اطلاعات عمومی

معنی کلمات درس دوم فارسی هفتم (چشمه معرفت) + هم خانواده و مخالف

دانیال طاهری فر ۵ دقیقه مطالعه
میز چوبی مدرسه کنار پنجره با مداد رنگی و دفتر

در یک نگاه: معنی کلمات درس دوم فارسی هفتم «چشمه‌ی معرفت»: معنی ۴۵ واژه مثل معرفت، زلال و اعجاز، هم‌خانواده و مخالف، مترادف، آرایه‌ها، نکته‌های املایی و معنی واژه‌های روان‌خوانی کژال.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم

درس دوم فارسی هفتم با نام «چشمه‌ی معرفت» در فصل اول کتاب (زیبایی آفرینش) آمده و متنی به نثر است که کتاب آن را با اندکی کوتاه‌سازی از کتاب «کویر» نوشته‌ی دکتر علی شریعتی آورده است. نویسنده از روزهای نوجوانی‌اش می‌گوید که برای شناختن طبیعت به روستا رفت، کنار جوی آب نشست و زیبایی آب و درخت و سبزه را با همه‌ی وجود حس کرد. او طبیعت را کلاسی می‌بیند که در آن می‌شود عظمت آفریدگار را شناخت. بعد از این درس، روان‌خوانی «کَژال» آمده است.

چند نمونه از معنی واژه‌ها: معرفت یعنی شناخت، زلال یعنی صاف و گوارا و اعجاز یعنی کار شگفت‌انگیز و معجزه‌آسا. در ادامه، جدول کامل واژه‌ها، هم‌خانواده‌ها، متضادها، مترادف‌ها و واژه‌های روان‌خوانی را می‌خوانید.

درس دوم فارسی هفتم در یک نگاه

فصلنوع متننویسنده یا شاعرپیام اصلی درسبخش‌های همراه
فصل اول: زیبایی آفرینشنثر (با یک بیت از سعدی در پایان)دکتر علی شریعتی (از کتاب کویر، با اندکی تلخیص)طبیعت کلاس بزرگی است؛ با نگاه دقیق به آن می‌توان آفریدگار را بهتر شناخت.روان‌خوانی «کَژال» نوشته‌ی طاهره ایبُد

معنی کلمات درس دوم فارسی هفتم (چشمه‌ی معرفت)

ردیفکلمهمعنی
۱معرفتشناخت، آگاهی
۲کنجکاویمیل زیاد به دانستن و جست‌وجو
۳خستگی‌ناپذیرکسی یا چیزی که خسته نمی‌شود
۴فراگرفتنیاد گرفتن، آموختن
۵سری زدنکوتاه به جایی رفتن و دیدن آن
۶کنجکاوانهبا کنجکاوی، جست‌وجوگرانه
۷غرقفرورفته؛ سرگرم و محو چیزی
۸هیجانشور، جوش و خروش درونی
۹زلالصاف، شفاف و گوارا
۱۰گواراخوش‌مزه و دلچسب (برای آب و نوشیدنی)
۱۱جوشیدنبیرون زدن آب از زمین؛ فوران کردن
۱۲یقینباور قطعی، اطمینان کامل
۱۳شگفتعجیب و حیرت‌انگیز
۱۴عظمتبزرگی، شکوه
۱۵جلالبزرگی و شکوه
۱۶جاذبهکشش، نیروی جذب‌کننده
۱۷خالقآفریننده، آفریدگار
۱۸لمس کردنبا دست حس کردن؛ به‌خوبی درک کردن
۱۹شکوهبزرگی، جلال، باشکوهی
۲۰اعجازکار شگفت و عجیب؛ معجزه
۲۱خلقتآفرینش
۲۲نوازشدست کشیدن از روی مهربانی
۲۳لطیفنرم، نازک و دلنشین
۲۴مذابذوب‌شده، گداخته؛ در اینجا وصفی برای آب روان
۲۵تازه‌نفسپرانرژی، خسته‌نشده
۲۶استوارمحکم، پابرجا
۲۷شتابانبا عجله، تند
۲۸کشتزارزمین کشاورزی، مزرعه
۲۹پژمردهخشکیده و بی‌طراوت
۳۰سیرابآب‌خورده، کسی که تشنگی‌اش برطرف شده
۳۱صحرادر این درس: دشت سرسبز و پهناور (امروزه به معنی بیابان هم هست)
۳۲برافراشتنبالا بردن، بلند کردن
۳۳پرنشاطشاداب و سرزنده
۳۴آمین«چنین باد»؛ واژه‌ای که پس از دعا می‌گویند
۳۵خشنودیرضایت، شادمانی
۳۶دیرینهقدیمی، کهن
۳۷خویشاوندفامیل، نزدیک و هم‌خون
۳۸باریبه هر حال، خلاصه
۳۹آداب‌دانکسی که رسم و رفتار درست را می‌داند؛ مؤدب
۴۰حق‌شناسیقدردانی، سپاس‌گزاری
۴۱وداعخداحافظی
۴۲سرشارلبریز، پر
۴۳معصومپاک و بی‌گناه
۴۴زمزمه کردنآهسته و زیر لب چیزی خواندن یا گفتن
۴۵کردگارآفریننده، خداوند

