معنی کلمات درس اول فارسی هفتم (زنگ آفرینش) + هم خانواده و مخالف

آخرین به‌روزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).

📚 فهرست همه‌ی درس‌ها: معنی کلمات فارسی هفتم

درس اول فارسی هفتم با نام «زنگ آفرینش» نخستین درس از فصل اول کتاب، یعنی «زیبایی آفرینش»، است. این درس شعری از قیصر امین‌پور است. در این شعر، کلاسی در دل جنگل سبز برپاست و آموزگار، موضوع انشا را «آرزو» قرار می‌دهد. شبنم، دانه، غنچه و جوجه‌های پرندگان هر کدام آرزوی خود را می‌گویند و در پایان، آموزگار آرزو می‌کند که همه‌ی شاگردانش به خواسته‌شان برسند. بعد از این درس، حکایت «اندرز پدر» از گلستان سعدی آمده است.

چند نمونه از معنی واژه‌ها: غوغا یعنی سروصدا و هیاهو، زائر یعنی زیارت‌کننده و رهسپار یعنی روانه و رونده. معنی کامل واژه‌ها، معنی بیت‌ها، هم‌خانواده‌ها، متضادها و واژه‌های حکایت را در ادامه می‌خوانید.

درس اول فارسی هفتم در یک نگاه

معنی کلمات درس اول فارسی هفتم (زنگ آفرینش)

معنی ساده‌ی بیت‌ها

1. بیت‌های ۱ و ۲: صبح یکی از روزهای آغاز بهار بود و بچه‌ها با شادی در کلاسی که در دل جنگل سبز بود، دور هم جمع شده بودند.
2. بیت‌های ۳ و ۴: بچه‌ها سرگرم صحبت بودند و کلاس پر از سروصدا بود؛ هر کدام برگ کوچکی در دست داشت، گویی ساعت انشا رسیده بود.
3. بیت‌های ۵ و ۶: آموزگار تازه از راه رسید و با چهره‌ای خندان گفت که موضوع انشای امروز، آرزوی شما برای آینده است.
4. بیت‌های ۷ و ۸: شبنم از روی برگ گل بلند شد و گفت آرزو دارد خورشید شود، کم‌کم به آسمان برود، ابر شود و دوباره به شکل باران برگردد.
5. بیت‌های ۹ و ۱۰: دانه آرام روی زمین غلتید، انشای کوچکش را خواند و گفت آرزو دارد باغی بزرگ شود و برای همیشه سرسبز بماند.
6. بیت‌های ۱۱ و ۱۲: غنچه هم گفت اگرچه اکنون بسته و غمگین است، روزی مثل یک لبخند باز می‌شود و با نسیم بهار و بلبل باغ هم‌صحبت می‌شود.
7. بیت‌های ۱۳ و ۱۴: جوجه‌گنجشک گفت دوست دارد از سنگ‌پرانی بچه‌ها آسوده باشد، در آسمان آزاد بپرد و روی هر شاخه‌ای آواز بخواند.
8. بیت‌های ۱۵ و ۱۶: جوجه‌ی پرستو آرزو کرد که همراه باد راهی شود، تا دورترین کرانه‌های آسمان کوچ کند و دوباره پیام‌آور بهار باشد.
9. بیت‌های ۱۷ و ۱۸: جوجه‌کبوترها گفتند کاش می‌شد همه کنار هم باشند و شب و روز در گلدسته‌های یک گنبد، زائر حرم باشند.
10. بیت‌های ۱۹ و ۲۰: زنگ تفریح را زنجره به صدا درآورد؛ کلاس دوباره پر از سروصدا شد، هر یک از بچه‌ها به سویی رفت و آموزگار تنها ماند.
11. بیت‌های ۲۱ و ۲۲: آموزگار آهسته با خودش گفت که آرزوهای شما چه زیبا و رنگارنگ است؛ آرزوی من هم این است که روزی هر کدام از شما به خواسته‌ی خود برسید.

