آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم
روان‌خوانی «چرا زبان فارسی را دوست دارم؟» نوشته‌ی غلامعلی حدّاد عادل است و در فصل آزاد کتاب («ادبیات بومی ۲») پس از درس پانزدهم (درس آزاد) آمده است. نویسنده در این متن توضیح می‌دهد که زبان فارسی او را با هم‌زبانانش در گذشته و امروز پیوند می‌دهد، راه شنیدن سخن دانایان و شاعران را برایش باز می‌کند و مانند ریشه‌ای او را به سرزمین و فرهنگش وصل می‌کند. در این صفحه معنی واژه‌های دشوار این روان‌خوانی را می‌خوانید؛ برای نمونه معاصر یعنی هم‌دوره، وَجد یعنی شور و شادی فراوان و خدشه یعنی خراش و آسیب.
روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم در یک نگاه
| فصل | نوع متن | نویسنده یا شاعر | پیام اصلی درس | بخش‌های همراه |
|---|---|---|---|---|
| فصل آزاد: ادبیات بومی (۲) | نثر (با یک بیت شعر در پایان) | غلامعلی حدّاد عادل | زبان فارسی پیوند ما با هم‌زبانان، گذشتگان و فرهنگ سرزمینمان است و باید از آن نگهداری کنیم | روان‌خوانیِ درس پانزدهم (درس آزاد) |
معنی کلمات روان‌خوانی «چرا زبان فارسی را دوست دارم؟»
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | لفظ | واژه، کلمه |
| ۲ | دلبستگی | علاقه و وابستگی قلبی |
| ۳ | عشق ورزیدن | عاشق بودن، بسیار دوست داشتن |
| ۴ | معاصر | هم‌دوره، هم‌عصر |
| ۵ | پیوند | اتصال، رابطه و وابستگی |
| ۶ | همدلی | یکدلی، هم‌احساس بودن با دیگری |
| ۷ | همزبانی | هم‌زبان بودن؛ به یک زبان سخن گفتن |
| ۸ | حکیمان | دانایان، فرزانگان |
| ۹ | عالمانه | از روی دانش |
| ۱۰ | حکمت‌آمیز | همراه با دانایی و پند |
| ۱۱ | اندرز | پند، نصیحت |
| ۱۲ | معارف | دانش‌ها، علوم |
| ۱۳ | مناجات | نیایش، راز و نیاز با خدا |
| ۱۴ | عارفان | خداشناسان، کسانی که دل در یاد خدا دارند |
| ۱۵ | معبود | کسی که پرستیده می‌شود؛ خدا |
| ۱۶ | افکار | جمعِ فکر؛ اندیشه‌ها |
| ۱۷ | ترانه | سرود، آواز |
| ۱۸ | بستر و بالین | رختخواب و بالش؛ جای خواب |
| ۱۹ | لالایی | آوازی که مادر برای خواباندن کودک می‌خواند |
| ۲۰ | لطیف | نرم و ظریف |
| ۲۱ | گونه | لُپ، رخسار |
| ۲۲ | شالیزار | کشتزار برنج |
| ۲۳ | همگام | هم‌قدم، همراه |
| ۲۴ | همدست | همکار و یاور |
| ۲۵ | ورزشخانه | زورخانه؛ جای ورزش پهلوانی |
| ۲۶ | دل‌نوازی | مهربانی و دلجویی؛ خوشایندی برای دل |
| ۲۷ | وَجد | شور و شادی فراوان |
| ۲۸ | وسعت | پهناوری، گستردگی |
| ۲۹ | چشم‌انداز | گستره‌ای که چشم می‌بیند |
| ۳۰ | یگانه | یکی، متحد و نزدیک |
| ۳۱ | تغذیه کردن | غذا و خوراک گرفتن |
| ۳۲ | بالیدن | رشد کردن، بزرگ شدن؛ به خود افتخار کردن |
| ۳۳ | نظم و نثر | شعر و نوشته‌ی غیرشعری |
| ۳۴ | استوار | محکم، پابرجا |
| ۳۵ | تحسین | ستایش، آفرین |
| ۳۶ | خوار | بی‌ارزش، حقیر |
| ۳۷ | خدشه | خراش، آسیب و نقص |
| ۳۸ | تلخ‌کام | کسی که کامش تلخ است؛ غمگین و ناخشنود |
| ۳۹ | حکایت | داستان؛ در اینجا یعنی «وضع و حال» |
کلمات هم‌خانواده روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم
| کلمه | هم‌خانواده‌ها |
|---|---|
| لفظ | الفاظ، تلفّظ، ملفوظ |
