اطلاعات عمومی

معنی کلمات درس سوم فارسی هفتم (نسل آینده ساز) + هم خانواده و مخالف

دانیال طاهری فر ۴ دقیقه مطالعه
میز چوبی مدرسه کنار پنجره با مداد رنگی و دفتر

در یک نگاه: معنی کلمات درس سوم فارسی هفتم «نسل آینده‌ساز»: جدول واژه‌ها، هم‌خانواده و مخالف، مترادف، نکته‌های املایی و معنی واژه‌ها و بیت‌های شعرخوانی «توفیق ادب» از مولوی، به زبان ساده.

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم

درس سوم فارسی هفتم با نام «نسل آینده‌ساز» نخستین درس فصل دوم کتاب با عنوان «شکفتن» است. این درس متنی به نثر است که کتاب آن را از سخنان رهبر انقلاب اسلامی در دیداری با دانش‌آموزان برگرفته و موضوع آن ویژگی‌های دوره‌ی نوجوانی و جوانی است. بعد از این درس، شعرخوانی «توفیق ادب» از مولوی آمده است.

چند نمونه از معنی واژه‌ها: استعداد یعنی توانایی و آمادگی برای یادگیری، تحلیل یعنی بررسی و تجزیه‌ی یک موضوع و به‌رغمِ یعنی برخلافِ. در ادامه، معنی واژه‌ها، هم‌خانواده‌ها، متضادها، مترادف‌ها، نکته‌های املایی و واژه‌های شعرخوانی را می‌خوانید.

درس سوم فارسی هفتم در یک نگاه

فصلنوع متننویسنده یا شاعرپیام اصلی درسبخش‌های همراه
فصل دوم: شکفتننثر (متن سخنرانی)برگرفته از سخنان رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با دانش‌آموزانقدر استعداد و فرصت نوجوانی را بدانیم و آن را برای یادگیری و کار نیک به کار ببریم.شعرخوانی «توفیق ادب» از مثنوی معنوی مولوی

معنی کلمات درس سوم فارسی هفتم (نسل آینده‌ساز)

ردیفکلمهمعنی
۱نسلگروهی از مردم که در یک دوره به دنیا آمده‌اند؛ هم‌نسلان
۲آینده‌سازکسی که آینده را می‌سازد
۳جوشاندر حال جوشیدن؛ پرجوش و پرانرژی
۴استعدادتوانایی، آمادگی و قابلیت
۵اهل فکرکسی که می‌اندیشد؛ اندیشمند
۶دریافتنفهمیدن، درک کردن
۷تحلیلبررسی دقیق یک موضوع و جدا کردن بخش‌های آن برای فهم بهتر
۸امتیازبرتری، ویژگی خوب
۹نقطه‌ی مرکزیاصلی‌ترین بخش؛ هسته‌ی یک موضوع
۱۰پرشورپرهیجان و پرانرژی
۱۱مؤمنباایمان
۱۲ناتوانبی‌توان، ضعیف
۱۳به‌رغمِبرخلافِ، با وجودِ
۱۴واقعیتآنچه به‌راستی وجود دارد؛ حقیقت
۱۵عکسدر اینجا: برعکس، وارونه
۱۶به هیچ وجههرگز، اصلاً
۱۷مطبوعاتروزنامه‌ها و مجله‌ها
۱۸رسانهوسیله‌ی رساندن خبر و پیام مثل رادیو، تلویزیون و روزنامه
۱۹انحرافکج‌روی؛ بیرون رفتن از راه درست
۲۰خطااشتباه
۲۱سر زدن (از کسی)رخ دادن کاری از کسی
۲۲جبراندرست کردن اشتباه یا کمبود؛ تلافی
۲۳صلاحنیکی، درستی، مصلحت
۲۴پاکدامنیپاکی و دوری از گناه
۲۵پارساییپرهیزگاری، پاکی
۲۶صداقتراستی، درستکاری
۲۷شورهیجان، اشتیاق
۲۸شعوردرک و فهم
۲۹متخصصکارشناس؛ کسی که در یک رشته دانش ویژه دارد
۳۰اعترافپذیرفتن و به زبان آوردن حقیقت
۳۱پشتوانهتکیه‌گاه، پشتیبان
۳۲همّتاراده، تلاش و کوشش
۳۳غیرتمردانگی، آبرو؛ حساسیت برای حفظ آنچه ارزشمند است
۳۴اوایلآغاز، ابتدای یک دوره
۳۵هیئتگروه، دسته، جمع
۳۶برخورداربهره‌مند، دارا
۳۷مایه‌ی افتخارسبب سربلندی و فخر
۳۸بالیدنفخر کردن؛ رشد کردن
۳۹مقتدرتوانا، قدرتمند
۴۰رستگارینجات و خوشبختی
۴۱نشاطشادابی، سرزندگی
۴۲والابرتر، عالی
۴۳متعالبلندمرتبه، برتر (صفت خداوند)
۴۴پرورشتربیت، رشد دادن

