آخرین بهروزرسانی: ۲۳ آبان ۱۴۰۵ — بر اساس کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵).
📚 فهرست همهی درسها: معنی کلمات فارسی هفتم
درس سوم فارسی هفتم با نام «نسل آیندهساز» نخستین درس فصل دوم کتاب با عنوان «شکفتن» است. این درس متنی به نثر است که کتاب آن را از سخنان رهبر انقلاب اسلامی در دیداری با دانشآموزان برگرفته و موضوع آن ویژگیهای دورهی نوجوانی و جوانی است. بعد از این درس، شعرخوانی «توفیق ادب» از مولوی آمده است.
چند نمونه از معنی واژهها: استعداد یعنی توانایی و آمادگی برای یادگیری، تحلیل یعنی بررسی و تجزیهی یک موضوع و بهرغمِ یعنی برخلافِ. در ادامه، معنی واژهها، همخانوادهها، متضادها، مترادفها، نکتههای املایی و واژههای شعرخوانی را میخوانید.
درس سوم فارسی هفتم در یک نگاه
| فصل | نوع متن | نویسنده یا شاعر | پیام اصلی درس | بخشهای همراه |
|---|---|---|---|---|
| فصل دوم: شکفتن | نثر (متن سخنرانی) | برگرفته از سخنان رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با دانشآموزان | قدر استعداد و فرصت نوجوانی را بدانیم و آن را برای یادگیری و کار نیک به کار ببریم. | شعرخوانی «توفیق ادب» از مثنوی معنوی مولوی |
معنی کلمات درس سوم فارسی هفتم (نسل آیندهساز)
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | نسل | گروهی از مردم که در یک دوره به دنیا آمدهاند؛ همنسلان |
| ۲ | آیندهساز | کسی که آینده را میسازد |
| ۳ | جوشان | در حال جوشیدن؛ پرجوش و پرانرژی |
| ۴ | استعداد | توانایی، آمادگی و قابلیت |
| ۵ | اهل فکر | کسی که میاندیشد؛ اندیشمند |
| ۶ | دریافتن | فهمیدن، درک کردن |
| ۷ | تحلیل | بررسی دقیق یک موضوع و جدا کردن بخشهای آن برای فهم بهتر |
| ۸ | امتیاز | برتری، ویژگی خوب |
| ۹ | نقطهی مرکزی | اصلیترین بخش؛ هستهی یک موضوع |
| ۱۰ | پرشور | پرهیجان و پرانرژی |
| ۱۱ | مؤمن | باایمان |
| ۱۲ | ناتوان | بیتوان، ضعیف |
| ۱۳ | بهرغمِ | برخلافِ، با وجودِ |
| ۱۴ | واقعیت | آنچه بهراستی وجود دارد؛ حقیقت |
| ۱۵ | عکس | در اینجا: برعکس، وارونه |
| ۱۶ | به هیچ وجه | هرگز، اصلاً |
| ۱۷ | مطبوعات | روزنامهها و مجلهها |
| ۱۸ | رسانه | وسیلهی رساندن خبر و پیام مثل رادیو، تلویزیون و روزنامه |
| ۱۹ | انحراف | کجروی؛ بیرون رفتن از راه درست |
| ۲۰ | خطا | اشتباه |
| ۲۱ | سر زدن (از کسی) | رخ دادن کاری از کسی |
| ۲۲ | جبران | درست کردن اشتباه یا کمبود؛ تلافی |
| ۲۳ | صلاح | نیکی، درستی، مصلحت |
| ۲۴ | پاکدامنی | پاکی و دوری از گناه |
| ۲۵ | پارسایی | پرهیزگاری، پاکی |
| ۲۶ | صداقت | راستی، درستکاری |
| ۲۷ | شور | هیجان، اشتیاق |
| ۲۸ | شعور | درک و فهم |
| ۲۹ | متخصص | کارشناس؛ کسی که در یک رشته دانش ویژه دارد |