کلمات هم‌خانواده درس اول فارسی هفتم

مخالف (متضاد) کلمات درس اول فارسی هفتم

هم‌معنی (مترادف) کلمات درس اول فارسی هفتم

آرایه‌ها و نکته‌های ادبی درس اول فارسی هفتم

• تشخیص (جان‌بخشی): شبنم، دانه، غنچه و جوجه‌ها مثل آدم‌ها حرف می‌زنند و آرزو می‌کنند؛ زنجره هم زنگ تفریح را می‌زند.
• اضافه‌ی تشبیهی: در ترکیب «کلاس جنگل سبز»، جنگل به کلاس مانند شده است؛ نام درس، «زنگ آفرینش»، هم چنین حالتی دارد.
• تشبیه: غنچه باز شدن خود را به لبخند مانند می‌کند.
• کنایه: «به کام خود رسیدن» کنایه از رسیدن به آرزو و «دل‌تنگ بودن» کنایه از غمگین بودن است.
• مراعات نظیر: واژه‌های کلاس، معلم، زنگ و انشا؛ و نیز باغ، غنچه، گل، نسیم و بلبل با هم تناسب دارند.

نکته‌های املایی درس اول فارسی هفتم

• غوغا: هر دو حرف آغازی «غ» است.
• انشا: در کتاب بدون همزه‌ی پایانی آمده است.
• معلم: با «ع» نوشته می‌شود؛ هم‌خانواده‌ی علم.
• موضوع: با «ض» و «ع» پایانی؛ هم‌خانواده‌ی وضع.
• ذره: با «ذ» نوشته می‌شود؛ هم‌خانواده‌ی ذرات.
• غلتید: با «غ» و «ت» نوشته می‌شود.
• غنچه: با «غ» آغاز می‌شود.
• فارغ: با «غ» پایانی؛ هم‌خانواده‌ی فراغت.
• اُفُق: با «ق» پایانی؛ جمع آن آفاق است.
• زائر: با «ز» و «ئ»؛ هم‌خانواده‌ی زیارت.
• حرم: با «ح» جیمی نوشته می‌شود.
• تفریح: با «ح» پایانی؛ هم‌خانواده‌ی فرح.

معنی کلمات حکایت «اندرز پدر»

این حکایت از گلستان سعدی است. سعدی می‌گوید در کودکی اهل عبادت و شب‌زنده‌داری بود و یک شب، از کسانی که خواب بودند پیش پدرش گلایه و بدگویی کرد؛ پدر به او یادآوری کرد که بدگویی از مردم از خوابیدن هم بدتر است.

سؤال‌های پرتکرار

درس اول فارسی هفتم درباره‌ی چیست؟

درس «زنگ آفرینش» شعری است درباره‌ی کلاسی خیالی در جنگل که در آن شبنم، دانه، غنچه و جوجه‌های پرندگان آرزوهای خود را برای آینده می‌گویند و آموزگار هم برای رسیدن آن‌ها به آرزوهایشان دعا می‌کند.

پیام درس زنگ آفرینش چیست؟

همه‌ی آفریده‌ها آرزو دارند و آرزوهای زیبا انگیزه‌ی رشد و تلاش‌اند؛ آموزگار خوب هم خوشبختی شاگردانش را آرزو می‌کند.

معنی زنجره در درس اول فارسی هفتم چیست؟

زنجره حشره‌ای است که از خود صدا تولید می‌کند و به آن سیرسیرک هم می‌گویند. در شعر، صدای زنجره به زنگ تفریح کلاس تشبیه شده است.

معنی «در پوستین خلق افتادن» در حکایت اندرز پدر چیست؟

این عبارت کنایه از غیبت کردن و بدگویی پشت سر دیگران است.

یادداشت روش: فهرست واژه‌ها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنی‌ها با واژه‌نامه‌ی پایان کتاب وارسی شد؛ معنی‌ها را تحریریه‌ی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.