کلمات هم‌خانواده درس دوم فارسی هفتم

کلمههم‌خانواده‌ها
معرفتعارف، معروف، معارف، تعریف
طبیعتطبع، طبیعی، مطبوع
هیجانمهیّج، تهییج
جلالجلیل، مجلّل، جلالت
جاذبهجذب، جذّاب، مجذوب
خالقخلق، خلقت، مخلوق، خلایق
لطیفلطف، الطاف، ملاطفت
احساسحس، حساس، محسوس
یقینیقینی، متیقّن
حق (حق‌شناسی)حقیقت، حقوق، تحقیق، محقق
ادبادیب، ادبیات، آداب
احترامحرمت، محترم، حرم
وداعتودیع، ودیعه
صفاصاف، مصفّا

مخالف (متضاد) کلمات درس دوم فارسی هفتم

کلمهمخالف
نوجوانیپیری
خستگیآسودگی، تازه‌نفسی
تشنهسیراب
زلالگل‌آلود، تیره
سردگرم
دانایینادانی
یقینشک، تردید
زیباییزشتی
لطیفزبر، خشن
خشکتر، خیس
پژمردهشاداب، باطراوت
مردهزنده
شتابانآهسته
ناپدیدپدیدار، آشکار
خالقمخلوق

هم‌معنی (مترادف) کلمات درس دوم فارسی هفتم

کلمههم‌معنی
معرفتشناخت
زلالصاف
عظمتبزرگی
شکوهجلال
خالقآفریدگار، کردگار
خلقتآفرینش
شتابانتند، باعجله
پژمردهافسرده، خشکیده
دیرینهکهن، قدیمی
وداعخداحافظی
سرشارلبریز
خشنودیرضایت

آرایه‌ها و نکته‌های ادبی درس دوم فارسی هفتم

  • اضافه‌ی تشبیهی: در «چشمه‌ی معرفت» شناخت به چشمه مانند شده و در «کلاس طبیعت» طبیعت به کلاس.
  • تشخیص (جان‌بخشی): درختان دست به دعا برمی‌دارند، بوته‌ها در گوش نسیم آمین می‌گویند و آب، جوان و نیرومند و امیدوار توصیف شده است.
  • تشبیه: نویسنده صحرا و نسیم را به مادری مهربان مانند می‌کند که به فرزندانش ادب می‌آموزد.
  • مراعات نظیر: چشمه، جوی، آب، مزرعه و باغ؛ و نیز درخت، شاخه، ساقه، نهال و بوته.
  • تشبیه در بیت سعدی: در بیت پایانی، هر برگ درخت به دفتری برای شناخت آفریدگار مانند شده است.