کلمات هم‌خانواده درس سوم فارسی هفتم

کلمههم‌خانواده‌ها
فکرتفکر، متفکر، افکار
تحلیلحل، محلّل، انحلال
امتیازممتاز، تمایز
مرکزمرکزی، تمرکز، مراکز
مؤمنایمان، امن، امین، امنیت
واقعیتواقع، وقوع، وقایع، موقع
مطبوعاتطبع، مطبعه
انحرافمنحرف، تحریف
اشتباهشبیه، مشابه، شبهه
صلاحاصلاح، صالح، مصلحت
صداقتصادق، صدق، تصدیق
اعترافمعترف، معرفت، عارف
افتخارفخر، مفتخر، فاخر
حفظحافظ، محافظ، حفاظت

مخالف (متضاد) کلمات درس سوم فارسی هفتم

کلمهمخالف
آیندهگذشته
پرشوربی‌شور، بی‌حال
ناتوانتوانا
آبادویران
آزاداسیر، دربند
پاکیزهآلوده
قبولرد
اشتباهدرست
نورانیتاریک
پنهانآشکار
صلاحفساد، تباهی
صداقتدروغ، نیرنگ
اوایلاواخر
والاپست

هم‌معنی (مترادف) کلمات درس سوم فارسی هفتم

کلمههم‌معنی
استعدادتوانایی، قابلیت
تحلیلبررسی
امتیازبرتری
به‌رغمِبرخلافِ
انحرافکج‌روی
خطااشتباه
صداقتراستی، درستکاری
پارساییپرهیزگاری
همّتاراده، کوشش
متخصصکارشناس
والابرتر، عالی
نشاطشادابی

نکته‌های املایی درس سوم فارسی هفتم

  • استعداد: با «ع» و «د» پایانی نوشته می‌شود.
  • تحلیل: با «ح» جیمی؛ هم‌خانواده‌ی حل.
  • امتیاز: با «ز» پایانی؛ هم‌خانواده‌ی ممتاز.
  • به‌رغمِ: با «غ» نوشته می‌شود و «به» با نیم‌فاصله جدا می‌آید.
  • مطبوعات: با «ط» و «ع»؛ هم‌خانواده‌ی طبع.
  • انحراف: با «ح» جیمی نوشته می‌شود.
  • اشتباه: با «ه» پایانی که خوانده می‌شود.
  • صلاح: با «ص» نوشته می‌شود؛ هم‌خانواده‌ی اصلاح و صالح.
  • صداقت: با «ص» و «ق» نوشته می‌شود.
  • شعور: با «ع» نوشته می‌شود؛ با «شور» اشتباه نشود.
  • اعتراف: با «ع» آغازی و «ت»؛ هم‌خانواده‌ی معترف.
  • غیرت و هیئت: «غیرت» با «غ» و «هیئت» با «ئ» نوشته می‌شود.