| ۳۰ | اعتراف | پذیرفتن و به زبان آوردن حقیقت |
| ۳۱ | پشتوانه | تکیهگاه، پشتیبان |
| ۳۲ | همّت | اراده، تلاش و کوشش |
| ۳۳ | غیرت | مردانگی، آبرو؛ حساسیت برای حفظ آنچه ارزشمند است |
| ۳۴ | اوایل | آغاز، ابتدای یک دوره |
| ۳۵ | هیئت | گروه، دسته، جمع |
| ۳۶ | برخوردار | بهرهمند، دارا |
| ۳۷ | مایهی افتخار | سبب سربلندی و فخر |
| ۳۸ | بالیدن | فخر کردن؛ رشد کردن |
| ۳۹ | مقتدر | توانا، قدرتمند |
| ۴۰ | رستگاری | نجات و خوشبختی |
| ۴۱ | نشاط | شادابی، سرزندگی |
| ۴۲ | والا | برتر، عالی |
| ۴۳ | متعال | بلندمرتبه، برتر (صفت خداوند) |
| ۴۴ | پرورش | تربیت، رشد دادن |
کلمات همخانواده درس سوم فارسی هفتم
| کلمه | همخانوادهها |
|---|---|
| فکر | تفکر، متفکر، افکار |
| تحلیل | حل، محلّل، انحلال |
| امتیاز | ممتاز، تمایز |
| مرکز | مرکزی، تمرکز، مراکز |
| مؤمن | ایمان، امن، امین، امنیت |
| واقعیت | واقع، وقوع، وقایع، موقع |
| مطبوعات | طبع، مطبعه |
| انحراف | منحرف، تحریف |
| اشتباه | شبیه، مشابه، شبهه |
| صلاح | اصلاح، صالح، مصلحت |
| صداقت | صادق، صدق، تصدیق |
| اعتراف | معترف، معرفت، عارف |
| افتخار | فخر، مفتخر، فاخر |
| حفظ | حافظ، محافظ، حفاظت |
مخالف (متضاد) کلمات درس سوم فارسی هفتم
| کلمه | مخالف |
|---|---|
| آینده | گذشته |
| پرشور | بیشور، بیحال |
| ناتوان | توانا |
| آباد | ویران |
| آزاد | اسیر، دربند |
| پاکیزه | آلوده |
| قبول | رد |
| اشتباه | درست |
| نورانی | تاریک |
| پنهان | آشکار |
| صلاح | فساد، تباهی |
| صداقت | دروغ، نیرنگ |
| اوایل | اواخر |
| والا | پست |
هممعنی (مترادف) کلمات درس سوم فارسی هفتم
| کلمه | هممعنی |
|---|---|
| استعداد | توانایی، قابلیت |
| تحلیل | بررسی |
| امتیاز | برتری |
| بهرغمِ | برخلافِ |
| انحراف | کجروی |
| خطا | اشتباه |
| صداقت | راستی، درستکاری |
| پارسایی | پرهیزگاری |
| همّت | اراده، کوشش |
| متخصص | کارشناس |
| والا | برتر، عالی |
| نشاط | شادابی |
نکتههای املایی درس سوم فارسی هفتم
- استعداد: با «ع» و «د» پایانی نوشته میشود.
- تحلیل: با «ح» جیمی؛ همخانوادهی حل.
- امتیاز: با «ز» پایانی؛ همخانوادهی ممتاز.
- بهرغمِ: با «غ» نوشته میشود و «به» با نیمفاصله جدا میآید.
- مطبوعات: با «ط» و «ع»؛ همخانوادهی طبع.
- انحراف: با «ح» جیمی نوشته میشود.
- اشتباه: با «ه» پایانی که خوانده میشود.
- صلاح: با «ص» نوشته میشود؛ همخانوادهی اصلاح و صالح.
- صداقت: با «ص» و «ق» نوشته میشود.
- شعور: با «ع» نوشته میشود؛ با «شور» اشتباه نشود.
- اعتراف: با «ع» آغازی و «ت»؛ همخانوادهی معترف.
- غیرت و هیئت: «غیرت» با «غ» و «هیئت» با «ئ» نوشته میشود.