نکته‌های املایی درس دوم فارسی هفتم

  • معرفت: با «ع» و «ت» کشیده؛ هم‌خانواده‌ی عارف.
  • کنجکاوی: با «ک» و «ج» نوشته می‌شود.
  • زلال: با «ز» آغاز می‌شود، نه «ذ».
  • عظمت: با «ع» و «ظ» نوشته می‌شود.
  • جلال و جاذبه: «جاذبه» با «ذ» نوشته می‌شود؛ هم‌خانواده‌ی جذب.
  • اعجاز: با «ع» و «ز» پایانی؛ هم‌خانواده‌ی معجزه.
  • لطیف: با «ط» نوشته می‌شود.
  • مذاب: با «ذ»؛ هم‌خانواده‌ی ذوب.
  • صحرا: با «ص» و «ح» نوشته می‌شود.
  • حق‌شناسی: با «ح» و «ق»؛ میان دو جزء نیم‌فاصله می‌آید.
  • صفا: با «ص» نوشته می‌شود.
  • معصوم: با «ع» و «ص» نوشته می‌شود.

معنی کلمات روان‌خوانی «کَژال»

این داستان را طاهره ایبُد نوشته است. کَژال، زنی روستایی، با کودک شیرخوارش روناک در دشت راه می‌رود که گرگی به آن‌ها حمله می‌کند؛ جوانی به نام آزاد برای نجات کودک با گرگ درگیر می‌شود و با شجاعت او، روناک سالم به آغوش مادرش برمی‌گردد.

ردیفکلمهمعنی
۱بغل زدندر آغوش گرفتن
۲دهکدهروستا، ده
۳سرحالشاداب و پرانرژی
۴لُپگونه، بخش گوشتی کنار صورت
۵قلقلکخاراندن آرام بدن کسی برای خنداندنش
۶قُنداقهپارچه‌ای که دور نوزاد می‌پیچند
۷رُولهفرزند (در زبان کردی)
۸احوال‌پرسیپرسیدن حال کسی
۹ریگسنگ‌ریزه
۱۰گالشنوعی کفش لاستیکی
۱۱سرازیر شدناز سرازیری پایین رفتن
۱۲خشکش زداز ترس یا تعجب بی‌حرکت ماند
۱۳صخرهسنگ بزرگ، کوه سنگی
۱۴گلّهدسته‌ای از گوسفندان یا چارپایان
۱۵زوزهصدای کشیده‌ی گرگ و سگ
۱۶تیغه‌ی داسبخش برنده‌ی داس (ابزار درو)
۱۷مویهشیون و زاری، ناله و گریه
۱۸دایهمادر (در این داستان)
۱۹هراسانترسیده، وحشت‌زده
۲۰خُرناسهصدای ناهنجاری که از گلو یا بینی بیرون می‌آید

سؤال‌های پرتکرار

درس دوم فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟

درس «چشمه‌ی معرفت» درباره‌ی نوجوانی است که به دامن طبیعت می‌رود، با دقت به آب و درخت و سبزه نگاه می‌کند و از راه این زیبایی‌ها به شناخت بیشتر آفریدگار می‌رسد.

پیام درس چشمه‌ی معرفت چیست؟

طبیعت کلاس درس بزرگی است؛ اگر با دقت و کنجکاوی به آن نگاه کنیم، هم زیبایی‌اش را بهتر درک می‌کنیم و هم با عظمت آفریدگار آشنا می‌شویم.

معنی معرفت در درس دوم فارسی هفتم چیست؟

معرفت یعنی شناخت و آگاهی. «چشمه‌ی معرفت» یعنی شناختی که مانند آب چشمه از درون انسان می‌جوشد.

معنی اعجاز و مذاب در درس چشمه‌ی معرفت چیست؟

اعجاز یعنی کار شگفت و معجزه‌آسا و مذاب یعنی ذوب‌شده و گداخته؛ نویسنده آب روان را مانند جانی ذوب‌شده از امید و زندگی دیده است.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.

چقدر این مقاله واستون مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا رایتون ثبت بشه

میانگین امتیازات 0 / 5. تعداد رای های شمرده شد: 0

اولین نفری باشید که به این مقاله رای میده!

دانیال طاهری فر

دانیال طاهری فر هستم، علاقه مند به حوزه های سئو، تکنولوژی و موسیقی. .

دیدگاه شما

نظرتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود.