ | خرّمی | شادی و تازگی |
| ۱۰ | وظایف | جمع وظیفه؛ کارهایی که انجامشان بر عهده‌ی ماست |
| ۱۱ | اطاعت | فرمان‌برداری، پذیرفتن سخن کسی و عمل به آن |
| ۱۲ | غنیمت شمردن | قدر چیزی را دانستن و از آن بهره بردن |
| ۱۳ | سعادت | خوشبختی |
| ۱۴ | ترقّی | پیشرفت |
| ۱۵ | نور چشمان | کنایه از فرزندان عزیز |
| ۱۶ | علّامه | بسیار دانا؛ عنوانی که به برخی دانشمندان دینی می‌دهند |
| ۱۷ | کنجکاو | کسی که دوست دارد چیزهای تازه را بفهمد و کشف کند |
| ۱۸ | دامن طبیعت | دلِ طبیعت؛ میان دشت و کوه و باغ |
| ۱۹ | خیره شدن | مدتی بی‌حرکت به چیزی چشم دوختن |
| ۲۰ | تخته‌سنگ | سنگ بزرگ و پهن |
| ۲۱ | درهم آمیختن | با هم مخلوط شدن |
| ۲۲ | گوش سپردن | با دقت گوش دادن |
| ۲۳ | صید | شکار |
| ۲۴ | بیزاری | نفرت، دل‌زدگی |
| ۲۵ | تنفّر | بیزاری، نفرت داشتن |
| ۲۶ | حیاط | فضای باز داخل خانه یا مدرسه |
| ۲۷ | هیجان | شور و جوش |
| ۲۸ | شیفته | عاشق، دلداده |
| ۲۹ | خشونت | تندی و درشتی در رفتار |
| ۳۰ | گشت و گذار | گردش و تفریح |
| ۳۱ | صحرا | دشت پهناور |
| ۳۲ | به وجد آمدن | بسیار شاد و سرشار از شوق شدن |
| ۳۳ | ضریح | اتاقک مشبّک چوبی یا فلزی که روی آرامگاه امام یا امام‌زاده می‌گذارند |
| ۳۴ | اخلاص | پاک‌دلی و یک‌رنگی |
| ۳۵ | همّت | اراده و تلاش |
| ۳۶ | عطا کردن | بخشیدن |
| ۳۷ | کسالت | بیماری، ناخوشی |
| ۳۸ | عطش | تشنگی زیاد؛ در این درس یعنی اشتیاق فراوان |
| ۳۹ | حجره | اتاق کوچک؛ در مدرسه‌های قدیمی، اتاق محل زندگی و درس طلبه‌ها |
| ۴۰ | نصیب شدن | به‌عنوان بهره به کسی رسیدن |
| ۴۱ | گلیم | نوعی فرش نازک و دست‌بافت |
کلمات هم‌خانواده درس نهم فارسی هفتم
| کلمه | هم‌خانواده‌ها |
|---|---|
| نصیحت | ناصح، نصایح |
| اشاره | مُشار، اشارات |
| محبّت | محبوب، حبیب، احباب |
| قرائت | قاری، قرآن |
| محتاج | حاجت، احتیاج، حوائج |
| وظایف | وظیفه، موظّف |
| اطاعت | مطیع، طاعت |
| خدمت | خادم، مخدوم، خدمات |
| احترام | محترم، حرمت، حرم |
| علم | عالم، معلّم، علوم، تعلیم |
| عجیب | تعجّب، عجایب |
| تنفّر | نفرت، متنفّر |
| حضور | حاضر، محضر، احضار |
| مسائل | مسئله، سؤال، سائل |
| مطالعه | اطّلاع، طلوع، مطّلع |
| اخلاص | خالص، مخلص، خلوص |
مخالف (متضاد) کلمات درس نهم فارسی هفتم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| نشاط | کسالت، افسردگی |
| خرّمی | اندوه، پژمردگی |
| اطاعت | نافرمانی |
| احترام | بی‌احترامی |
| راضی | ناراضی، ناخشنود |
| مفید | زیان‌بار، بی‌فایده |
| سلامت | بیماری |
| ترقّی | پسرفت |
| طولانی | کوتاه |
| تلخ | شیرین |
| تنفّر | علاقه، محبّت |
| خشونت | نرمی، مهربانی |
| زیبا | زشت |
| آرام | ناآرام |
| کهنه | نو |
| نگران | آسوده‌خاطر |
هم‌معنی (مترادف) کلمات درس نهم فارسی هفتم
| کلمه | هم‌معنی |
|---|---|
| نصیحت | پند، اندرز |
| محتاج | نیازمند |
| قرائت | خواندن |
| نشاط | شادابی، سرزندگی |
| اطاعت | فرمان‌برداری |
| سعادت | خوشبختی |
| ترقّی | پیشرفت |
| صید | شکار |
| تنفّر | بیزاری |
| شیفته | دلداده، عاشق |
| کسالت | بیماری |
| عطش | تشنگی |
آرایه‌ها و نکته‌های ادبی درس نهم فارسی هفتم
- دامن طبیعت: تشخیص (استعاره)؛ طبیعت مانند انسانی دانسته شده که دامن دارد.
- عطش مطالعه: اضافه‌ی تشبیهی؛ میل به خواندن به تشنگی مانند شده است.
- نور چشمان در پایان نامه: کنایه از فرزندان عزیز.
- گوش سپردن به صدای پرندگان: کنایه از با دقت گوش دادن.
- حجره‌ای که «از همه‌ی دنیا بزرگ‌تر بود»: اغراق؛ یعنی آن اتاق کوچک برای او بسیار ارزشمند بود.
نکته‌های املایی درس نهم فارسی هفتم
- نصیحت: با «ص» و «ح».
- محتاج: با «ح».
- قرائت: همزه روی کرسی «ئ» نوشته می‌شود.
- اطاعت: با «ط» و «ع».
- غنیمت: با «غ».
- ترقّی: با «ق» (تشدید دارد).
- حیاط (محوطه‌ی خانه و مدرسه) با «ط»؛ با «حیات» به معنی زندگی اشتباه نشود.
- صید و صحرا: هر دو با «ص».
- خشونت و تنفّر: به جای «ث» و «ف» دقت کنید.
- ضریح: با «ض» و «ح».
- اخلاص و عطش: «ص» در اخلاص و «ط» در عطش.
- حجره و کسالت: «ح» در حجره و «س» در کسالت.
سؤال‌های پرتکرار
درس نهم فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟
بخش اول درس، نامه‌ی امام خمینی در پاسخ به نامه‌ی دانش‌آموزان یک مدرسه است و بخش دوم، «شوق خواندن»، کودکی و نوجوانی محمدتقی جعفری و علاقه‌ی او به طبیعت و درس خواندن را روایت می‌کند.
پیام درس نهم فارسی هفتم چیست؟
درس خواندن با شادابی، احترام به پدر و مادر و معلم، مهربانی با جانداران و پشتکار در یادگیری؛ این‌ها پیام‌های اخلاقی کلی این درس‌اند.
معنی «تنفّر» و «شیفته» در درس نهم چیست؟
«تنفّر» یعنی بیزاری و نفرت داشتن، و «شیفته» یعنی عاشق و دلداده؛ در درس، «شیفته‌ی طبیعت» یعنی کسی که طبیعت را بسیار دوست دارد.
«حجره» یعنی چه؟
حجره یعنی اتاق کوچک. در مدرسه‌های قدیمی علوم دینی، هر طلبه در یک حجره زندگی و درس می‌خواند.
یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.
دیدگاه شما