معنی کلمات شعرخوانی «توفیق ادب»
این شعر از مثنوی معنوی مولوی است. شاعر از خدا میخواهد دانش اندک انسان را به دریای دانش خودش پیوند دهد و او را از دامهای راه نگه دارد، و ادب را بزرگترین خواستهی خود میداند؛ چون بیادبی هم به خود انسان آسیب میزند و هم به دیگران.
| ردیف | کلمه | معنی |
|---|---|---|
| ۱ | توفیق | یاری خدا برای انجام کار نیک؛ سازگاری |
| ۲ | ادب | رفتار شایسته و نیک |
| ۳ | فضل | بخشش، احسان |
| ۴ | حاجتروا | برآورندهی نیاز و خواسته |
| ۵ | روا | سزاوار، شایسته |
| ۶ | قطره | چکه، ذرهی کوچک آب؛ در اینجا مقدار اندک |
| ۷ | ز پیش | از قبل، از پیش |
| ۸ | متصل گردان | پیوند بده، وصل کن |
| ۹ | دام | تلهی شکار پرندگان |
| ۱۰ | دانه | تخم گیاه؛ در اینجا طعمهای که در دام میریزند |
| ۱۱ | حریص | زیادهخواه، آزمند |
| ۱۲ | بینوا | بیچاره، بیخوراک و تهیدست |
| ۱۳ | جوییم | میجوییم، میخواهیم |
| ۱۴ | محروم | بیبهره، بینصیب |
| ۱۵ | لطف | مهربانی، نیکی |
| ۱۶ | ربّ | پروردگار |
| ۱۷ | آفاق | جمع افق؛ همهی جهان |
| ۱۸ | آتش در آفاق زدن | کنایه از گرفتار کردن همهی مردم جهان به بدی |
معنی سادهی بیتهای توفیق ادب
- خدایا، بخشش تو نیازهای ما را برآورده میکند و با بودن تو، سزاوار نیست که به کس دیگری دل ببندیم.
- اندک دانشی را که از پیش به ما دادهای، به دریای بیپایان دانش خودت پیوند بده.
- خدایا، سر راه ما صدها هزار دام و دانه هست و ما مانند پرندگانی آزمند و بیچارهایم.
- اگر در هر قدم هزاران دام هم باشد، وقتی تو همراه ما هستی هیچ غمی نداریم.
- از خدا میخواهیم که به ما توفیق ادب بدهد، چون انسان بیادب از لطف پروردگار بیبهره میماند.
- بیادب فقط به خودش بدی نمیکند، بلکه آتش بدی را به همهی جهان میکشاند.
سؤالهای پرتکرار
درس سوم فارسی هفتم دربارهی چیست؟
درس «نسل آیندهساز» متنی برگرفته از یک سخنرانی در دیدار با دانشآموزان است که دربارهی ویژگیهای نوجوانان و جوانان و نقش آنان در آینده سخن میگوید.
پیام درس نسل آیندهساز چیست؟
دورهی نوجوانی فرصتی ارزشمند است؛ باید قدر استعداد و نیروی خود را بدانیم، درس را جدی بگیریم، راستگو و درستکار باشیم و با تلاش، آیندهی خوبی برای خود و دیگران بسازیم.
معنی بهرغم در درس سوم فارسی هفتم چیست؟
«بهرغمِ» یعنی برخلافِ یا با وجودِ؛ مثلاً «بهرغم خستگی» یعنی با وجود خستگی.
معنی توفیق ادب چیست؟
توفیق ادب یعنی یاری خداوند برای اینکه انسان رفتاری شایسته و مؤدبانه داشته باشد. عنوان شعرخوانی پس از درس سوم است.
یادداشت روش: فهرست واژهها از متن درس در کتاب فارسی هفتم (چاپ ۱۴۰۵) استخراج و معنیها با واژهنامهی پایان کتاب وارسی شد؛ معنیها را تحریریهی جوان ایرانی به زبان ساده نوشته است. اگر کتاب شما چاپ دیگری است، ملاک کتاب و معلم است.




دیدگاه شما