| معاصر | عصر، اعصار |
| حکیم | حکمت، حُکما |
| عالمانه | علم، عالم، معلوم |
| معارف | معرفت، عارف، عرفان |
| معبود | عبادت، عابد، عبد |
| افکار | فکر، تفکّر، متفکّر |
| محبوب | محبّت، حبیب |
| احساسات | حس، حسّاس، محسوس |
| لطیف | لطف، لطافت، الطاف |
| وسعت | وسیع، توسعه |
| تغذیه | غذا، اغذیه، مغذّی |
| تحسین | حُسن، احسان، محسن |
| خطر | خطیر، مخاطره |
مخالف (متضاد) کلمات روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| دوست | دشمن |
| مهر | کین |
| غم | شادی |
| دیروز | امروز |
| شادمان | غمگین |
| شیرین | تلخ |
| خوار | عزیز، ارجمند |
| استوار | سست |
| نظم | نثر |
| لطیف | زبر، خشن |
| نخست | آخر |
| مناسب | نامناسب |
هم‌معنی (مترادف) کلمات روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم
| کلمه | هم‌معنی |
|---|---|
| لفظ | واژه، کلمه |
| اندرز | پند، نصیحت |
| حکیم | دانا، فرزانه |
| مناجات | نیایش |
| معاصر | هم‌روزگار، هم‌عصر |
| وَجد | شور، شادی |
| خوار | حقیر |
| استوار | محکم |
| مهر | محبّت |
| دلبستگی | علاقه |
| وسعت | پهناوری |
آرایه‌ها و نکته‌های ادبی روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم
- تشبیه: زبان فارسی به ریشه‌ای مانند شده که نویسنده را به خاک وطن می‌بندد و او از آن تغذیه می‌کند.
- تشبیه: زبان فارسی به موسیقی دل‌نوازی تشبیه شده که از کودکی در گوش نویسنده بوده است.
- مراعات نظیر: واژه‌های ریشه، خاک، روییدن، بالیدن و گل دادن که همه به گیاه مربوط‌اند کنار هم آمده‌اند.
- تشخیص (جان‌بخشی): نسیم «مهربان» توصیف شده است؛ مهربانی ویژگی انسان است.
نکته‌های املایی روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم
- لفظ: با «ظ» نوشته می‌شود.
- معاصر: با «ص»؛ هم‌خانواده‌ی عصر.
- حکمت و حکیمان: با «ح».
- معارف و عارفان: با «ع».
- مناجات: با «ت» کشیده در پایان.
- اندرز: با «ز» در پایان.
- لطیف: با «ط».
- وَجد و وسعت: «وجد» با «ج» و «وسعت» با «س» و «ع».
- تغذیه: با «غ» و «ذ».
- خدشه و خوار: «خدشه» با «خ» و «خوار» (به معنی حقیر) با «خوا» نوشته می‌شود، نه «خار».
- تحسین: با «ح» و «س».
سؤال‌های پرتکرار
روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم درباره‌ی چیست؟
نویسنده دلیل‌های علاقه‌اش به زبان فارسی را می‌گوید: این زبان او را با هم‌زبانان امروز و گذشته پیوند می‌دهد، سخن شاعران و دانایان را به او می‌رساند و از کودکی با لالایی مادر همراهش بوده است.
پیام روان‌خوانی چرا زبان فارسی را دوست دارم چیست؟
زبان فارسی بخشی از هویت و فرهنگ ماست؛ باید آن را درست به کار ببریم و از آن نگهداری کنیم.
معنی بیت پایانی این روان‌خوانی چیست؟
شاعر به محبوبش می‌گوید اگر دل از تو بکنم و مهرم را از تو بردارم، نمی‌دانم این مهر و این دل را به چه کسی بسپارم؛ یعنی دلم جز تو جایی ندارد. نویسنده حال خودش را با زبان فارسی همین‌گونه می‌داند.
معنی وجد و خدشه چیست؟
«وَجد» یعنی شور و شادی فراوان و «خدشه» یعنی خراش و آسیب؛ «خدشه وارد شدن به زبان» یعنی آسیب دیدن آن.
یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.
دیدگاه شما