معنی کلمات شعرخوانی «توفیق ادب»

این شعر از مثنوی معنوی مولوی است. شاعر از خدا می‌خواهد دانش اندک انسان را به دریای دانش خودش پیوند دهد و او را از دام‌های راه نگه دارد، و ادب را بزرگ‌ترین خواسته‌ی خود می‌داند؛ چون بی‌ادبی هم به خود انسان آسیب می‌زند و هم به دیگران.

ردیفکلمهمعنی
۱توفیقیاری خدا برای انجام کار نیک؛ سازگاری
۲ادبرفتار شایسته و نیک
۳فضلبخشش، احسان
۴حاجت‌روابرآورنده‌ی نیاز و خواسته
۵رواسزاوار، شایسته
۶قطرهچکه، ذره‌ی کوچک آب؛ در اینجا مقدار اندک
۷ز پیشاز قبل، از پیش
۸متصل گردانپیوند بده، وصل کن
۹دامتله‌ی شکار پرندگان
۱۰دانهتخم گیاه؛ در اینجا طعمه‌ای که در دام می‌ریزند
۱۱حریصزیاده‌خواه، آزمند
۱۲بی‌نوابیچاره، بی‌خوراک و تهی‌دست
۱۳جوییممی‌جوییم، می‌خواهیم
۱۴محرومبی‌بهره، بی‌نصیب
۱۵لطفمهربانی، نیکی
۱۶ربّپروردگار
۱۷آفاقجمع افق؛ همه‌ی جهان
۱۸آتش در آفاق زدنکنایه از گرفتار کردن همه‌ی مردم جهان به بدی

معنی ساده‌ی بیت‌های توفیق ادب

  1. خدایا، بخشش تو نیازهای ما را برآورده می‌کند و با بودن تو، سزاوار نیست که به کس دیگری دل ببندیم.
  2. اندک دانشی را که از پیش به ما داده‌ای، به دریای بی‌پایان دانش خودت پیوند بده.
  3. خدایا، سر راه ما صدها هزار دام و دانه هست و ما مانند پرندگانی آزمند و بیچاره‌ایم.
  4. اگر در هر قدم هزاران دام هم باشد، وقتی تو همراه ما هستی هیچ غمی نداریم.
  5. از خدا می‌خواهیم که به ما توفیق ادب بدهد، چون انسان بی‌ادب از لطف پروردگار بی‌بهره می‌ماند.
  6. بی‌ادب فقط به خودش بدی نمی‌کند، بلکه آتش بدی را به همه‌ی جهان می‌کشاند.

سؤال‌های پرتکرار

درس سوم فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟

درس «نسل آینده‌ساز» متنی برگرفته از یک سخنرانی در دیدار با دانش‌آموزان است که درباره‌ی ویژگی‌های نوجوانان و جوانان و نقش آنان در آینده سخن می‌گوید.

پیام درس نسل آینده‌ساز چیست؟

دوره‌ی نوجوانی فرصتی ارزشمند است؛ باید قدر استعداد و نیروی خود را بدانیم، درس را جدی بگیریم، راستگو و درستکار باشیم و با تلاش، آینده‌ی خوبی برای خود و دیگران بسازیم.

معنی به‌رغم در درس سوم فارسی هفتم چیست؟

«به‌رغمِ» یعنی برخلافِ یا با وجودِ؛ مثلاً «به‌رغم خستگی» یعنی با وجود خستگی.

معنی توفیق ادب چیست؟

توفیق ادب یعنی یاری خداوند برای اینکه انسان رفتاری شایسته و مؤدبانه داشته باشد. عنوان شعرخوانی پس از درس سوم است.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.

چقدر این مقاله واستون مفید بود؟

روی ستاره ها کلیک کنید تا رایتون ثبت بشه

میانگین امتیازات 0 / 5. تعداد رای های شمرده شد: 0

اولین نفری باشید که به این مقاله رای میده!

دانیال طاهری فر

دانیال طاهری فر هستم، علاقه مند به حوزه های سئو، تکنولوژی و موسیقی. .

دیدگاه شما

نظرتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نمی‌شود.